Quân nổi dậy dự tính thành lập nhà nước Hồi giáo ở Syrie

 

Nhữ Đình Hùng

Trong ngày thứ ba 13 tháng 11, các ngoại trưởng của Liên Âu và của liên-đoàn Á-rập đã họp tại Le Caire, thủ đô Ai-Cập nhắm vào việc giải-quyết cuộc khủng-hoảng Syrie. Đa số các ngoại-trưởng thuộc liên-đoàn Á-rập đã hiện diện trong cuộc họp, phiá Liên Âu, bà Catherine Ashton, thượng đại-biểu Liên Âu về ngoại giao đã hướng dẫn một phái đoàn gồm các ngoại trưởng của 17 nước tham dự cuộc họp này.

Trước đó,trong đêm chủ nhật rạng ngày thứ hai, liên-đoàn ả rập đã thừa nhận 'liên-hiệp quốc-gia đối-lập Syrie', một tổ chức đối lập mới chống Assad, và kêu gọi việc coi tổ chức đối-lập này "đại-diện chánh-thức của nhân-dân Syrie'.
Ngoài việc thảo luận về việc giải quyết khủng hoảng ở Syrie, hội nghị cũng bàn tới việc hậu thuẫn thẩm quyền Palestine trong việc yêu cầu được qui chế quốc gia quan sát viên không phải thành viên cạnh hội đồng bảo an LHQ. Mahmoud Abbas, thủ lãnh của thẩm quyền Palestine cho biết sẽ đệ đơn yêu cầu vào ngày 29 tháng 11 để xin qui chế quốc-gia không phải thành viên LHQ. Liên đoàn Á rập cho biết sẽ hậu thuẫn yêu cầu này. Liên đoàn cũng cho biết cuộc hội nghị còn bàn về việc hợp tác để thu hồi các nguồn tài chính bất hợp pháp ở Âu Châu của những nhà lãnh đạo bị lật đổ trong cuộc 'cách-mạng' vừa qua ở Ai Cập,Tunisie và Libye.
Việc thành hình 'liên-hiệp quốc-gia đối-lập Syrie' đã phải trải qua những thảo-luận gay go ở Doha,dưới sự chủ toạ của Qatar (nếu không muốn nói là chỉ đạo) và liên đoàn ả rập kể từ ngày thứ năm 08.11. Cho đến chủ nhật,một thoả hiệp đã đạt được về việc thành hình một 'liên hiệp quốc gia đối lập Syrie' gồm đa số các thành-phần chống lại Assad,đáp ứng mong mỏi của liên đoàn ả eập và liên âu muốn thấy đối lập tập họp lại trong một thẩm cấp hành pháp để có thể bàn thảo với cộng đồng quốc tế và tiếp nhận,phân phối viện-trợ. Thoả hiệp được ký với Ahmad Moaz Al Khatib,một chuyên gia địa chất,đã được bầu làm chủ tịch của 'liên-hiệp quốc-gia Syrie các lực lượng đối lập và cách mạng', và Georges Sabra, chủ tịch của Hội Đồng Quốc Gia Syrie (CNS). Nhà đối lập Riad Seif,cựu dân biểu và là người có sáng kiến thống nhất đối lập,và Soheir Atassi,người phối trí cuộc nổi dậy bên trong Syrie,đã được bầu vào chức phó chủ tịch.
Tổ chức đối lập bị thiệt hại nhất trong vụ này là CNS.Cho đến nay CNS được coi là 'người đối thoại chánh đáng' của nhân dân Syrie, với sự ra mắt của liên hiệp quốc gia đối lập, CNS mất đi vai tuồng này.Để chấp nhận ký kết, CNS đã chịu áp lực nặng nề của Qatar, của liên đoàn ả rập và của cả Thổ Nhĩ Kỳ.
Sau khi thoả hiệp được ký kết,Hoa Kỳ và Pháp cho biết thừa nhận tổ chức đối lập mới. Trong ngày thứ ba 13 tháng 11,Pháp đã chánh thức công nhận "liên hiệp quốc gia Syrie" như đại diện cho nhân dân Syrie và như thế được coi như chánh quyền tương lai dân chủ của Syrie để cho phép chấm dứt với chế đ(ô của ông Bachar Al Assad (theo tuyên bố của tổng thống Pháp François Hollande) và sẽ tiếp nhận một đại sứ của liên hiệp quốc gia Syrie.Trong khi đó,Anh Quốc coi việc thừa nhận này là quá sớm mặc dù hoan nghinh việc tạo dựng liên hiệp này dưới sự 'chỉ đạo' của Qatar.Ngoại trưởng Anh William Hague nhắc đến việc cần có hậu thuẫn trong nội bộ Syrie.
Tân chủ tịch của liên hiệp quốc gia Syrie,Ahmad Moaz Al Khalif đã yêu cầu có viện trợ quốc tế về tài chánh để lật đổ chế độ al Assad.Trước mắt,các quốc gia tây phương không sẵn sàng can thiệp quân sự vào Syrie.
Thái độ của Pháp đã bị bộ trưởng bộ Hoà giải quốc gia Syrie, Ali Heydar, coi là một thái độ thù nghịch với Syrie và như thể nước Pháp muốn trở về thời kỳ chiếm đóng Syrie. Ali Heydar cũng cho biết không một phong trào đối lập nào được mời tham dự cuộc họp ở Téhéran vào ngày chủ nhật 18/11 vì cuộc họp ở đây chỉ mời những phong trào đối lập chấp nhận đối thoại với chánh quyền Damas.Cuộc họp đã qui tụ hơn 200 người nhằm thảo luận việc giải quyết cuộc khủng hoảng Syrie một cách hoà bình.
Trong khi các quốc gia Liên Âu thừa nhận liên hiệp quốc gia Syrie là đại biểu chánh đáng cho khát vọng của nhân dân Syrie (cho thấy chưa có thống nhất trong việc thừa nhận liên hiệp quốc gia Syrie), ngày thứ hai 19 tháng 11, mười bốn tổ chức vũ trang Hồi giáo đang chiến đấu tại bắc Syrie đã ra thông cáo bác bỏ liên hiệp quốc gia Syrie và cho thấy quyết tâm thành lập một nhà nước hồi giáo Syrie với Koran làm Hiến Pháp! Trong số những tổ chức hồi giáo này có Liwa al Tawhid,Front al Nosra,Kataëb Ahrar Cham.Al Nosra từng nhận đã gây ra nhiều vụ khủng bố chống lại chế độ Damas.Đây là những nhóm chiến đấu quan trọng nhất trong phe nổi dậy.Trong tuyên cáo của 14 nhóm chiến đấu hồi giáo,họ đã bác bỏ âm mưu thành lập liên hiệp quốc gia Syrie,từ chối tất cả mọi kế hoạch bên ngoài dù là do phe liên hiệp hay do hội đồng (quốc gia Syrie) áp đặt lên chúng tôi. Thông cáo của 14 tổ chức chiến đấu Hồi giáo cho thấy thực sự ở Syrie có sự hiện diện của quân Djihad (thánh chiến quân) và số lượng này không nhỏ (phiá tây phương trước đây ước lượng có khoảng 200 quân djihad nhưng ông Brahimi ước lượng con số này trên 2000, nhưng các ước đoán này có thể ít hơn trên thực tế).
Nhữ Đình Hùng
(Cựu SV ĐHSPSG, ban Sử Địa, khóa 1963-1967)

Tham khảo: