Phỏng vấn Ds Trần thị Hồng Sương

 

Phóng viên Hoàng Hà

http://www.ptdcvn.org/modules.php?name=News&file=article&sid=2790


1.Thưa Bà, tin tức thế giới mấy ngày qua bị giao động mạnh với tin các loại sữa chế tạo tại Trung Quốc có chứa độc tố làm cho trẻ em tiêu dùng bị mắc bệnh và tử vong. Các loại sữa này được xuất cảng sang nhiều nước và ngay tại Việt Nam, xin bà cho biết ý kiến khi nhận được tin này ?

Cục ATVSTP Việt Nam sau khi vội vã tuyên bố chưa cấp phép lưu hành cho sản phẩm sữa Trung Quốc tại VN, nhưng ngày 23.9.2008 đã phải chính thức công bố đã có 11 sản phẩm có nguồn gốc từ Trung Quốc đã được cục cấp phép lưu hành.
Melamine là tạp chất gây hại được xác định và công bố từ đầu năm 2007.
FDA Mỹ và cơ quan kiểm định thực phẩm các nước kiểm tra và lên tiếng về nguyên liệu sữa, khiến Trung Quốc phải thừa nhận. Vấn đề Melamine đã gây thành xì căng dan gây hoảng loạn khi có trẻ chết và quá nhiều bệnh nhi TQ bị sạn thận.
Đáng nói hơn nữa, khi thế giới đã phát hiện, đã hội thảo khẳng định về tính độc của Melamine gây chết, gây bệnh cho thú cưng nuôi trong gia đình từ đầu năm 2007 mà các nhà chuyên môn về sữa của Trung Quốc và cả Việt Nam không hề quan tâm. Người dân Việt Nam hoảng hốt và chợt nhận ra Việt nam chưa sẳn sàng đối phó với vấn đề an toàn thực phẩm khi melamine chưa được cập nhật trong danh mục thử nghiệm sữa và bánh kẹo.
Bộ y tế cấp "Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn" cho nhiều sản phẩm có melamine và đang phải lo thu hồi !
Ngày 25.9.2008 cho kết quả chỉ có sữa Yili nhập khẩu từ trung Quốc là có Melamine! 2/10, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm - Bộ Y tế đã công bố danh sách 18 sản phẩm sữa và liên quan đến sữa có nhiễm Melamine. Trong đó, nguyên liệu sữa xuất xứ từ Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia, Malaysia. Ghi nhận được bánh quy do Cty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Minh nhập từ Malaysia có hàm lượng nhiễm melamine cao nhất, từ 1575mcg/l, 1689mcg/l cho đến 1854 mcg/l.

FDA (U.S. Food and Drug Administration ) của Mỹ ngày 25.9.2008 cũng đã tiếp tục công bố cho người tiêu dùng không dùng bảy nhản hiệu cà phê và trà sữa Mr. Brown có Melamine các quầy bàn lẻ phải loại bỏ mặt hàng này . FDA cũng công bố sửa nhập từ Trung Quốc vào Mỹ không chứa Melamine và công bố cảnh báo thịt heo nuôi bằng thực phẩm nhiễm Melamine đã hiện diện trong nguồn cung thực phẩm vào Mỹ.

FDA đã có liên thông các trao đổi thông tin quốc tế. Theo tin Cơ quan an toàn thực phẩm New Zealand báo cáo, kẹo White Rabbit Creamy Candies có hàm lượng Melamine cao nên FDA Mỹ cấm lưu hành kẹo này .Bangladesh, Singapore, Hàn Quốc cũng đã tăng cường kiểm tra sữa bột từ Trung Quốc và Hàn Quốc thông báo đã phát hiện chất độc Melamine trong thức ănnuôi cá !
Thật ra thực phẩm cho chó mèo, gia súc, tôm cá có Melamine từ lâu.
Trước 2007 melamine được cho là chất trơ ít có hại dựa vào một kết quả thí nghiệm sơ sài ngắn hạn trên chuột, qua đó nhận xét Melamin ăn vào sẽ thải ra nguyên vẹn nên vô hại.

Melamine trở thành đề tài thảo luận vào đầu năm 2007 khi các bác sĩ thú y xác định Melamine là nguyên nhân nhiều cái chết của thú vật cưng. Vật nuôi ăn thức ăn có melamine có biểu hiện suy thận được giải thích là lượng ammonia cao từ sự phân hủy melamin trong gluten của lúa mì dùng làm thức ăn cho thú vật. (Melamine became a topic of much discussion in early 2007, when veterinary scientists determined it to be the cause of hundreds of pet deaths, because of pet food contamination. Prior to these reports, melamine had been regarded as non-toxic or minimally toxic. However, because of the unexplained presence of melamine in wheatgluten added to mass-produced dog and cat foods, it is the most likely cause. Pet owners report symptoms that are commonly associated with renal failure, which could be explained by the ammonia that may result from the digestion of the melamine.)

Với trẻ sơ sinh khi chức năng gan thận chưa hoàn toàn phát triển không phân hủy đào thải được Melamine đã cho thấy gây thành sỏi thận. Melamine kết hợp với cyanuric acid do tạo ra melamine cuanurate là chất không tan tích tụ lại thành sỏi thận có thể gây tử vong.

Xét tính năng thì Melamin hoàn toàn không thể cho phép đưa vào thựcphẩm cho người cũng như thức ăn gia súc. Melamine không trợ giúp để có tính ổn định hay diệt khuẩn, tạo ra mùi, màu...như các phụ gia khác.
Melamin được dùng do chứa đến 66% nitơ, chỉ có tác dụng tai hại là làm sai lạc phản ứng kiểm nghiệm hàm lượng protein.

Chất lượng sản phẩm được đánh giá cao hay thấp tùy thuộc vào hàm lượng đạm (protein) là nguồn dinh dưỡng quý. Phòng thí nghiệm dùng phương pháp Kjeldahl đo lượng nitơ. Khi sữa tươi bị pha loãng bằng nước, bằng bột đậu nành hay các thành phần khác rẻ hơn, lượng protein chắc chắn sẽ giảm. Melamie chứa hàm lượng ammonia rất lớn nên cho kết quả kiểm nghiệm nitơ cao . Suy ra là đạm cao tăng giá trị sản phẩm.

Như vậy trộn melamine vào sửa loãng hàm lượng protein thấp là để đánh lừa phương pháp kiểm tra Kjeldahl làm hiển thị giả hàm lượng nitơ cao,suy ra protein trong sửa cao. Kết quả là đánh lừa cơ quan kiểm định và người tiêu dùng để thu lợi nhuận !

Người tiêu dùng bối rối, bất an và khi trẻ con quý của các gia đình Trung Quốc bị bệnh đã làm dân chúng phẩn nộ. Không có lương tâm hay do dốt nát mà gây hại cho người khác thì cũng là kết quả của một nhà nước kém cỏi trong quản lý khoa học ...

Ai cũng thấy chối bỏ trách nhiệm đã thể hiện là một dấu ấn trong tâm thức, hình thành phản xạ phủ nhận, của hầu hết quan chức Việt Nam. Các quan chức thường khẳng định hay bác bỏ các sự kiện không cần một chút dè dặt. Một nửa phần sai rất đáng trách là ý nghĩ nói dối để ...bảo vệ Đảng, bảo vệ XHCN, song có phần đáng thương vì do sợ hải và do không tự tin vào khả năng chuyên mônn .Việt Nam không cập nhật thông tin khoa học về an toàn thực phẩm.

So với việc một chủ nông trại người Nhật đã tự tử khi vô ý đưa gia cầm nhiễm H5N1 ra thị trường hay tự tử khi để lọt gạo mốc đem bán để dùng cho người già trong trại dưỡng lão, hoặc quản lý kém khiến dầu cám (Rice oil) bị nhiễm Melamine ảnh hưởng sức khoẻ người tiêu dùng. Nhìn vào ứng xử của người Nhật trước trách nhiệm xã hội, dù không tán thành việc tự tử, nhưng thật quá kính phục tâm thức đầy trách nhiệm, bản án lương tâm nghiêm khắc hơn cả toà án, không tha thứ cho mình và quá nể trọng sự can đảm tự trừng phạt mình bằng cái chết vốn luôn làm con người sợ hải .

Dù Trung Quốc đã tử hình Cục trưởng Cục Dược phẩm thực phẩm năm 2007, nhưng chưa thay đổi quy chế làm việc thì 2008 TQ vẫn lại tiếp tục đối mặt với sửa chứa Melamine Chắc chúng ta chưa quên bình luận viên Jack Cafferty của CNN đã bức xúc lên án nhà cầm quyền Trung Quốc là kẻ ác ôn và ngu đần, chỉ trích rằng Trung Quốc sản xuất xuất khẩu các sản phẩm " rác rưởi ". Vụ nước tương dùng amino axít thủy phân từ tóc thu gom từ rác thải, đến đồ chơi dùng sơn có chì và nay là sửa có Melamine...

Không nhiều người Trung Quốc biết rõ chất lượng hàng Trung Quốc thấp trong khi tính dân cực đoan tộc luôn được kích hoạt để "tự hào do thiếu hiểu biết". Nay chắc chắn cha mẹ có con bệnh nặng hay chết do Melamine sẽ mang chính cảm xúc của bình luận viên Jack Cafferty này. Các bà Mẹ đổ xô đi Hồng Kông, qua biên giới vào cả Lào Cai Việt Nam để mua sửa nhập từ các nước Âu Mỹ !

Do áp lực cạnh tranh về chất lượng và giá cả doanh nhân Trung Quốc làm hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng nhái.. Trung Quốc không có phép thần nào gì để làm ra sản phẩm chất lượng cao giá thành rẻ hơn các nước khác. Dù lương công nhân thấp thì lợi thế cũng giới hạn trong phạm vi sản phẩm may mặc hay mỹ nghệ mà thôi.

Về công nghệ Việt Nam từng nhập ba bốn nhà máy đường theo công nghệ lạc hậu của Trung Quốc và kết quả đường làm ra chỉ đến tiêu chuẩn RS không đạt tiêu chuẩn RE cần thiết cho công nghiệp cao như Dược phẩm.
Giá thành đường trong nước cao, ép giá mua mía của nông dân và sản sinh ra đường dây nhập lậu đường từ Thái Lan giá rẻ hơn và Việt Nam vẫn phải nhập đường tiêu chuẩn cao RE .

Nhà kinh doanh Trung Quốc giảm giá thành bằng cách dùng nguyên liệu rẻ tiền làm, lòn lách qua mặt hệ thống kiểm định của cả trong nước và ngoài nước.

2. - Xin Bà có thể tóm lược quá trình các sản phẩm thức ăn ở Việt Nam và Trung Quốc ra sao, nó có theo tiêu chuẩn của các nước Âu Mỹ không thưa bà ?

Về thực phẩm dược phẩm các nước đều có hệ thống hành chánh đăng ký và phòng thí nghiệm kiểm tra . Nhưng khi đi sâu vào nội dung mới thấy khác hoàn toàn và có khoãng cách mênh mông về chất lượng thành phẩm .

Để một Dược phẩm được lưu hành dược phẩm các nước ngoài có các quy định chặt chẻ phải thử nghiệm trên thú vật, tiếp đến là trên 2.000 người tình nguyện, ở Nhật còn quy định cao hơn là 3.000 người để xác định tính an toàn cho người. Khâu thử nghiệm độc tính và hiệu quả trên người này rất tốn kém .

Việt Nam còn nhiều tiêu chuẩn không đủ cao để có an toàn. Về kỷ thuật nhiều lắm là thử độc tính cấp vài lô trên chuột hay thỏ. Không có khâu thử nghiệm lâm sàng trên người. Không theo dõi độc tính lâu dài. Về bào chế, không thể nào dễ đánh cắp công thức công bố rõ trên nhản thuốc vì quy trình sản xuất, kỷ thuật chế biến bảo toàn hiệu quả của
thuốc cực kỳ quan trọng hơn .

Năm 1995 sang Mỹ thăm một bệnh viện và xem danh mục thuốc tôi thấy trong danh mục thuốc tim mạch vẫn thấy sử dụng Nitroglycerin ngậm dưới lưỡi có tác dụng dãn mạch để cấp cứu cơn co thắt ngực. Trong khi đó ở Việt Nam đòi sử dụng thuốc thế hệ mới vì Nitroglycein Việt Nam không có tác dụng. Cho đến 2008 Nitrosta (nitroglycerin) vẫn còn được FDA Mỹ chấp nhận hiệu quả và tác dụng phụ để cho lưu hành.

Lý do là ở Việt Nam cũng sản xuất viên Nitroglyserin, tuy nhiên, do không nắm được tính năng và kỷ thuật bào chế và tồn trữ nên thuốc Việt Nam mau chóng hút ẩm và hư không còn tác dụng. Không có thử nghiệm lâm sàng nên thuốc làm ra không còn tác dụng vẫn không hay biết.

Khi bào chế thuốc chỉ cần không tuân thủ nhiệt độ hay độ ẩm là thuốc bị hư. Thí dụ quy trình bào chế các chất diệt cỏ 2,4,5-T trong hổn hợp chất khai hoang, khi nhà sản xuất không tuân thủ việc kiểm tra nhiệt độ thì hàm lượng chất dioxin độc sản sinh nhiều hơn.

Trước 1975 ngành Dược VN chọn cách mua quy trình sản xuất . Khi mua công thức quy trình còn được dùng viện bào chế nước ngoài để kiểm thành phẩm nên đảm bảo chất lượng gọi chung là "sản xuất nhượng quyền", thường là thuốc Pháp hình thành dòng dược phẩm "sous-licences" giảm giá thành từ 40% đến 50%. Nhưng mua sản phẩm không có quyền sử dụng nghiên cứu mới cho nên có vài loại thuốc còn nhiều tác dụng phụ bất lợi và đang tiếp tục nghiên cứu thì chỉ cố làm giảm giá bằng cách nhập số lớn và làm bao bì tại VN (giá thành giảm khoãng 30%).

Việc nhà nước còn cho phép "tự đăng ký" tiêu chuẩn một số Dược phẩm thực phẩm với tiêu chuẩn quá thấp sẽ hình thành dòng sản phẩm kém chất lượng. Cho nên, dù có tiêu chuẩn, dù chính thức được phép lưu hành nhiều thực phẩm thuốc vẫn vẫn không an toàn. Thí dụ chưa kiểm melamine chưa kiểm Dioxin trong thực phẩm ! Nếu ai mừng vì có "hàng Việt Nam chất lượng cao" thì đồng thời đừng quên còn có vô số "hàng Việt Nam chất lượng thấp !"

Trung Quốc và Việt Nam còn công nhận giá trị "gia truyền". Người sản xuất không chịu công bố thành phần, quy trình chế biến coi là quyền giử bí mật chủ quyền sản phẩm !

Qua nghiên cứu năm 2001-2003 của nhóm Bác sĩ Arnold Schecter và PTS Olaf Papke với kết quả nghiên cứu 16 mẫu thực phẩm ở Biên Hoà cho thấy 6 mẫu có dioxin và tất cả đều bị nhiễm hoá chất trong số 12 hoá chất độc mà Liên hiệp Quốc đã cấm sản xuất. Vấn đề thực phẩm nhiễm hoá chất độc hiện nay ở Việt Nam phải coi là nghiêm trọng.

3. Biến cố này làm cho chúng ta nhớ đến độc tố dioxin mà người ta tìm thấy có hàm lượng rất cao trong một số thức ăn tại Việt Nam hay nhập cảng từ Trung Quốc. Bà có thể cho biết vì sao có hiện tượng này ?

Trung tâm Kỹ thuật-Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng ngày 11/5/04 đã công bố rằng tất cả trái cây nhập cảng từ Trung Quốc và một số trái cây Việt Nam đều có chứa chất diệt cỏ da cam, vỏ chứa 0,4 mg/Kg và ruột trái chứa 0,04 mg/Kg

Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có những giải đáp rằng, theo quy định của Bộ Y tế thì với liều lượng phát hiện 2 chất như công bố là vẫn ở mức cho phép, tồn dư tối đa được phép của 2 chất này trong trái cây là 0,05mg/kg với 2,4,5-T và 0,1mg/kg với 2,4-D.

Bộ Y tế ra thông cáo xác nhận rằng hàm lượng chất diệt cỏ trên không ảnh hưởng lên sức khỏe và không gây độc hại cho người tiêu dùng vì sử dụng không thuờng xuyên.

Chất diệt cỏ là chất không màu được chứa trong các thùng sơn màu da cam nên được gọi tắt là chất da cam. Chất diệt cỏ Quân đội Mỹ dùng là hổn hợp hai chất 2,4-dichlorophenoxyacetic acid (2,4-D) và 2,4,5-trichlorophenoxyacetic acid (2,4,5-T) . Hai chất này không phải là Dioxin và ít độc hơn Dioxin nhiều , nhưng 2,4,5-T cũng là chất đã cấm sử dụng.

Dioxin là tạp chất luôn có kèm theo khi sản xuất hóa chất diệt cỏ 2,4,5-T này và có tên khoa học của dioxin này là 2,3,7,8-TCDD .Từ năm 1970 the United States Department of Agriculture cấm dùng 2,4,5-T trên hoa màu trừ lúa và 1985 thì ngưng sử dụng hoàn toàn.

Nếu chất diệt cỏ 2,4,5-T không kèm theo Dioxin 2,3,7,8 TCDD thì chỉ có độ độc vừa phải với LD 50 là 389 mg/kg ở chuột nhỏ (mice) và 500 mg/kg đối với chuột lang (rats) . 2,4-D có LD50 639 mg/kg. Liều duy nhất 5 mg và 30 mg /kg cơ thể không gây ngộ độc cấp trên những người tình nguyện thử nghiệm .

Nhưng vấn đề là trong quy trình sản xuất 2,4,5-T luôn có tạp chất Dioxin 2,3,7,8 TCDD .Tùy việc kiểm soát nhiệt độ mà lượng Dioxin
2,3,7,8 TCDD nhiều hay ít.

Cho nên Trung tâm Kỹ thuật-Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng khi thấy trái cây Trung Quốc có 2,4,5-T đúng ra phải tầm soát thêm Dioxin 2,3,7,8-TCDD luôn có đi kèm .

Bộ y tế đã bỏ qua không tầm soát dioxin trong trái cây Trung Quốc là có ứng xử quá khác thái độ cực lực lên án hổn hợp chất khai hoang chứa tạp chất Dioxin cho là gây dị dạng.

Nên biết công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hay Chất ô nhiễm Hữu cơ Bền vững (POPs) được các nước ký ngày 22 tháng 5 năm 2001 tại Stockholm Việt Nam đã phê chuẩn Công ước Stockholm vào ngày 22 tháng 7 năm 2002. Công ước hướng tới việc giảm thiểu và cuối cùng là loại trừ 12 hoá chất đầu tiên (Aldrin, Chlordane, DDT,
Dieldrin, Dioxin, Furan, Endrin, Heptachlor, HCB, Mirex, PCB, và
Toxaphene).

Dioxin ở các nước :

Dioxin được đo lường bằng ppt (parts per trillion ) Để có khái niệm về lượng này có thể hình dung là một giọt mực pha vào một hồ bơi có độ lớn theo quy chuẩn hồ bơi Olympic .

Lorber (2002) nghiên cứu 2,3,7,8-TCDD ( tức dạng dioxin có trong thuốc diệt cỏ quân đội Mỹ từng dùng ở VN ) và 16 hợp chất "dioxin-like". Lorber dùng chỉ số Toxic Equivalents (TEQs) và ông kết luận TEQ trong cơ thể giảm xuống từ thập niên 1970 (50-80 ppt) thập niên 1980 còn (30-50 ppt) và thập niên 1990s giảm còn (10-20 ppt).

Aylward và Hays (2002) tập trung nghiên cứu chất 2,3,7,8-TCDD là một trong các chất có độc tính cao . Kết quả trên cư dân United States (Mỹ) , Canada, Germany (Đức) và France (Pháp) trong ba mươi năm qua giảm 10 lần. Hiện còn 2 ppt so với 20 ppt vào đầu thập niên 1970s . Dự đoán khi thực phẩm chỉ còn chứa 0,05ptt/kg cơ thể /ngày vào 1974 thì còn 0,5 ppt - 1ppt vào năm 2020

Lorber (2002) không chỉ tập trung vào 2,3,7,8-TCDD, mà là 16 "dioxin-like" cho thấy thấy lượng dioxin qua thực phẩm là 0.5 picograms/kg cân nặng/ngày vào đầu thế kỷ 20, dư lượng dioxin này tăng lên 6 pg-TEQ/kg-body weight/day vào giửa thế kỷ 20 và đang quay về con số 0.5 pg-TEQ/kg-body weight/day. Lorber dự đoán là nếu con số là 0.50 pg-TEQ/kg-body weight/day, thì lượng dioxin trong cơ thể 20 ppt-TEQ sẽ giảm còn 10 ppt-TEQ vào năm 2020.

Theo WHO 2002 thì mức phơi nhiễm dioxin cho phép qua thức ăn của mỗi người là 1-10 pg đương lượng độc (TEQ)/ngày pg là picogram, picogram = 0.000000000001g (viết theo cách VN là 0,000 000 000 001g )

Thử nghiệm của Đại học tổng hợp Texas (Mỹ) trên 20 mẫu cá nhập từ Việt Nam vào Texas và California cho thấy, lượng dioxin trong đó thấp hơn ở các thực phẩm đồng loại sản xuất tại Mỹ. Thậm chí, một mẫu catfish Việt nam chỉ chứa 0,01 ppt dioxin - một hàm lượng rất thấp.

Catfish VN được nuôi bè hay ao có khai kinh thông với sông rạch ở các tỉnh đồng bằng sông Cữu Long. Hàng năm vùng này ngập lũ rửa phèn tẩy chất độc nên dioxin không thể tồn lưu. Catfish và tôm ở Việt Nam có hàm lượng dioxin thấp là đúng do điều kiện thổ nhưỡng khác hơn Biên Hoà nơi đang phát triễn công nghiệp và chất thải độc hại chưa được quản lý tốt . Catfish nuôi trong hồ nước tù đọng hàm lượng dioxin cao hơn.

Cho đến năm 2000, vẫn chưa có kiểm định nồng độ dioxin trong thực phẩm Việt Nam.

Lần đầu tiên BS Arnold Schecter phân tích theo các nghiên cứu khi tìm thấy dioxin trong nguòn thực phẩm có thêm nhiều chất khác không giống loại có trong chất khai hoang quân đội Mỹ dùng là ông không nghĩ
Dioxin là tác nhân chính cho các chứng dị hình, dị dạng nơi trẻ em và Dioxin cũng không phải là tác nhân duy nhất ở gây ung thư cho người lớn ở Việt Nam. Các hóa chất độc hại đã được tìm thấy trong 16 mẫu thực phẩm ông vừa phân tích cũng có thể là tác nhân.

Cũng không biết từ bao giờ, sau 1975, hệ thống tường bao quanh khu vực ô nhiễm dioxin ở sân bay Mỹ xây trước đây đã bị phá vỡ; còn các bể chứa than hoạt tính để hấp phụ dioxin đã hết giá trị sử dụng...

Tóm tắt kết quả nghiên cứu Bs Arnold Schecter như sau : Hiện nay lượng dioxin là trên 5ppt từ khai hoang da cam trên 95% trên tổng số 43 cư dân chọn lựa ở thành phố Biên Hoà , gần nơi xuất phát các chuyến bay rãi chất khai hoang Da cam từ 1962-1971.

Lượng chất TCDD thông thường trong máu người VN là 2ppt , người có lượng dioxin cao nhất ở Biên hoà là 413ppt

Lượng TCDD được tìm thấy cao ở trẻ sinh rất lâu sau đợt rãi chất khai hoang và di dân từ vùng không bị rãi chất khai hoang da cam đến Biên Hoà cho thấy đây phải coi là phơi nhiễm mới .

Đất bị nhiễm đến 1 triệu ppt và cũng cao ở vùng phụ cận Biên Hoà .

Nghiên cứu của BS Arnold Schecter trên bùn lắng ở sông miền Nam có chứa lượng TCDD, các dioxin khác , dibenzofuran tăng cao . Nguồn ô nhiễm bởi các chất không có trong chất diệt cỏ quân đội Mỹ đã sử dụng này vẫn còn chưa biết được chắc chắn . Sự hiện diện của chúng có thể là do thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu, các clorophenol bảo quản gổ hay nung đốt rác thải thành phố ...(silt and sediment samples from southern riverbeds had considerably elevated levels of TCDD and other dioxin and dibenzofuran congeners.[9,10] The sources of these higher chlorinated dioxins, which are not contaminants of Agent Orange are still uncertain. Their presence could be attributed to other herbicide or pesticide exposures, chlorophenol wood preservatives, or certain types of incineration.)

Nghiên cứu cũng cho thấy TCDD trong máu cư dân Biên Hoà và Hà Nội cao một cách rõ rệt so với mẫu máu thời kỳ 1970-1973 lấy lúc chiến tranh và sau khi hết rãi thuốc khai hoang đầu năm 1971 ( The TCDD blood levels from Bien Hoa and Hanoi residents presented in Table 6 show that some persons had markedly higher TCDD levels than those measured during the 1970-to-1973 samples, collected during wartime spraying and immediately after the spraying ended early in 1971.)

Cần biết nếu 95% dân chúng là có nồng độ 5pg/g { chuyển đổi tương đương ng/kg (ppt), pg/g (ppt) }thì tuy có cao hơn những nước tiên tiến như Mỹ Canada Germany Pháp là 2ppt song đã đạt trước mục tiêu chung trên thế giới là 10ppt vào năm 2020 Còn Biên Hoà là khu công nghiệp rất nhiều nguồn ô nhiễm Dioxin nên cần xem xét tiếp dân bị nhiễm
Dioxin năm 2007còn cao 413pg/g là từ đâu và loại dioxin nào nhất là khi khi thực phẫm nhiễm thêm các dioxin và các chất cần dùng khác không có trong thuốc khai hoang dùng ở VN.

Vấn đề Dioxin đã bước qua bước ngoặt khác đó là môi trường bị ô nhiễm mới và con người bị phơi nhiễm mới là VN đang sử dụng thuốc diệt cỏ trừ sâu không kiểm soát dư lượng dioxin và các chất thải ô nhiễm môi trường như sự việc Vedan làm ô nhiễm Sông Thị cùng với trái cây có chất diệt cỏ, có thể thấy sự ô nhiễm tiếp diễn sau chiến tranh bởi hoá chất nông nghiệp này còn tràn lan...

Về dioxin ở Việt nam, Giáo sư Alvin L. Young - chuyên gia dioxin nói rằng "Không có tác hại sinh thái nào được ghi nhận ở động thực vật mặc dù một lượng lớn chất diệt cỏ và dioxin đã được sử dụng", và rằng "thông tin này chưa được xem xét trong các lần đánh giá trước của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ và Viện Y học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ". Tuy nhiên, giáo sư lưu ý rằng "các chất diệt cỏ đổ thẳng xuống đất và ngấm sâu trước khi thoái biến thì sẽ có tồn dư và vì vậy là một mối lo ngại."

Theo tôi thì tổn hại kinh tế rừng là lớn chứ không nhỏ . Chất diệt cỏ đã làm rụng lá và chết cây gỗ quý tầng cao . Màu xanh đã phủ kín rừng nhưng cây cối là loại cây cấp thấp không có giá trị kinh tế .

Trong chiến tranh chất diệt cỏ chứa dioxin được dùng để xoá rừng già nơi " Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù" như trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu. Vùng rừng núi Việt Nam từng được coi là vùng chỉ có đối
thủ cần truy quét chứ không có cư dân cần bảo vệ.

4. Có lẽ mọi người không quên là từ nhiều năm qua, chính quyền Việt Nam đã khởi kiện tại tòa án Hoa Kỳ vì cho rằng người dân Việt Nam đã bị nhiễm chất thuốc khai hoang đã được sử dụng tại Việt Nam từ hơn 40 năm qua. Bà có nghĩ là hậu quả này có đúng như vậy hay không hay chỉ là cái cớ để làm khỏa lấp tình trạng sử dụng dioxin bừa bãi gây ra nhiều bệnh tật cho trẻ em và dân chúng mà chính quyền Việt Nam muốn tìm cách khỏa lấp?

Ngay thời người Mỹ rãi chất diệt cỏ có tạp chất độc dioxin ở Việt Nam các nhà khoa học miền Nam đã lên tiếng về khả năng nguồn nước làm ô nhiễm lúa, tôm, cá.

Trong thập niên 1970 khi còn rãi chất khai hoang dù vài mẫu sữa dân cư vùng chất khai hoang hay ăn thực phẩm là cá lên cao đến 1850 ppt. Hàm lượng 810 ppt trong cá tôm .

Nhưng vùng sản xuất lúa tôm cá khác mức ô nhiễm không cao. Các quốc gia mua gạo tôm cá của Việt Nam đã xét nghiệm hàm lượng dioxin không vượt mức cho phép. Hiện nay vùng công nghiệp Biên Hoà Đồng Nai cũng ô nhiễm song tôm cá Việt Nam cũng xuất khẩu bình thường hàm lượng Dioxin rất thấp. Cá Ba sa hay Catfish Việt Nam nhờ nuôi trong nước sông lưu thông.

Có vụ kiện vì có vấn đề khuất lấp từ phía nhà sản xuất . Cựu chiến binh nghi có một ghi nhận nội bộ của công ty là Agent Orange bán cho chánh phủ Mỹ có chứa tạp chất độc 2,3,7,8-tetrachlorodibenzodioxin (TCDD) khác hơn thông báo với chánh phủ Mỹ về mức an toàn .

Thứ hai các Cựu chiến binh cho rằng chất diệt cỏ mà các nhà bào chế giao cho quân đội Mỹ có lượng 2,3,7,8 TCDD cao hơn sản phẩm cùng loại sử dụng nông nghiệp do quy trình làm không kiểm soát nhiệt độ để có giá thành rẻ. Các cưu chiến binh kiện các hảng bào chế vì đã không bảo đảm chất lượng khiến có tạp chất Dioxin cao gây ra tác hại sức khỏe.
Các cưu chiến binh thành công vì lao động trong môi trường độc hại lâu có ảnh hưỡng sức khỏe phải được bù đắp. Giống như công chức vẫn hưởng trợ cấp độc hại .

Nói về Dioxin gây dị dạng do tiếp nhiễm từ Cha mẹ là một vấn đề khoa học khi kiện ra toà, toà xử bằng chứng lý chứ không bị tác động bởi sự kiện. Tạo sự kiện bi thương là người bệnh ung thư sắp chết đi tìm công lý hay dùng các câu chuyện thương tâm về người tàn tật dị dạng...có thể làm công luận cảm thương nhưng không là chứng cứ Dioxin gây nên tình trạng đó . Toà án Mỹ bác , không được xử thắng kiện .

VN không làm theo cách chứng minh có tội nhưng ra toà mà cứ đòi Mỹ phải chi tiền giúp vì ...đạo lý lương tâm là hai việc làm khó tương thích nhất là trong khuôn khổ toà án ! Gần đây, phía Mỹ nói hài lòng vì thái độ tiếp cận vấn đề Dioxin mới của VN !

Do giới chánh trị muốn hay lầm tưởng Dioxin là một vấn đề tội ác nghiêm trọng của Mỹ để phải kiện cáo dấy lên công luận quốc tế. Nhiều phần là chưa hiểu biết cặn kẻ vấn đề cũng như nay chứa theo kịp để kiểm soát ô nhiễm môi sinh . Ở VN vấn đề Dioxin dần dà đã bị chi phối bởi định kiến chánh trị .

Nếu muốn tạo ra tâm lý thù địch với Mỹ thì có phần nào thành công vì tuyên truyền sai có thể ám thị để người tàn tật cho rằng họ chính là nạn nhân Dioxin. BS Schecter cũng cho biết, trong mấy chục lần qua Việt Nam, ông gặp rất nhiều bệnh nhân và họ cho ông biết họ nói họ "cảm thấy" (feel) là do chất độc da cam gây ra."

Về Dioxin, người ta vẫn còn nghi ngờ tác dụng gây ung thư mà xác nhận vài Dioxin kích hoạt các khối u ung thư có sẳn. Cho đến cuối năm 2007
WHO còn kết luận TCDD không tác hại lên di truyền và khi mức phơi nhiễm thấp thì nguy cơ ung thư không đáng kể ( However, TCDD does not affect genetic material and there is a level of exposure below which cancer risk would be negligible. November 2007 ) Không biết từ đâu mà Dioxin dần dà tự dưng được gán vào là nguyên nhân gây dị dạng bẩm sinh?

Bác sĩ Phạm thị Ngọc Phương Giám đốc bệnh viện Từ Dũ có làm nghiên cứu về thai trứng một dạng ung thư nhau thai và thấy phụ nữ từng sống các tỉnh ngoài Sàigòn có tỷ lệ thai trứng cao hơn. Có thể do ảnh hưởng "phong trào Dioxin" ai đó suy đoán đồn thổi có thể là do nhiễm độc thuốc khai hoang nhưng thai trứng theo y văn cổ điển còn do ...suy dinh dưỡng thiếu đạm . Không thấy có công bố nghiên cứu nào tiếp theo để khẳng định. Các nghiên cứu ở VN không tuân thủ chặt chẻ hệ thống và có thử nghiệm chỉ là cách thống kê sơ bộ gợi ý nên tính khoa học không có và không có giá trị khoa hoc trong giới khoa học Âu Mỹ.

Dị dạng quả là hình thức tàn tật đáng thương nhất dễ gây xúc động nhưng cần được âm thầm chia sẻ nâng đở. Không nên bộc lộ niềm đau, chưng bày những người bất hạnh đó cho bất cứ mục đích nào. Y văn cho biết sinh học bình thường có 1% dân số dị dạng các loại và không bao giờ có thể biết rõ nguyên nhân.

Không có chất nào lại gây ra đủ kiểu dị dạng bình thường đã có mô tả trong y văn . Một vài dị dạng biết rõ như về gene là trẻ bị bệnh Down do có 47 nhiễm sắc thể vì có đến 3 nhiễm sắc thể thứ 21 !

Một chất dị dạng thai khác được xác định là thuốc ngủ Thalidomide gây cụt chi cho thai nhi. Một chất gây dị dạng theo một cách như nhau như Thalidomide chỉ gây cụt chi thai nhi, bị cụt chi do mẹ dùng Thalidomide

Theo tôi có vu kiện trước tiên là do ít hiểu biết . Sau đó phóng lao phải theo lao !

Về việc thiếu thông tin tầm nhìn quốc tế thì cánh nhà báo Việt Nam dễ sa vào . Năm 1995 sau khi từ Mỹ về và ở lại Thái Lan vài ngày chờ chuyến bay về Việt Nam tôi đã đọc được tình hình ô nhiễm bụi ở Thái Lan được làm rộ lên và nhìn thấy cảnh cảnh sát Thái Lan mang khẩu trang khi điều hành xe cộ . Về sàigòn thấy báo chí chê Thái Lan bụi bẩn, tôi hỏi cánh nhà báo có biết và có đo bụi ở VN chưa ? Theo tôi cảm nhận là cao gấp ba bốn lần vì tôi mới vừa từ Thái Lan về Sàigòn. Khoảng tháng sau khi đo thì mức nhiễm bụi thì VN cao gắp đôi gắp baThái Lan !

Người Việt Nam Cộng Sản phải suy nghĩ lại, nhìn lại việc tự hư cấu mình thành nạn nhân thê thảm của Mỹ hay của các nước khác . Nội chiến hai miền cũng do nghĩ "Mỹ xâm lược", bây giờ là dioxin !

Có thể ai đó có mục đích chánh trị là chứng minh cho được dù sao Mỹ cũng vẫn là kẻ thù . VN đã biết Mỹ không xăm lược mà chính đồng chí Trung Quốc kính yêu của ông Nguyễn tất Thành xâm lược Việt Nam lăm le chiếm Trường Sa, Hoàng Sa thác Bản giốc ở miền Bắc !!

Trong vần đề này trí thức XHCN cũng nhiều người đáng trách vì tan rã nhân cách, không chân chính, vong thân khi nghĩ mình có trách nhiệm nói dối để ...bảo vệ XHCN. sự dối trá chỉ che dấu điều xấu chứ đâu bảo vệ điều tốt . Một người nghe Ông Lê Dũng nói không có việc Công An đánh phóng viên AP đã cười rằng : "Rằm Trung Thu 2008 VN có người giống... Chú Cuội ! "

Vấn đề dioxin ở Việt Nam ngày một sa lầy sâu vào chánh trị do không ít người tự nhận là nhà "khoa học" tiếp tục dùng kiến thức khoa học cho mục đích quyền lợi riêng tư !Gần đây Nga cũng hùa vào "ăn theo" khi nói :" Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga đã sử dụng chế phẩm điều hoà sinh học do Liên bang Nga sản xuất để điều trị miễn phí cho 50 cựu chiến binh nhiễm chất độc da cam/điôxin ở Hà Nội. Những cựu chiến binh này bị mắc các bệnh tim mạch, dạ dày, hành tá tràng, u xơ tiền liệt tuyến." Những bệnh này không dính dáng vì đến dioxin !!

Nhưng quan trọng nhất là vai trò của trí thức nhà báo và văn nghệ sĩ XHCN xu phụ. Người không hiểu về khoa học, cảm xúc đang bị khai thác, cuốn trôi theo tác phẩm ma mị hoàn toàn sai, như bài hát Vì đâu em chết của Thanh Trúc do ông Phạm Hùng đặt tên bài hát. Ông Phạm Hùng đã sửa tựa "Vì sao em chết" thành "Vì đâu em chết " mục đích làm cho việc kết án Mỹ nặng nề và khẳng định hơn ! Bài hát có câu thật thê thảm nhưng "trật lất" đó là : "Chất độc màu da cam, năm xưa, đã giết chết
mẹ tôi trong một trận càn...! Để lại đứa em cút côi ...!"

Làm gì có chuyện dioxin giết chết ai ngay và làm gì có chuyện Mỹ rãi dioxin khi đi càn?

Quyền hư cấu của văn nghệ sĩ không bao hàm cả quyền vu khống nói sai sự thật như thế.

Năm 1995 tôi sang Mỹ dự hội thảo thường niên của các bác sĩ Mỹ thuộc hội APHA (American Public Health Association) Tôi chọn tham dự phần chuyên đề "Việt Nam caucus"vì có bài báo cáo về cựu chiến binh Mỹ nhiễm chất độc da cam, do nhà sản xuất không có cảnh báo đúng mức. Khi tôi đặt câu hỏi về ảnh hưởng qua thế hệ, để lại di chứng lên bào thai như cái của cựu chiến binh hay phụ nữ Việt Nam thì báo cáo viên cho biết không nghiên cứu đối tượng này mà đối tượng chỉ là cựu chiến binh trực tiếp tiếp xúc với chất diệt cỏ có chứa tạp chất dioxin .

5.Thưa Bà, ai cũng biết tình trạng sử dụng phân bón cũng như hóa chất trong thực phẩm hiện nay ở Việt Nam rất tùy tiện. Vậy xin bà cho biết làm cách nào giảm bớt tệ trạng này ?

Muốn giảm tệ nạn phải tăng cường kỷ thuật và trình độ quản lý chất lượng . Kinh nghiệm kỷ thuật quản lý thực phẩm dược phẩm các nước có thừa và Việt Nam dễ dàng có được các kỷ năng đó nếu muốn làm và có kinh phí để làm.

Thứ hai là Việt Nam còn cần có các chuyên gia độc lập thường từ các viện trường đào tạo các ngành để có cảnh báo trước, ngăn ngừa sai phạm, tránh nguy cơ chứ không phải sự việc bùng nổ mới lo khắc phục hậu quả.

Thứ ba là lương tâm nghề nghiệp, ngoài luật pháp còn phải có thêm đạo đức nghề nghiệp mạnh mẻ như người Nhật.

Nhiều ngành kinh doanh phải do người được đào tạo hoàn chỉnh và có cả lời thề đạo đức thực hiện nghĩa vụ, mới được kinh doanh các chất độc, góp phần ngăn chặn tội phạm đầu độc và gian dối về chất lượng gây ảnh hưởng lên người bệnh .

Ngành Dược có nghĩa vụ luận dược khoa là lời thề " Không dùng chất độc hại người "Dược sĩ biết một chất một loại thuốc nguy hiểm cho sức khỏe mà trao cho người bệnh là vi phạm đạo đức nghề nghiệp ! Cần mở rộng đạo đức nghề nghiệp thêm trong lãnh vực sản xuất thực phẩm như Sữa hay cả mua bán vàng, xăng dầu những thứ rất dễ lừa khách hàng ...

Thực tế cho thấy khó phát hiện trước khi gây hại hay làm chết người như việc thêm Melamine. Phản ứng hoá học khi kiểm định cũng khá dễ đánh lừa cho nên nhà sản xuất giảo hoạt mới như thay đạm quý trong sửa, nứơc mắm bằng melamin, ure ...Ngành thực phẩm Úc đã để lọt nước tương Trung quốc có nguyên liệu là tóc phế liệu .

Một phản ứng hoá học thường không cho biết nitơ có trong nước tương là từ protein đậu nành, tóc hay lông gà vịt ...Cũng không phân biệt hàm lượng nitơ là từ Melamine hay protein của sữa !

Thuốc còn có thể đã hư trước hạn dùng do tồn trữ bảo quản không đạt yêu cầu, thuốc chích ngừa sẽ hư khi máy giử lạnh bị cúp điện mà người có trách nhiệm không biết hay không chịu khó mua nước đá giử lạnh thay thế ...Bé chích ngừa nhưng vẫn mắc bệnh hay gây ra các phản ứng sốc khi tiêm Những biến chất này có nguy cơ rất cao nhưng không thấy được bằng mắt thường .

Lương tâm và lời thề đạo đức nghề nghiệp là để tăng cường trách nhiệm với sai phạm khó phát hiện .Điều đáng buồn là Việt Nam có bộ máy hành chánh chánh trị quá cồng kềnh ít hiệu quả. Từ bộ máy song trùng Đảng-nhà nứơc, bị phê phán hoài còn không giảm mà nay còn chuyển sang tam trùng Đảng-nhà nứơc-mặt trận và đoàn thể chánh trị bao gồm cả báo Đảng đã ngốn hết ngân sách để chỉ nói một thứ làm một việc là chánh trị.

Khi lấy sức mạnh tuyên truyền miệng lưởi, che dấu sự xộc xệch xã hội, thấp kém về khoa học và kỷ năng là nền chánh trị lạc bước, què cụt ... Các mặt phát triễn xã hội phục vụ con người cần đến kinh phí để nhanh chóng ứng dụng khoa học công nghệ và kỷ năng quản lý xã hội. Cho nên không lạ khi nhà nước Việt Nam là một nhà nước rất đáng cho trí thức tự trọng và có lòng với đất nứơc âu lo và thất vọng !

Chánh quyền nào không tạo ra cuộc sống an toàn cho dân là không yêu nước . Người háo danh là ngồi ở địa vị cao bất xứng với tài năng ! Tài năng rất cần thiết để có quyết định đúng và có lợi cho đất nước ! Người tài năng và đạo đức mới có thể xây dựng triết lý cầm quyền tiên tiến . Hệ thống chánh trị và chủ thuyết lạc hậu đã không giúp đảng Cộng Sản Trung quốc lẫn Việt Nam chọn được người tài năng và đạo đức làm công chức với tinh thần công bộc quốc gia .

Cần biết rõ là an ninh chánh trị không bao hàm an toàn để sống vui sống khỏe .

Xét về khía cạnh này Xã hội Việt Nam rất mất an toàn, chất độc chết người như thuốc chuột, Thạch tín, Cyanua Kali được mua bán tràn lan ngoài chợ không ai quản lý. Thuốc giả hàng kém chất lượng, rượu nhiễm độc thuốc trừ sâu , nước tương chứa chất độc 3-MCPD, nước mắm pha urê ...! DDT còn được nông dân dùng để bảo quản nông sản khô như hành tỏi đậu ...sau thu hoạch chờ đưa dần ra thị trường và bảo quản hạt hạt giống trước và khi gieo trồng tránh kiến mọt ...DDT là một chất trong danh sách 12 chất LHQ cấm sản xuất ...cho nên thực phẩm Việt Nam bị ô nhiễm chất độc là nằm trong dự đoán .

Dân Mỹ có FDA (an toàn thực phẩm dược phẩm) quyền lực mạnh như CIA (an ninh ) có các chuyên gia không bị lợi nhận nào ảnh hưởng nên vừa có an toàn vừa có an ninh và tiến bộ còn VN chưa có hệ thống như như FDA chưa có chuyên gia quyền lực chỉ có nhà chánh trị toàn trị nắm hết quyền lực và ngân sách .

Nếu không dành kinh phí cho phòng thí nghiệm có thực lực cũng như đầu tư cho con người mà dùng tiền làm chuyện dễ chuyện vui chơi như lễ hội, thi hoa hậu, kỷ niệm ngàn năm Thăng Long, niềm vui đó như bọt xà phòng, xã hội như màn kịch sân khấu, khi ánh đèn sân khấu tắt thì cảnh đời lại đen như mực .

6. Theo Bà thì người sản xuất và người tiêu dùng các loại thực phẩm cần có những lưu ý như thế nào trong việc sản xuất cũng như chọn lựa thức ăn ?

Người sản xuất phải ngoài việc tuân thù pháp luật chứ không phải tìm kẻ hở để làm sai còn phải gắn uy tín nghề nghiệp và cá nhân với cộng đồng .

Người tiêu dùng nhất là người có thu nhập trung bình đến nghèo phải dùng sản phẩm nội địa . Nếu nhà nước kém ý thức trách nhiệm thì có nhiều làng ung thư nhiều bệnh lạ sức khỏe kém, tuổi thọ thấp . Nhất thiết phải mạnh mẻ thúc đẩy để có một nhà nước có trách nhiệm cao thay cho nhà nước chỉ biết ...tuyên truyền ! Nông dân hay dân không tự làm được mà phải từ nhà nước quan tâm và giới khoa học Việt nam có điều kiện đi vào cuộc sống .

Hãy xem cách làm của nước Mỹ giảm lượng dioxin trong thực phẩm là theo dõi chăn nuôi. Khi phát hiện nồng độ dioxin trong máu gia cầm ăn thực phẩm chế biến có ngồng độ Dioxin cao so với các loại chim ăn thực phẩm tự nhiên. Các nhà khoa học vào cuộc và tìm thấy do ball clay trộn vào thức ăn, FDA đã lập tức cấm dùng chất này . Ball clay là chất đất sét nhầy và giúp tạo hình cho thành phẩm . (Two of 41 young chicken samples had highly elevated levels of DLCs (25-31 ppt TEQ) compared to a mean of 0.76 ppt TEQ in the remaining 39 birds. FSIS, EPA, and the Food and Drug Administration (FDA), took immediate action and identified ball clay, an anti-caking agent added to animal feed, as the cause of elevated DLC levels in the two young chickens. FDA subsequently banned the use of ball clay in animal feeds.)

7. Câu hỏi cuối cùng xin hỏi Bà hơi ngoài lề của đề tài phỏng vấn hôm nay, tuy nhiên đó là vấn đề đang được trong nước và cả thế giới theo dõi sát sao. Đó là những diễn tiến xung quanh vụ toà Khâm Xứ và giáo xứ Thái Hà. Thưa Bà với cái nhìn của một trí thức như bà thì bà có nhận định như thế nào về cách giải quyết vấn đề của cả phiá nhà thờ lẫn phía nhà nước hiện nay.

Phải chân thật nói rằng chủ nghĩa Cộng Sản vô thần luôn không thân thiện với tôn giáo hữu thần. Không chối bỏ được nhu cầu tâm linh của dân chúng phải giảm đàn áp mà thôi chưa đạt đến mối quan hệ chia xẻ trách nhiệm xã hội như cần có . CS cho tôn giáo mê hoặc con người như thuốc phiện...

Nhưng thực tế cho thấy tôn giáo nhất là Phật giáo không tranh luận triết học hữu thần vô thần với triết gia mà chỉ muốn giúp con người có cuộc sống ít đau khổ. Dọc dài cuộc sinh tồn có nhiều lúc con người rơi vào tình cảnh tuyệt vọng đau buồn đến muốn tự tử hay chẳng có chốn nương thân phải nương nhờ cửa chùa, như cần cái phao . Sang Thailan tôi thấy bệnh nhân HIV nương tựa chùa và được các vị sư thăm hỏi an ủi khi bệnh viện không nhận điều trị ... Ở VN có trại phong và các nhà dưỡng lão trẻ mồ côi do phật giáo và thiên chúa giáo phụ trách đã là chổ dựa của nhiều người bất hạnh .

Ở một đất nước nghèo phong kiến cha mẹ con cái còn xa cách, còn bạo hành gia đình, chưa có nhiều tư vấn xã hội tâm lý ...thì nơi tìm lấy một sự bình tâm khi đối mặt với đau khổ chính là tôn giáo chùa nhà thờ các vị tu sĩ .

Tôi không có đạo nhưng nhìn Tôn giáo ở góc độ xã hội có đóng góp tích cực, tỷ lệ tội phạm vị thành niên trong gia đình có đạo thấp hơn. Các chức sắc tôn giáo thường giúp ý kiến giải quyết tốt việc gia đình con cái... Chùa nhà thờ còn gìn giử mộ phần hay hài cốt kỷ niệm về người chết của các gia đình là những điểm tâm linh nhà nước không có chút quan tâm nào !

Riêng nhà thờ còn vừa nơi tổ chức hôn lễ hay tang chế nghiêm túc tươm tất có ý nghĩa, ghi dấu ấn tốt đẹp lên cuộc sống.

Chùa nhà thờ cũng là nơi thanh tịnh để người già vãn cảnh nghĩ ngơi tìm chút an lành thư thái tâm hồn, không thể chỉ có công viên hay tụ điểm vui chơi cho thanh niên. Xét các nhu cầu xã hội đó thì công viên hay trụ sở hành chánh không cung cấp được.

Đành rằng nhà nước điều hành xã hội theo luật, nhưng luật VN còn nhiều lổ hỏng. Việc làm của giáo xứ và giáo dân có sai luật nhưng việc nhà nước bán đất cho tư nhân cũng không phải là đúng. Cần thông cảm vì giáo xứ có việc cấp bách cần ngăn chặn trước khi nhà nước chịu thụ lý vấn đề. Đất giao cho tư nhân nếu xây cất thì ván đã đóng thuyền. Nay nhà nước đã thu hồi làm công viên thì nay nhà nước có thể từ từ xem xét giải quyết nhu cầu của phía tôn giáo.

Về câu nói của Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt, có câu:"Chúng tôi đi nước ngoài rất nhiều, chúng tôi rất là nhục nhã khi cầm cái hộ chiếu Việt Nam, đi đâu cũng bị soi xét, chúng tôi buồn lắm chứ, chúng tôi mong muốn đất nước mình mạnh lên. ..."

Tôi hiểu rõ cảm giác đó của Tổng giám mục Kiệt và cho đó bình thường vì có nhiều lần tôi cũng rơi vào cảm xúc đó. Nhưng với quan chức quennghe nói một chiều, nói hùa theo muốn dân phải có trách nhiệm nói sao cho vừa lòng quan chức chứ không được nói thật lòng ...Nhất là với người tự ái dân tộc cao mà phẩm giá không cao thì chắc chắn khó chịu lắm do thâm tâm có mặc cảm .

Còn nhớ ông Huỳnh Kim Báu kể lại rằng năm 1978 trong một cuộc họp trí thức miền Nam ông Võ văn Kiệt kêu gọi trí thức ở lại và nói "...Trongvòng ba năm nửa nếu tình hình không thay đổi tôi sẽ đưa anh em ra phi trường." Lúc đó giáo sư Nguyễn Trọng Văn đứng lên trả lời :" Chúng tôi sẳn sàng ở lại nhưng nếu ba năm nửa không có thay đổi thì tôi cho rằng người ra đi không phải là chúng tôi ! " Có người đề nghị bắt giam ông Văn nhưng chính Ông Võ văn Kiệt cho rằng đó là phát biểu nghiêm túc và cũng nhận ra quả là ...cần thay đổi .

Ba năm sau tình hình ...không thay đổi, Ông Kiệt không làm nổsự thay đổi cần thiết . Ông Kiệt có can thiệp cho nhiều người chính thức đi như Ông Dương Văn Minh nhưng đa số trí thức lại tiếp tục vượt biên chứ không thể đi hợp pháp...Nhớ lời, dù không đưa được anh em ra phi trường như ông hứa, Ông Kiệt đã lại can thiệp cho số anh em vượt biên bị bắt ...

Theo tôi nhà nước nên hiểu một cách thân thiện cảm xúc của ông Tổng giám mục Kiệt và hiểu rõ nguyên nhân.

Tất nhiên về chánh trị nhà nước CSVN đang có nhiều việc bị nước ngoài xếp hạng thấp về dân chủ về hối lộ về bạo hành về luật pháp tự tiện giam nhốt v.v...Song việc dò xét ở phi trường thương mại hay hải quan an ninh lại khác, chủ yếu là chống buôn lậu. Người Việt Nam, người châu Á và người da đen ở các nước ... còn vi phạm luật pháp, dùng hộ chiếu giả, visa giả làm trái nhiều quy định cư trú, ăn cắp, mang đồ lậu, buôn ma túy chứ không chỉ có vấn đề chánh trị vấn đề dân tộc.

Ở Mỹ, người Mỹ không thích sống gần người da đen hay Châu Á, không phải vì phân biệt màu da chủng tộc mà chính ra là vì lối sống bừa bộn ồn ào, đông trẻ con quấy nhiễu, không chăm chút vẻ đẹp chung cho khu phố, nhà cửa không vệ sinh, sinh hoạt không có văn hoá . Bà Rice là người da màu thành đạt nhìn lại cộng đồng mình bà đã thấy ra nhược điểm và khuyến khích người da màu ở Mỹ chăm lo học hành để được kính trọng....

Tôi đi siêu thị ở Mỹ cũng vẫn thấy ánh mắt dò xét của nhân viên bảo vệ thường nhằm vào người da đen và Châu Á như tôi ! Lúc đó tôi cũng thoáng buồn ... Tôi mong nhà nước quan tâm giáo dục cán bộ đảng viên bỏ tham nhũng lạm quyền và cả tính xấu ăn cắp vặt . Ai cũng biết đã từng có nhiều đảng viên bị giử ở siêu thị nước ngoài vì ăn cắp hàng hoá siêu thị ! Tổng giám mục Kiệt có thể yêu cầu giáo dân làm gương về tính trung thực không tham lam hay sa vào tệ nạn . Hiểu vấn đề đúng thực tế và đi sâu vào chi tiết với ít định kiến sẽ tích cực hơn, dễ đoàn kết thông cảm nhau hơn ...

Ds Trần Thị Hồng Sương
Friday, October 03, 2008