Syrie : Alep, có phải đây là một "Benghazi " của Syrie,
nơi quyết-định tương-lai của al-Assad?

 

Nhữ Đình Hùng

Alep, thủ-đô kinh-tế của Syrie,nơi đang xảy ra một chiến-dịch quan-trọng chẳng những cho quân nổi dậy mà cho cả  chánh-quyền Damas.Từ ngày thứ bảy 28.07, những giao tranh đã gia tăng trong khu-vực Salah el-Din.

syrie alep

Một số chi-tiết mới được thấy. Tìm hiểu tầm quan trọng của cuôc chiến được coi là 'bà mẹ các cuộc chiến" ở Syrie.


Theo một phóng sự của Europe 1, một trong những 'người hùng' của cách-mạng Libye đang có mặt trong hàng ngũ quân đội tự do Syrie (ASL),không phải mới đây nhưng đãt ừ gần một năm nay. Đó là 'chỉ huy trưởng' Mahdi, người hùng giãi phóng Tripoli đã cùng với 35 người, đem kinh nghiệm chiến trường đã có ở Tripoli để giúp cho 'cách-mạng' Syrie .

syrie alep
Mahdi Al Hararti  có vợ  Ái Nhĩ Lan ở Dublin

*Theo lời cựu  thủ tướng Tây Ban Nha  José Maria Aznar , Mahdi Al Hararti  thuốc Al Qaida, vẫn bị truy lùng vì dính líu vào các vụ  khủng bố  Madrid ngày 11.03.2004.

Trong một sân trường học,trong một vùng thuộc bắc Syrie, được biến thành nơi tập luyện ,có khoảng 200  quân chiến-đấu đang được huấn-luyện.Mahdi cho Europe 1 biết các quân chiến đấu đều thuộc thành phần dân sự cũng như ở Libye trước đây,gồm bác sĩ,kỹ sư, những người như mọi người khác,cần thiết được huấn-luyện để chiến-đấu,về chiến thuật quân-sự.

Trong gần một năm qua, Mahdi Al Harati đã huấn-luyện và thành lập được một lực-lượng quan-trọng nhất ở bắc Syrie,đó là binh-đoàn Liwa al-umma,quân-số lên đến 6500 người từ nhiều nơi trên thế giới đến để tham gia vào cuộc 'cách-mạng' Syrie. Tuy nhiên,Mehdi  nói rằng 90% quân số là người Syrie.

syrie alep
Căn cứ huấn luyện binh đoàn Liwa al-umma ở bắc Syrie

Từ lúc khởi sự có cuộc nổi dậy ở Syrie,chánh-quyền Damas đã cáo buộc quân nổi dậy gồm những phần tử khủng bố xâm nhập từ những nước khác,những điều cáo buộc này không phải là điều không căn cứ!

*Theo các tin tức báo chí và các giới truyền-thông, quân-đội của chánh-quyền Damas đã có những nỗ-lực  trong các chiến-dịch nhằm lấy lại những khu vực bị quân nổi dậy kiểm soát tại Alep, một tỉnh thuộc phiá bắc Syrie.

Các giao tranh được mô tả dữ dội,có thể do việc quân nổi dậy có được những yểm trợ của những nước trong vùng.Trong ngày thứ ba 28.07,quân nổi dậy đã tấn công vào những nơi được coi như tiêu biểu cho quyền lực của chánh quyền Damas tại Alep như toà án quân sự và chiếm hai trụ sở cảnh sát. Theo tin của viện quan sát Syrie về nhân quyền,một tổ chức thân phiá nổi dậy và có trụ sở ở Luân đôn,có ít nhất 40 cảnh sát tử thương và nhiều người bị bắt giữ,có tin số bị bắt lên đến hằng trăm người!

Phe quân nổi dậy tấn công toà án quân sự với các súng phóng rốc-kết. Các giới truyền thông tây phương vẫn tiếp tục cáo buộc chánh quyền Damas đàn áp dữ dội quân nổi dậy với các trực thăng, chiến xa và trọng pháo và cho biết quân nổi dậy trang bị vũ khí thô sơ,nhưng trong ngày 02.08,quân nổi dậy đã tấn công phi trường quân sự ở Alep bằng trọng pháo,và chiến xa, nói là đã lấyđược của quân chánh phủ Damas.Mục tiêu của cuộc pháo kích là nhằm chiếm phi trường Menagh,nơi xuất phát các phi cơ và trực thăng để tấn công quân nổi dậy!

Trong lúc đó,quân chánh phủ Damas vẫn duy trì áp lực tại Alep và tiếp tục các cuộc tảo thanh ở Damas,40 người đã bị bắt giữ trong khu vực sang trọng Mouhajirine,nơi có một dinh thự của tổng thống Bachar al Assad. Trong ngày thứ tư 01.08,ông Assad cho biết quân đội đang tung ra một cuộc chiến 'thiết yếu" cho tương lai Syrie. Quân đội Syrie đã tung ra các cuộc tấn công kể từ thứ bảy sau khi có thêm tăng viện.Về phiá quân nổi dậy cũng thế.Trong khi đó,trong phần lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ sát cạnh Syrie,quân đội Thổ cũng có những cuộc hành quân nói là để đề phòng quân Kurdes nhưng người ta e rằng đây là một cách hậu thuẫn quân sự cho quân nổi dậy. Trận chiến Alep rất quan trọng với quân nổi dậy vì chiếm được Alep, họ có một căn cứ dựa lưng vào Thổ Nhĩ Kỳ để có thể có tiếp tế vũ khí và có một an toàn khu.Quân nổi dậy nói là đã kiểm soát một nửa Alep! Quân chánh quyền Damas nói các tăng viện cho quân nổi dậy đã đến từ Thổ Nhĩ Kỳ,thông qua điểm kiểm soát Andane, nằm cách Alep  có 5 cây số. Trong khi đó,các lực lượng vũ trang thuộc thị tộc Berri đã tham chiến cạnh quân chánh phủ để chống lại quân nổi dậy. Thị tộc Berri thuộc hệ giáo sunnite, cùng hệ giáo với quân nổi dậy!

Trong ngày 01.08,một vidéo đã được phổ biến trên youtube,vidéo do quân nổi dậy thực hiện cho thấy cảnh quân nổi dậy hành quyết các tù binh thuộc thị tộc Berri. Điều này cho thấy sự thù hận nặng nề với nhóm sunnite Berri, không những chỉ vì những người sunnite này đã theo al Assad mà có thể còn vì những tổn thất lớn của quân nổi dậy trước sự kháng cự của phe này. Các hình ảnh ghê rợn này đã làm thiệt hại nặng về uy tín của phe ASL!

Ngoài ra,một nguồn tin chánh-thức của Irak nói đến việc Al Qaïda đã xuyên qua Irak để sang chiến đấu tại Syrie.

Trong ngày thứ năm,ông Koffi Annan đã thông báo cho LHQ và liên đoàn ả rập việc ông có ý định không tái tục ủy mệnh sẽ đáo hạn vài ngày 31.08. Các giới truyền thông nói rằng ông đã từ nhiệm vì những thất bại trong việc giải quyết bằng đường lối hoà bình cuộc khủng hoảng Syrie đã bắt đầu từ tháng ba năm 2011. Ông Koffi Annan đã được chỉ định làm người hoà giải vào ngày 23.02.2012. Ông Vladimir Poutine đánh giá việc từ chức của ông Koffi Annan là điều 'rất đáng tiếc và ca ngợi ông Koffi Annan là một người rất xuất sắc, rất thành thực.

Trong khi đó,các đài truyền hình CBS và NBC,viện dẫn một nguồn tin  "không rõ nguồn" nói rằng tổng thống Obama đã ký một chỉ thị cho phép cơ quan mật vụ Mỹ tác động một cách mật ở Syrie. Hoa thịnh Đốn không đưa ra bình luận nào về tin này. Nhưng trước đó, Hoa Kỳ có nói đến việc giúp đỡ tin tức tình báo, phương tiện truyền tin nhưng không có những vũ khí làm sát thương.Có tin nói ngân dành cho việc giúp đỡ quân nổi dậy lên đến 25 triệu Mỹ Kim.

Sau khi ông Koffi Annan từ chức,nhiều quốc gia đã ta thán quyết định này của ông Koffi Annan, Mỹ và tây phương đã đổ lỗi cho Nga và Trung Hoa trong khi chính quyền Damas nói rằng các quốc gia tây phương đã làm trở ngại việc thi hành kế hoạch sáu điểm của ông Koffi Annan.Trong ngày thứ sáu 03.08, ĐHĐ LHQ sẽ biểu quyết một quyết nghị yêu cầu chuyển tiếp chánh trị ở Syrie nhưng không yêu cầu một cách rõ rệt việc ra đi của ông Bachar al Assad.

*Bình luận về cuộc giao tranh ở Alep, M.A Boumendil trên liberté.algerie.com đã coi cuộc giao tranh ở đây đã chúng minh được điều mà chế độ Damas thường nói đến.Trên báo El Watan, một nhật báo chánh thức của Syrie, cuộc giao tranh ở Alep  là "một chiến dịch tế nhị (...) đệ tận diệt khủng bố, để thẩm quyền và luật pháp được ngự trị và giải phóng người dân ở Alep khỏi quân khủng bố được gởi đến từ những vùng khác nhau trên thế giới, gieo rắc các hỗn loạn và có thể giết được nhiều người Syrie nhất.

"Những 'quân khủng bố được gởi đến từ những vùng khác nhau trên thế giới" đó là những quân thánh chiến (djihadistes),hồi giáo sunnite cực đoan có gia nhập hay không vào tổ chức khủng bố al-Qaïda theo như quan điểm của chế-độ Damas từ trước đến nay và điều này người ta có thể ngờ vực. Nhưng giờ đây các sự kiện đã được thấy và ngay quân nổi dậy cũng xác nhận sự hiện diện của những nhóm người này mặc dù chối là không có phối hợp với họ và chối bỏ việc những người này giữ một vai trò trong việc nổi dậy. Quân nổi dậy nói muốn làm sụp đổ chế độ của ông Bachar al Assad trong khi quân Djihadistes nói là muốn loại khỏi chánh quyền những người alouites mà họ coi là quân  bội-giáo  nhưng dù cách nói có khác nhau,mục tiêu vẫn là một.Nếu không có sự phối hợp  chánh thức giữa quân nổi dậy và quân 'djihadistes, trên thực tế điều này đã xảy ra.Quân djihadistes đến từ các nước vùng Bắc Phi, Ai Cập, Irak, Arabie Saoudite, Somalie, Pakistan và ngay cả từ Pháp,Ukraine,Tchétchénie. Trên  các site internet đã có những lời kêu gọi tham gia cuộc nổi dậy ở Syrie như của một giáo lãnh (émir) của 'nhà nước hồi giáo Irak' thuộc al Qaïda. Nhiều nhóm hồi giáo khác được ghi nhận như Fatah al-Islam (theo al-Qaïda),Ansar al Cham. Nhóm sau này đã nói một cách rõ ràng là 'không ai có thể chỉ trích việc Syrie trở thành vùng đất của thánh chiến quốc tế''  trước khi đe dọa 'mở rộng trên toàn thế giớĩ. Tại sao các quốc gia tây phương như Anh Mỹ Pháp không chịu nhìn ra điều này? Đâu là toan tính thực sự của Arabie Saoudite và Qatar?

Đối với quân nổi dậy, Alep có một tầm quan trọng đặc biệt vì ở sát cạnh Thổ Nhĩ Kỳ. Tại Thổ, trong vùng Adana đã có một trung tâm 'Chỉ Huy và Kiểm Soát' do Arabie Saoudite, Qatar và Thổ đặt ra. Với các vũ khí nặng tịch thu của quân chánh phủ cũng như một vài chiến xa ,quân nổi dậy đã có những nỗ lực nhằm kiểm soát Alep, hiện họ nói đã kiểm soát được một nửa Alep.  Các lực lượng nổi dậy đã có được sự phối hợp tốt như binh đoàn Lioua el Tawhid đã phối hợp và chỉ huy các nhóm Mouthana Bnou Haritha và Omar el Farouk.

Việc lấy lại Alep có một tầm quan trọng đối với chánh quyền Damas vì dựa lưng vào Thổ Nhĩ Kỳ,quân nổi dậy  sẽ có được một thành trì cho phép họ điều động việc nổi dậy trên khắp nước Syrie.Cho đến nay truyền thông tây phương vẫn còn thiên về quân nổi dậy mặc dù những tệ hại do aSL gây ra như ký giả Gilles Jacquier đã chết vì pháo kích của ASL nhắm vào một khu cư dân alouites theo assad ở Homs, việc ký giả Anh Alex Thomson cáo buộc phe ASL đã cài bẩy nhằm giết ông vì "một ký giả chết có lợi cho quân nổi dậy hơn cho chính quyền" hay ký giả Hoà Lan Jeroen Oerlemans bị quân djihadistes bắt trong lãnh thổ Syrie và được ASL giải thoát sau đó.

Tình hình ở Syrie khó có thể trở lại tình trạng bình thường.Dù kết quả cuộc giao tranh ở Alep ra sao, việc thiết lập một chế độ dân chủ và một nền hoà bình bền vững là điều khó thể xảy ra. Cuộc chiến ở Syrie mang màu sắc cuộc chiến ở Irak, ở Libye và của Liban gộp lại.Nhưng chế độ Damas, tưởng đã sụp đổ với việc đào thoát của 28 tướng lãnh trong số có Manaf Tlass (một tướng sunnite nhưng rất thân cận với Assad,vì cha ông này từng là tướng thân cận với cha ông assad và ông này là bạn từ nhỏ với Assad), với việc khủng bố giết một loạt bốn tướng lãnh cao cấp của Assad tại Damas,vẫn đứng vững. Damas đã được đặt dưới sự kiểm soát của chế đọ al Assad nà cách đây hai tuần,tưởng đã bị quân nổi dậy chiếm!

Cho đến nay,Assad vẫn còn được Trung Hoa và Nga hỗ trợ nhưng Assad còn được sự ủng hộ của Algérie  (vấn đề Syrie để cho người Syrie quyết định- một cách nói để chống lại việc can thiệp của nước ngoài vào Syrie, ám chỉ Arabie Saoudite và Qatar). Liban và Irak không ủng hộ giải pháp buộc ông Assad phải ra đi. Trong khi đó,phe đối lập chỉ có sự thống nhất bề ngoài - chống Assad - nhưng giữa CNS và ASL không có sự đồng thuận.Tương Tlass,dù được Mỹ ủng hộ,vẫn chưa thuyết phục được các phe đối lập.

Nhữ Đình Hùng/tin tổng hợp/03.08.2012


-http://www.liberte-algerie.com/international/le-djihadisme-international-a-l-uvre-en-syrie-
la-bataille-d-alep-ne-laisse-plus-de-doute-a-son-sujet-182826.
-http://www.rtbf.be/info/dossier/cap48/detail_syrie-les-rebelles-coupables-d-executions-
sommaires?id=7815073
-http://fr.ria.ru/world/20120705/195257268.html
-http://www.lexpress.fr/actualite/monde/proche-orient/syrie-la-video-qui-derange_1146124.html
-http://www.lefigaro.fr/international/2012/08/02/01003-20120802ARTFIG00494-syrie
-l-objectif-des-rebelles-est-d-epuiser-l-armee.php
-http://www.lepoint.fr/monde/ban-ki-moon-le-conflit-en-syrie-est-devenu-une-guerre-
par-procuration-03-08-2012-1492739_24.php
-http://www.lepoint.fr/monde/l-iran-accuse-l-occident-d-etre-a-l-origine-de-l-echec-de-
la-mission-annan03-08-2012-1492651_24.php
-http://www.lepoint.fr/monde/l-iran-accuse-l-occident-d-etre-a-l-origine-de-l-echec
-de-la-mission-annan-03-08-2012-1492651_24.php