Ai Cập kỷ niệm hai năm cách mạng
với các cuộc biểu tình chống chánh-phủ

Nhữ Đình Hùng

Nhiều cuộc đụng độ giữa người biểu tình và lực lượng bảo vệ an ninh trật tự đã xảy ra tại nhiều thành phố ở Ai Cập nhân dịp kỷ niệm hai năm cách mạng vào ngày thứ sáu 25.01.2013.Cuộc nổi dậy của nhân dân cách đây hai năm đã lật đổ chế độ của ông Hosni Moubarak.Trong lần biểu tình lần này,nhân dân Ai Cập đã phản đối chánh quyền hồi giáo của tổng thống Mohamed Morsi.

Hằng ngàn người biểu tình đã tập hợp tại công trường Tahrir ở Ai Cập để chống lại tổng thống Morsi và kêu gọi có một cuộc cách mạng mới. Cảnh sát,từ ngày thứ năm,đã cho lập các chướng ngại vật trên đường phố phụ cận công trường Tahrir bằng các khối bê tông. Các đụng độ giữa đám biểu tình và cảnh sát đã xảy ra. Đám biểu tình ném gạch đá vào lực lượng cảnh sát,cảnh sát đã đáp lại bằng lựu đạn cay. Đám đông muốn dẹp bỏ các chướng ngại vật để có thể tự do di chuyển vào trung tâm thành phố. Hàng chục người đã bị thương trong cuộc đụng độ này.Có tin tại Alexandrie,một tỉnh phiá bắc Ai Cập cũng có cuộc biểu tình tương tợ.


Tập họp tại công trường Tahrir từ ngày thứ sáu 25.01.2013

Những người biểu tình đã hô các khẩu hiệu 'đã đảo chánh quyền của của Huynh Đệ hồi giáo' (tổng thống Morsi xuất thân từ nhóm này), "chúng tôi ở đây để đòi hỏi tự do và công lý. Ai Cập cần một cuộc cách mạng mới cho giới trẻ và một nền dân-chủ thực". Những người biểu tình nói "chúng tôi đến đây bởi vì không phải người ta làm cách mạng để cho một nhóm bại hoại này thay cho một nhóm (bại hoại) khác"!

Một tấm biển thật lớn cũng được thấy ở công trường với dòng chữ 'nhân dân muốn làm sụp đổ chế độ'. Trong đám biểu tình cũng có những hò hét 'Morsi,cút xéo', cũng giống như những hò hét cách đây hai năm 'Moubarak,cút xéo'! Ông Moubarak bị kết án tù chung thân nhưng đang kháng án. Ông này hiện đang nằm bệnh viện vì lý do sưng phổi nhưng có tin nói ông ta bị gẫy xương sườn (?).Nhưng dân chúng hầu như không còn để ý đến số phận của ông nữa,ông đã là người thuộc về một thời kỳ đã qua!
TT Morsi ban hành lệnh giới nghiêm ngày thứ hai 28.01
Nhóm đối lập với chánh quyền, gồm các phong trào hầu hết là phe tả và tự do, xem chừng hãy còn chưa vững, đã kêu gọi biểu tình trên khắp nước để chống tổng-thống Morsi và nhóm huynh đệ hồi giáo, đã vẫn xử dụng khẩu hiệu hai năm trước đây 'bánh mì,tự do và công bằng xã hội
’. Vào tối ngày thứ năm, 24.01.2013, tổng thống Morsi đã đưa ra lời kêu gọi tổ chức lễ kỷ niệm hai năm cuộc cách mạng 'một cách hoà bình và văn minh'. Ông Morsi tự coi là vị tổng thống dân sự đắc cử một cách dân chủ và là tổng thống của mọi người dân Ai Cập. Nhưng phe đối lập cáo buộc ông đã xây dựng một chế độ bất công xã hội,độc đoán và đã đặt ý thức hệ hồi giáo trên quyền lợi quốc gia.

Cuộc biểu tình nhân dịp kỷ niệm hai năm ngày cách mạng không phải chỉ vì chế độ đi chệch hướng sang độc tài và ý thức hệ hồi giáo mà còn cả vì những khó khăn kinh tế đang gặp phải do việc giảm sút đầu tư ngoại quốc,số du khách giảm thiểu và khiếm hụt ngân sách gia tăng! Nhóm huynh đệ hồi giáo đã không kêu gọi biểu tình, chỉ đưa ra khẩu hiệu 'cùng nhau xây dựng Ai Cập' qua các công tác xã hội và từ thiện.

Trong ngày thứ sáu 25.01, trụ sở địa phương của nhóm huynh đệ hồi giáo ở Ismalïlia,trên bờ kinh Suez,đã bị các người biểu tình chống tổng thống Morsi đốt. Nhóm huynh đệ hồi giáo cũng cho biết các người biểu tình tính tràn ngập trụ sở của họ tại Caire, trong khu vực Tawfikiya,nhưng đã bị cư dân ở đây xua đuổi.


Biểu tình chống chánh quyền Morsi khiến 33 người thiệt mạng

Trong ngày thứ bảy, tình hình căng thẳng càng gia tăng do việc xét xử các người bị coi là có trách nhiệm trong việc làm thiệt mạng 74 người do cuộc đấu bóng vào tháng hai 2012 ở Port Saïd. Trong chiều ngày thứ năm, toà án đã lên án tử hình 21 người bị cáo là có dính líu tới việc làm chết 74 người ủng hộ trong một trận đấu bóng ở Port Saïd. Tổng thống Morsi trong ngày chủ nhật 27.01 đã cho ban hành tình trạng khẩn-trương và cho phép quân đội dàn trải trong thành phố để bắt giữ những người gây rối loạn.
Abdel Fattah al-Siss
Trong ngày thứ hai 28.01, bộ tham mưu của quân đội cho biết tình hình tranh chấp 'có nguy cơ đưa đến việc sụp đổ của Nhà Nước',theo lời tướng Abdel Fattah al-Siss. Các thách đố kinh tế và chánh trị gập phải tạo ra một sự 'đe dọa thực sự' đối với an ninh đất nước.Theo lời ông này,'quân đội là một khối vững chắc và hoà hợp mà quốc gia đặt nền tảng trên đó!
Trong khi đó,mặt trận cứu nguy tổ quốc kêu gọi tiếp tục biểu tình vì vấn đề thành lập một chánh quyền cứu nguy tổ quốc bị triễn hạn.
Mohamed El Baradei
Mohamed El Baradei, trong ngày thứ tư 30.01 đã kêu gọi có một cuộc họp khẩn cấp với tổng thống Morsi để giải quyết cuộc khủng hoảng hiện tại. "Chúng ta cần có tức khắc một cuộc họp giữa tổng thống, tổng trưởng quốc phòng và nội vụ,đảng cầm quyền, khuynh hướng salafiste và Mặt trận cứu nguy tổ quốc để lấy những biện pháp khẩn cấp nhằm chấm dứt các bạo động và khởi sự một cuộc đối thoại nghiêm chỉnh'. El Baradei là phối trí viên của Mặt trận cứu nguy tổ quốc.
Trong khi đó,ông Morsi yêu cầu các đảng đối lập, hồi giáo ủng hộ ông trong cuộc đối thoại quốc gia vào thứ hai tới. Xem chừng ông Morsi đang xử dụng hai con bài hồi giáo và quân đội để củng cố quyền lực.Nhưng điều này cũng có nghĩa là quân đội đang dần dần trở lại vị thế trước đây dưới thời Moubarak.

Nhữ Đình Hùng/tổng hợp/30.01.2013
Tham khảo:Các báo Le Monde,Le Figaro,Le Soir,Le Point,...