Syrie:đề tài chính cho cuộc gặp gỡ giữa Nga và Pháp tại Paris

Poutine là vị tổng thống Nga vừa tái đắc cử nhiệm kỳ thứ ba vào tháng ba năm 2012, hai nhiệm kỳ trước của ông kéo dài từ 2000-2008, kế tiếp đó là thời gian ông đảm nhiệm chức vụ thủ tướng dưới nhiệm kỳ của ông Medvedev. Trong nhiệm kỳ ba của ông Poutine,ông Medvedev trở thành thủ tướng của ông Poutine. Như thế,kể từ năm 2000 đến nay, ông Poutine luôn luôn nắm giữ chánh quyền ở Nga.

Vào ngày thứ năm 31.05, ông Poutine làm chuyến công du đầu tiên trong nhiệm kỳ mới,trạm đến đầu tiên là Minsk (Bélarus hau Bìlorussie) để gặp tổng thống Alexandra Loukachenko, một người bị tây phương chỉ trích nặng nề về những vi phạm các quyền tự do căn bản. Chuyến viếng thăm của ông Poutine tại đây được coi như là một sự trả đũa cuả ông Poutine về những chỉ trích của tây phương đối việc đắc cử của ông. Nhắc lại vào giữa tháng năm, ông Poutine đã không tham dự hội nghị thượng đỉnh G8 và OTAN tại Mỹ mà đã đề cử ông Medvedev thay thế. Việc viếng thăm Bélarus cho thấy tham vọng của ông Poutine muốn xây dựng lại một liên bang sô viết dưới một hình thức khác kiểu liên-hiệp kinh-tế Á-Âu với Nga, Bélarus và Kazakhstan. Hiện đang có một liên-hiệp quan-thuế giữa ba nước. Trong cuộc thảo luận giữa ông Poutine và ông Loukachenko có việc Nga giúp Bélarus xây dựng một trung tâm nguyên tử.

Sau chuyến viếng thăm Minsk, ông Poutine sẽ sang Đức và Pháp trong ngày thứ sáu 01/06. Nga có một liên lạc tốt với Đức và Pháp và Poutine mong muốn tiếp tục phát triển bang giao với hai nước đầu tàu của Liên Âu. Theo phân tích gia Lilia Chevtsova của trung tâm Carnegie tại Moscou, Poutine có giao thiệp tốt với các cựu lãnh đạo hai nước này như Jacques Chirac, Nicolas Sarkozy của Pháp và Gerhard Schröder (Đức). Giao thiệp giữa Poutine và bà Merkel cũng tốt bằng chứng là bà Merkel vừa lên tiếng bênh vực lập trường của Nga về Syrie. Trong khi các nước tây phương chỉ trích Nga và Trung Hoa về sự ngăn trở của hai nước này đối với việc giải quyết cuộc khủng hoảng ở Syrie, bà Angela Merkel đã đưa ra tuyên bố "một cách tổng quát, Nga đã cộng tác một cách xây dựng về hồ sơ Syrie tại LHQ. Có những lúc người ta muốn làm hơn, nhưng tôi nghĩ người ta có một số điểm chung, vì đó là việc bảo vệ nhân quyền"

Ông Poutine nói thạo tiếng Đức, từng là trưởng nhiệm KGB ở Dresde (Đông Đức) từ 1985-1990, lúc đó bà Merkel còn là công dân của Đông Đức. Trong chuyên viếng thăm Đức, ông Poutine sẽ gặp bà Merkel và tổng thống Đức Joachim Gauck.

Trao đổi thương mãi giữa Nga, Pháp và Đức  đang trên đà phát triển nhất là về mặt năng lượng (hơi đốt). Những đề tài sẽ được đưa ra thảo luận ở Đức và Pháp ngoài thương mãi và năng lượng  chắc hẳn sẽ có vấn đề Syrie.

Về giao thiệp giữa ông Poutine và ông Hollande, hãy còn quá sớm để có thể nhận định vì ông Hollande chỉ mới nhận chức hai tuần nhưng ông Hollande có thể nhận nơi ông Poutine một sự yểm trợ để có 'sức nặng' đối với Hoa Kỳ. Chuyến viếng thăm Đức và Pháp, được coi là dọn đường cho cuộc gặp gỡ Nga và Liên Âu vào hai ngày 03 và 04 tháng sáu 2012. Theo phân tích của Vladislav Belov, giám đốc Trung tâm nghiên cứu Đức của Học Viện Âu Châu, trong dịp này ông Poutine sẽ nghĩ đến việc thảo luận về đối tác giữa Nga và Liên Âu, các triển vọng trên lãnh vực an ninh Âu Châu Đại Tây Dương, việc giải quyết các tranh chấp vùng: "đó là một trắc nghiệm cho mối bang giao của chúng tôi với Liên Âu, nhưng cũng là cú thúc đẩy cho việc phát triển. Với Đức,không có vấn đề. Nhưng nước Pháp đã có một tân tổng thống, François Hollande. Như thế, Poutine sẽ thử thiết lập một tiếp xúc cá nhân với ông này. Và rồi, một cách tổng quát trắc nghiệm bang giao giữa Nga và Âu Châu'

Trong cuộc thăm viếng của ông Poutine tại Pháp, ông Hollande sẽ đặt lại nền tảng cho sự bang giao Nga-Pháp. Thực ra, cuộcgặp gỡ tay đôi Poutine-Hollande đã được dự liệu trong kỳ họp G8 nhưng do việc ông Poutine 'bận' tổ chức chánh phủ nên không tham dự được, một cuộc gặp gỡ khác đã được hoạch định cho ngày thứ sáu 01.06.2012 tại điện Elysée. Ông Hollande sẽ tiếp ông Poutine trong một buổi ăn tối.

Vấn đề có thể làm bang giao Nga-Pháp bị khó khăn là vấn đề Syrie. Trong chiều ngày thứ ba 29.05, trong cuộc phỏng vấn trên đài truyền hình France 2, ông Hollande cho biết Nga và Trung Hoa là hai nước chưa chấp nhận giải pháp trừng phạt Syrie và cần phải thuyết phục họ  về việc không thể để chế độ của Bachar al Assad tàn sát nhân dân  nước Syrie. Ông Hollande cũng nói đến việc khả dĩ can thiệp quân-sự dưới sự ủy mệnh rõ ràng của LHQ. Ngoài vấn đề Syrie, còn có vấn đề Iran và Afghanistan, việc làm san bằng các điểm khác nhau không hẳn đã là điều dễ dàng.

Cũng nên ghi nhận  là giao thiệp giữa ông Hollande và ông Poutine hiện nay hãy còn 'lạnh'. Ông Hollande trước đây đã chỉ trích ông Nicolas Sarkozy về những chúc tụng ông này dành cho ông Poutine khi ông ta thắng cử nhiệm kỳ thứ ba. Nhưng sau khi ông Hollande đắc cử tổng thống Pháp, hai ông đã nói chuyện bằng điện thoại cam kết sẽ theo đuổi 'hợp tác chiến lược' giữa hai nước. Và nhất là ông Hollande đã không xét lại việc bán võ khí cho Nga trong đó có bốn chiến hạm chở trực thăng.

Cũng trong lúc này, Nga và Pháp đang có cuộc gặp gỡ tại Mourmansk để thảo luận về việc tập trận hải quân chung, theo Evgueni Kirillov, phát ngôn viên của hải quân Nga, cuộc tập trận hải quân dự liệu vào giữa tháng sáu. Vào năm 2010, đã có một cuộc tập trận hải quân chung giữa Nga và Pháp.

Nhữ Đình Hùng/tin tổng hợp/31.05.2012