Nga không thay đổi lập trường về Syrie

 

poutine

Thứ sáu 01.06.2012,thủ tuớng Đức Angela Merkel và tổng thống Nga Vladimir Poutine đã gặp nhau ở Berlin và trong cuộc thảo luận, vấn đề Syrie đã được đế cập tới. Quan điểm của hai bên về vấn đề Syrie rất gần nhau như việc cần tìm một 'giải pháp chánh trị' cho cuộc khủng hoảng ở nước này..

Theo lời bà Merkel, hai bên trong cuộc thảo luận để đồng ý về việc 'cần phải làm hết sức cho một giải pháp chánh trị... để kế hoạch hoà bình của Kofi được áp dụng và nếu cần được mở rộng và cái nhìn về tình hình tại chỗ 'không khác nhau'. Bà cũng nói đến mối quyết tâm chung để giữ gìn sự bình-ổn trong vùng. Nhiều lần ,bà Merkel đã bác bỏ ý kiến 'can thiệp quân sự tại Syrie'! Những điều phát biểu của bà Merkel xem chừng hoàn toàn trái ngược cách nhìn của Hoa Kỳ!

hillaryTrong ngày thứ sáu, ngoại trưởng Mỹ Hilary Clinton đã cáo buộc Moscou cung cấp vũ khí cho Syrie và bày tỏ sự lo ngại nghiêm trọng về việc này. Tổng thống Poutine về phần ông đã cho biết người ta không thể dùng bạo lực để làm bất cứ điều gì ở Syrie,nước của ông không hỗ trợ bất cứ phe nào trong cuộc đối đầu ở Syrie và cải chánh việc cung cấp vũ khí có thể dùng trong cuộc nội chiến. Ông Vladimir Poutine cũng nói có những dấu hiệu dọn đường cho cuộc nội chiến nhưng không nói đến việc hậu thuẫn cho chế độ của ông al-Assad! Về việc thảm sát ở Houla,trong khi tây phương coi là do chế độ của ông Bachar al Assad làm, bộ ngoại giao Nga coi đó là kết quả của viện trợ tài chánh nước ngoài và việc chuyển giao vũ khí cho quân nổi dậy!

Nếu như bà Merkel đã có một bữa ăn trưa làm việc với ông Poutine, tổng thống Pháp François Hollande cũng đã có một bữa ăn tối làm việc với ông Poutine trong chiều ngày thứ sáu 01.06.2012 tại Élysée. Đây là vị quốc khách đầu tiên của ông Hollande kể từ khi nhậm chức tổng thống Pháp cách nay hai tuần.

Trong ngày thứ ba trước đó, ông Hollande có nêu ra giả thuyết can thiệp quân sự ở Syrie với sự ủy mệnh rõ ràng của LHQ. Trong cuộc thảo luận với ông Hollande, ông Poutine đã giữ nguyên lập trường đã có từ trước đến nay và tổng thống Pháp Hollande đã không thuyết phục được 'bạn đồng sự' ở Nga mềm dẻo hơn. Ông Hollande đòi hỏi việc ra đi của ông Bachar al-Assad như điều kiện tiên quyết cho sự chuyển tiếp chánh trị: "chế độ của Bachar al-Assad đã hành xử một cách không thể chấp nhận,không thể khoan dung...Chỉ có một lối thoát khả dĩ cho tình trạng với sự ra đi của Bachar al-Assad".

Trong khi đó, ông Poutine nói đến việc 'hoà giải các phe phái trong cuộc tranh chấp ...phải ngăn cản tình-trạng diễn tiến theo một kịchpoutine bản tồi tệ và chống lại việc khả dĩ có nội chiến...Điều chúng ta quan-tâm, đó là tình trạng trở nên cứng rắn và tình trạng này trở nên không thể kiểm soát'.
Ông Poutine cũng nói đến những cái chết do quân phiến loạn gây ra và nói cần phải làm mọi sự để kế hoạch hoà bình của Kofi Annan được thành công và coi là thiếu xây dựng khi tuyên bố trước là nhiệm vụ này sẽ thất bại. Ông Poutine bác bỏ giải pháp đòi ông Bachar al-Assad phải ra đi, nhắc đến kinh nghiệm ở Libye sau khi Mouammar Kadhafi ra đi và trường hợp Irak sau khi Saddam Hussein bị sụp đổ (Cả hai ông này đều bị chết, Kadhafi bị giết còn Hussein bị kết án tử hình). Trước câu hỏi liệu Nga có nhận đón tiếp gia đình Bachar al Assad, Poutine đã trả lời là Assad thường đến thăm Paris hơn Moscou, cần nhìn dưới khía cạnh đó. Ông Hollande đã chống đỡ bằng cách nói việc viếng thăm của các tổng thống Assad (cha và con), ông ta không có trách nhiệm, đó là việc của thời kỳ khác, giai đoạn khác! Ông Poutine cũng chống các biện pháp trừng phạt Syrie, nói rằng các biện pháp trừng phạt thường không hiệu quả.

Bữa cơm tối làm việc của hai vị tổng thống Pháp và Nga kéo dài hai tiếng rưỡi với kết quả là mỗi bên giữ nguyên lập trường của mình!

*Cuộc khủng hoảng ở Syrie đã kéo dài trên một năm và cộng đồng quốc tế đã chưa giải quyết được. Các thành viên của HĐBA chỉ có một lần đồng thuận là lên án việc tàn sát ở Houla, trong số hơn trăm người chết có 49 trẻ em. Trong vụ này, quân nổi dậy nói là do chánh quyền Damas gây ra, ngược lại chánh quyền Damas nói là do quân nổi dậy. Các quyết định về Syrie cho tới nay bị Trung Hoa và Nga phủ quyết nhưng tại Syrie vai trò của Nga quan trọng hơn nhiều so với Trung Hoa. Nga và Trung Hoa coi việc lập vùng cấm bay vì lý do nhân đạo như ở Libye đã bị vi phạm, đưa đến cái chết của Kadhafi và họ không muốn bị 'lừa' một lần nữa!

Nga có những quyền lợi ở Syrie như có căn cứ quân sự ở Tartus dù quân số đồn trú chỉ khoảng hơn trăm binh sĩ, thương mãi quan trọng giữa Nga và Syrie...Nga và Trung Hoa phủ quyết các quyết định về Syrie vì lý do 'can thiệp vào nội tình từ nước ngoài'. Do sự phủ quyết này, việc can thiệp quân sự khó có thể xảy ra. Mặc dù ông Hollande nói đến giả thuyết can thiệp quân sự, nhưng ông nói thêm là với sự ủy mệnh rõ ràng của LHQ, điều này hẳn ông cũng rõ là không có! Thêm nữa, ông vừa tuyên bố rút quân ở A Phu Hãn về, như thế việc gởi quân sang Syrie xem chừng không thuận lý. Hơn thế, ngân sách Pháp có cho phép không khi chánh quyền kiểm soát chặt chẽ sự tiêu xài. Trong chiến cuộc Libye, Pháp đã phải chi 320 triệu euros!

Cho đến nay, liên đoàn ả rập luôn luôn đòi hỏi LHQ có biện pháp mạnh với chế độ của Bachar al-Assad nhưng khi được hỏi về việc can thiệp quân sự luôn luôn cho rằng đó là quyết định của LHQ. Các nước tây phương đã có những biện pháp trừng phạt kinh tế, ngoại giao nhưng Syrie là một quốc gia tương đối có tổ chức, không như Libye trước đây.
Nguy cơ cuộc khủng hoảng ở Syrie không phải chỉ là nội chiến ở nước này mà là chiến tranh sẽ mở rộng trong vùng, trước mắt là Liban. Đằng sau việc mở rộng chiến tranh ở những nước này, người ta e ngại có bàn tay của Arabie Saoudite và Qatar trong việc yểm trợ quân nổi dậy.

Nhữ Đình Hùng/tin tổng hợp/02.06.2012