Tình hình căng thẳng giữa Thổ và Syrie

 

Nhữ Đình Hùng

Thổ Nhĩ Kỳ (Turquie) là một quốc-gia ở sát cạnh Syrie,có chung với Syrie một biên-giới dài 900 cây số. Trước khi có muà xuân Ả Rập, bang giao giữa hai nước được coi là tốt đẹp nhưng kể từ lúc có nổi dậy ở Syrie, Thổ Nhĩ Kỳ đứng về phiá Tây Phương, lên án cuộc đàn áp ở Syrie và kêu gọi ông Bachar al-Assad rời bỏ chánh-quyền. Không những thế, Thổ Nhĩ Kỳ còn là nơi dung thân cho những người tị nạn, những quân nhân Syrie đào ngũ và nhất là cho Hội Đồng Quốc Gia Syrie, một tổ chức chống đối với ông al Bachar.



Thủ Tướng Thổ trước Quốc Hội

Sau việc phi cơ F-4 của Thổ bị phòng không Syrie bắn rơi vào sáng thứ sáu,tình hình trở nên căng thẳng giữa hai nước.Lúc đầu,Thổ nói là phi cơ F-4 đã có thể vô ý vi phạm không phận của Syrie nhưng sau đó,luận điệu của Thổ trở nên gay gắt hơn. Thủ tướng Thổ Recep Tayip Erdogan, trong một diễn văn trước quốc-hội đã cực lực lên án chế độ Damas, cho biết "các qui tắc tham chiến của Thổ Nhĩ Kỳ giờ đây đã thay đổi...bất cứ yếu tố quân-sự nào từ Syrie sẽ được coi là một mục-tiêu. Ông Erdogan cũng cho biết phi cơ F-4 của Thổ đã bị bắn hạ trong khi thi hành một phi vụ huấn luyện trong không phận quốc tế (sau khi đã bay vào không phận Syrie khoảng 3 phút) chứ không phải trong không phận Syrie đưa đến một hiểm họa hay một nguy hiểm cho an-ninh trong vùng biên giới Thổ.Theo ông Erdogan, việc trả đũa sẽ diễn ra trong thời gian thuận hợp và với sự cương quyết. Ngoại trưởng Syrie Jihad Makdessi tái xác nhận là phi cơ Thổ bị bắn hạ đã vi phạm chủ quyền của Syrie và phi cơ bị rơi trong lãnh hải Syrie. Ngoại trưởng Thổ Ahmet Davutoglu cho biết đã dò tìm thấy xác phi cơ ở độ sâu 1300 thước và phi cơ đã rơi trong lãnh hải Syrie vì phi công đã không còn kiểm soát được phi cơ!


Tổng Thư ký OTAN Fogh Rasmussen
kết án Syrie bắn hạ phi cơ Thổ

Cùng trong lúc đó,Thổ đã tham khảo Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (OTAN),tổ chức này đã họp ngày thứ ba tại Bruxelles, coi việc phi cơ F-4 của Thổ bị bắn hạ là điều 'không chấp nhận được', bày tỏ sự sát cánh với Thổ "An -ninh của Minh-ước là không thể chia cắt.Chúng tôi ở bên cạnh Thổ trong một tinh thần liên đới mạnh mẽ". Trong việc căng thẳng giữa Syrie và Thổ, Iran muốn giữ vai trò trung-gian hoà-giải nhưng đánh giá việc này 'rất tế nhị'. Damas đã cáo buộc Thổ muốn làm 'bùng lên' cuộc khủng hoảng, cảnh cáo mọi cuộc gây hấn chống lại Syrie và nói là không rõ bản chất của phi cơ bị bắn hạ.


Phi công Mig21 của Syrie đào ngủ sang Thổ ngày 21.6.2012

Trong khi vụ phi cơ F-4 bị bắn hạ chưa giải quyết, một phi cơ khác của Thổ bay trong vùng cũng đã bị phòng không Syrie bắn nhưng phi cơ vô sự. Phó thủ tướng Thổ Bulent Arinc cho biết trong ngày thứ hai phòng không Syrie đã nhắm vào một phi cơ Casa CN-235 của Thổ đang tham dự cuộc tìm kiếm phi cơ bị bắn hạ! Ông này cũng nói thêm là phòng không Syrie đã không bắn khi bị quân đội Thổ cảnh cáo! Ông này coi việc bắn hạ phi cơ F-4 hôm thứ sáu 'là một hành vi thù nghịch cao nhất' và Thổ có thể trả đũa bằng việc ngưng xuất cảng điện sang Syrie, điều này có thể được loan báo trong vòng vài ngày tới!

Khó có thể nói là Thổ và Syrie đã có những hành vi tự chế. Có thể Thổ muốn thăm dò khả năng dò tìm bằng radars và hệ thống phòng không của Syrie, nếu đúng thế Syrie đã chứng tỏ hệ thống radars và phòng không của họ hữu hiệu. Thông tấn xã Ria Novosti của Nga nói rằng phi cơ Thổ muốn thử hệ thống radars của Syrie, thay cho OTAN!


Quân Đội Syrie tự Do
Có nhiều khẩu súng loại FN-FAL do Do Thái hay Thổ cung cấp

Cùng lúc đó, một nhóm sĩ quan cao cấp của Syrie đã đào ngũ sang Thổ Nhĩ Kỳ,nhóm này gồm một tướng lãnh,hai đại tá,hai thiếu tá và 30 binh sĩ cùng với gia đình đã trình diện với lực lượng kiểm soát biên phòng Thổ, tất cả lên đến 224 người! Hiện có 13 sĩ quan cấp tướng đang tị nạn ở Thổ! Tính chung, Thổ chứa trong vùng phiá nam Thổ hơn 33000 người tị nạn Syrie, ban lãnh đạo của Quân Đội Syrie Tự Do (ASL) do các quân nhân Syrie đào ngũ tạo lập và Hội Đồng Quốc Gia Syrie (CNS),thành phần chính của đối lập Syrie. Nhưng hiện không có sự phối hợp chặt chẽ giữa ASL và CNS.

Nhữ Đình Hùng
tin tổng hợp/27.06.2012