Khủng hoảng trong đảng UMP của Pháp

Nhữ Đình Hùng


Ngày chủ nhật 18.11.2012,đảng UMP (thuộc hữu phái) đã tổ chức một cuộc bầu cử trong đảng để lựa chọn người làm chủ tịch đảng.Đảng này là hậu thân của đảng RPR trước đây,được mở rộng với sự tham dự của các thành phần hữu phái khác như UDF và đảng Cấp Tiến (Parti Radical).Phần còn lại của UDF đã trở thành đảng MoDem do François Bayrou lãnh đạo.

Đảng UMP đã thành công trong việc h
trợ ông Nicolas Sarkozy trở thành tổng thống nhiệm kỳ 2007-2012 nhưng trong cuộc tranh cử kế đó vào năm 2012, ông Sarkozy đã thất cử. Jean François Copé, người lo vận động tranh cử cho ông Sarkozy quyết định ra tranh chức chủ tịch UMP. Nhưng một người nữa cũng rất muốn nắm vai trò chủ tịch UMP, đó là François Fillon,nguyên thủ tướng trong nhiệm kỳ tổng thống của Sarkozy. Cả hai người đều là nhân vật thành danh trong UMP và có được số ủng hộ ngang ngửa nhau.

Đảng UMP tính đến nay đã được 10 tuổi nhưng với cuộc bầu cử chủ tịch đảng lần này,sự sống còn của đảng đang bị đe dọa.Để có thể hiểu điều này, cần ném một cái nhìn thoáng qua về những diễn biến từ ngày chủ nhật 18.11.2012 cho đến h
ôm nay 26.11.2012.

Chủ nhật 18.11.
Jean François Coppé
Hơn 300.000 đảng viên của UMP đã được kêu gọi đi bầu để lựa chọn người làm chủ tịch đảng.Những thăm dò dư luận lúc đầu cho thấy ông Fillon ( cựu thủ tướng Pháp) dẫn đầu nhưng càng về sau,khuynh hướng ủng hộ ông Copé gia tăng, cho thấy kết quả cuộc bầu sẽ rất khít khao.Sau cuộc bầu cử,một vài việc bất thường được ghi nhận,đặc biệt trong vùng Alpes Maritimes.

Trong lúc cuộc kiểm phiếu đang tiếp diễn,chưa có kết quả chánh thức, khoảng 23 giờ,ông Jean François Copé tự tuyên bố đắc cử với gần 1000 phiếu hơn đối thủ! Đúng ra,Cocoe (ủy ban tổ chức và kiểm soát bầu cử) phải tuyên bố ai là người thắng cử!
Nhưng phe Fillon lập tức loan báo cho báo chí chưa có kết quả,cần phải chờ; Sau đó,François Fillon cho biết chính ông mới là người thắng với một đa số 224 phiếu hơn đối thủ !

Thứ hai 19.11.2012.

Hai bên cáo buộc nhau gian lận trong khi Cocoe tiếp tục việc kiểm phiếu tại trụ sở của UMP.Phe Copé đưa ra bằng chứng có những bất thường ở Alpes Maritimes và quận 16 Paris trong khi phe Fillon tố cáo có gian lận ở Oise,Bouches du Rhône,Alpes Maritimes và Toulouse.Chiều ngày thứ hai,Cocoe loan báo Copé thắng với 98 phiếu hơn.

Thứ ba 20.11.2012.

François Fillon
Với sự chánh thức loan báo của Cocoe,Copé làm một cử chỉ tốt với Fillon: điện thoại cho ông này nhưng không gặp, để lại trên ghi âm của điện thoại lời đề nghị mời Fillon hợp tác.

Thứ tư 21.11.2012:

Cocoe thừa nhận đã 'quên' không tính các phiếu bầu của ba đơn vị bầu cử thuộc Pháp Quốc hải ngoại.Phe Fillon cho biết nếu kể số phiếu bầu này,Fillon đắc cử.Nhưng Cocoe đã tuyên bố Copé thắng cử, không thể tuyên bố lại. Phe Fillon không đưa nội vụ ra trước ủy ban khiếu tố (CNR) của UMP nhưng đề nghị Alain Juppé làm xử lý thường vụ chức chủ tịch trong khi chờ giải quyết các dị biệt. Alain Juppé chỉ nhận làm trung gian hoà giải nếu cả hai phe đồng thuận và hợp tác.
François Copé thách đối thủ đưa nội vụ ra trước ủy ban khiếu tố CNR nhưng Fillon từ chối,nói rằng không tin tưởng vào tính cách không phe phái,nếu cần khiếu tố,chính là trước toà án!

Copé đưa nội vụ ra trước CNR,đề nghị Alain Juppé tham dự vào công tác của CNR nhưng Juppé từ chối. Juppé đòi xác định lại việc có chấp nhận việc hoà giải hay không và hẹn phải trả lời trước 20 giờ.

Khoảng 14 giờ, Cocoe ra một thông cáo. Patrice Gélard, chủ tịch Cocoe, xác nhận ba đơn vị bầu cử không được tính vào kết quả và thừa nhận là nếu thêm vào, điều này có thể sẽ làm đảo ngược kết quả! Cocoe thông báo việc này cho CNR.Điều ghi nhận,chủ tịch CNR,Yannick Paternotte là người rõ ràng theo Copé.
Alain Juppé
Khoảng nửa giờ sau đó,đổng lý văn phòng của Copé,ông Lavrilleux họp báo trình ra các bằng chứng về gian lận bầu cử nói là do phe Fillon. Nhưng cho biết chấp nhận Juppé làm trung gian hoà giải...sau khi CNR công bố quyết định!

Phe Fillon đòi Alain Juppé giữ vai trò trung gian hoà giải và quyết định của ủy ban hoà giải có tính cách chủ tễ. Alain Juppé ghi nhận sự yêu cầu của hai phe,yêu cầu gặp hai đương sự và sẽ có quyết định trong vòng 15 ngày!


Th
sáu 23.11.2012:
Sau đó, phe Copé coi rằng Juppé hiểu sai ý nghĩ của họ,chấp nhận gặp Juppé với Fillon nhưng không coi Juppé có một quyền quyết định gì...

Cuối cùng ngày chủ nhật 25.11,Juppé bỏ cuộc!
Trong khi CNR xem xét lại các kết quả bầu cử,trưa chủ nhật, phe Fillon không tham dự việc quan sát công việc của CNR!
Dù kết quả cuộc kiểm lại của CNR ra sao,UMP sẽ không còn nguyên vẹn như trước khi bầu cử. Một đường nứt đã hiện ra và ngay cả sự sống còn của UMP cũng bị đe dọa.Liệu Fillon sẽ đi đến cùng như ông ta nói việc khiếu tố sẽ ở trước công-lý (toà án)?
Người ta có cảm giác cuộc bầu cử nội bộ UMP như là một cuộc bầu cử ở một quốc gia chậm tiến với việc 'nhồi ' thùng phiếu,bầu đúng và đông hơn số cử tri!

Cuộc tranh chấp mang tính cách huynh đệ tương tàn trong đảng UMP đã làm đau lòng một số đảng viên. Đã bắt đầu có việc rời bỏ UMP và gia nhập vào UDI, đảng của ông Borloo. Nhưng cuộc khủng hoảng của UMP không phải chỉ bắt đầu vào khi có việc tự tuyên bố thắng cử. Các quan sát viên cho thấy đã có những 'biến sự' trong UMP từ vài tuần qua. Như việc David Biroste, giám đốc phòng pháp lý của đảng bị mất chức ba tuần trước ngày bầu cử,trong chức vụ này, ông sẽ phải phụ trách thư ký đoàn của Cocoe. Ông Christophe Laroche, giám đốc phòng điện toán của UMP đã kín đáo từ chức ngày thứ sáu 16.11.2012. Phải chăng ông đánh hơi việc có trục trặc? Có tin ông đã từ chối cung cấp hồ sơ các đảng viên cho Copé cũng như từ chối việc gởi các SMS mời đảng viên tham dự các cuộc họp của ông này!

Nhiều dân biểu,nghị sĩ đã rời UMP như Yannick Favennec của Mayenne để sang UDI :"không phải tôi thay đổi đảng,chính đảng đã thay đổi,tôi vẫn trung thành với những giá trị của tôi'.
Pierre Méhaignerie cũng đã giã từ UMP để sang UDI.
Hiện tại, số người gia nhập UDI gia tăng từ 300 đến 1000 người một ngày.Một số các tân đảng viên này đến từ UMP!

Tin giờ chót của TinParis:

François Fillon - Nicolas Sarkozy
Ngày 26.11. Jean François Copé loan tin CNR thừa nhận ông đắc cử hơn Fillon trên 900 phiếu, đó là con số đã được Copé loan báo ngay từ chiều chủ nhật 18.01. Cứ y như rằng..đã có tính toán trước .
Trong lúc đó, ông Dominique Dord, thủ quỹ của UMP từ chức và tố cáo Jean François Copé đã lạm dụng phương tiện của đảng UMP để vận động cho cá nhân mình . Số tiền ước lượng có thể lên đến 200.000 euros.
Sau buổi cơm trưa với François Fillon lúc 13g30 , lúc 21g30 cựu TT Nicolas Sarkozy cho biết là UMP cần tổ chức lại cuộc bầu cử và khuyên Fillon không nên đưa nội vụ ra Tòa.


Nhữ Đình Hùng/26.11.2012

Tham khảo: Le Monde, Nouvel Observateur, rue 89...