Syrie cho phép LHQ điều tra tại chỗ
về việc xử dụng vũ khí hoá học

 
 
Nhữ Đình Hùng
Nạn nhân vũ khí hóa chất ngày 21.8.2013
Các quốc-gia tây-phương đã đồng-loạt coi chế-độ của ông Bachar al-Assad có trách-nhiệm trong vụ tấn công trong ngày thứ tư 21.08 tại Damas, một cuộc tấn-công được coi là với vũ-khí hoá-học. Nơi xảy ra cuộc tấn-công cách không xa nơi có một phái đoàn LHQ đến để điều tra về việc xử-dụng vũ-khí hoá-học ở Syrie. Phái-đoàn điều-tra của LHQ gồm các chuyên-viên đã đến Syrie từ ngày 18.08 để mở cuộc điều tra về việc ngờ-vực có những xử dụng vũ khí hoá học trong năm.

Chế độ của ông Bachar al-Assad đã bác bỏ các tin tức nói là phe chánh-quyền đã xử dụng vũ khí hoá học, nói là chính quân nổi dậy đã làm việc này. Các nước tây phương đã đòi hỏi chế độ Damas phải để các chuyên viên LHQ nhanh chóng đến nơi vừa có cuộc tấn công. Vào 14 giờ ngày hôm nay, 25.08.2013, chánh quyền của ông al-Assad đã chấp thuận yêu cầu của LHQ, cho phép các chuyên-viên đến tại chỗ để điều-tra. "Một thoả huận đã được ký kết ngày hôm nay tại Damas giữa chánh quyền Syrie và LHQ trong chuyến viếng thăm của thượng-đại-biểu LHQ về tài giảm binh bị, Angela Kane, cho phép phái đoàn của LHQ do Giáo Sư Aake Sellström hướng dẫn, điều tra về những chứng cớ việc xử dụng vũ khí hoá học trong vùng Damas" theo công bố của bộ ngoại giao Syrie.

Về các tin tức liên quan đến việc xử dụng vũ khí hoá học, tổ chức Y Sĩ Không Biên Giới (MSF) cho biết có 355 bệnh nhân chết trong ngày thứ bảy 24.08 "có những triệu chứng thần kinh bị nhiễm độc nhưng không thể xác nhận một cách khoa học nguyên do của những triệu chúng này cũng như không thể nói đến trách nhiệm của cuộc tấn công". Tổ chức MST không có mặt tại chỗ nhưng có liên lạc với các nhân viên y khoa của ba bệnh viện mà vào buổi sáng thứ tư 21.08, đã nhận khoảng 3600 bệnh nhân có các triệu chứng thần kinh bị nhiễm độc!

Tổng thống Pháp François Hollande trong ngày chủ nhật 25.08 nói là có những chỉ dấu cho thấy cuộc tấn công ngày 21.08 có 'bản chất hoá học' và đưa đến việc coi chế-độ Damas là có trách nhiệm. Hoa Kỳ và Anh đi xa hơn, xem xét cả việc có thể dùng quân-sự chống lại chế-độ Damas. Bộ trưởng quốc-phòng Mỹ, Chuck Hagel cho biết  'chuẩn bị mọi lựa chọn'.
Massoud Jazeri
Tình hình Syrie có thể bước vào một khúc quanh quan-trọng. Đối phó với các 'nhiệm ý  quân-sự' của Mỹ, Iran đã lên tiếng cảnh cáo rằng Mỹ sẽ chịu những hậu quả tệ hại trong trường hợp can thiệp quân-sự. Thiếu tá Massoud Jazeri, phụ tá tham mưu trưởng liên quân của Iran nói thêm là 'cuộc chiến khủng bố hiện nay ở Syrie đã được Hoa Kỳ và các nước phản động trong vùng hoạch định  để chống lại mặt trận kháng chiến. Mặc dù thế, chánh quyền và nhân dân Syrie đã có những chiến-thắng lớn'.

Trong khi đó, tổ chức Front al-Nosra, một tổ chức hồi giáo khủng bố có liên hệ với Al Qaïda đã tấn công trả đũa vào các làng có cư dân theo alouites, hệ giáo của ông Bachar al Assad.

Theo các tin tức chiều ngày chủ nhật 25.08, phái đoàn điều tra của LHQ sẽ bắt đầu công việc vào sáng mai, thứ hai 26.08. Công việc  chưa khởi sự nhưng Hoa Kỳ đã đánh giá không đáng tin về điểm đến của phái đoàn LHQ do Damas đề nghị, cho rằng ' có rất ít nghi ngờ' về việc xử dụng vũ khí hoá học ở Syrie, tuy nhiên, không nói rõ là ai đã xử dụng vũ khí hoá học.

Trong khi đó, Nga đã lên tiếng kêu gọi phe chống đối vũ trang ở Syrie dành cho phái đoàn điều tra LHQ các điều kiện cần thiết để làm việc trong an ninh vì phe đối lập kiểm soát một phần phiá đông Ghouta, và tránh các khiêu khích quân sự như đã làm với phái bộ quan sát LHQ hồi mùa hè năm ngoái! Phát ngôn nhân bộ ngoại giao Nga, Alexandre Loukachevitch, đã nhắn nhủ các nước muốn thử áp đặt trước cho các chuyên viên của LHQ các kết quả của việc điều tra, gợi đến việc có thể có chiến dịch quân sự ở Syrie, hãy có ý hướng tốt  và đừng phạm phải những sai lầm bi thảm!
Alexei Pushkov
Trước sự đe dọa của Hoa Kỳ về việc có thể có một can thiệp quân sự ở Syrie, dân biểu Alexei Pushkov, chủ tịch ủy ban quốc tế của Quốc Hội Nga, coi rằng  'Obama đang tiến dần đến một cuộc chiến ở Syrie, giống như Bush đã làm ở Irak  vào năm 2003. Cuộc chiến này không chánh đáng và Obama là 'clone' của Bush!

Trong buổi thánh lễ sáng chủ nhật 25.08, Giáo Hoàng François đã đưa ra một 'kêu gọi về Syrie' đã kêu gọi cộng đồng quốc tế 'nhạy cảm' hơn trước tình hình bi thảm ở Syrie và dấn thân tối đa để giúp nước Syrie thân yêu tìm ra một giải pháp cho cuộc chiến giao rắc tàn phá và chết chóc'.

* Về vấn đề xử dụng vũ khí hoá học ở Syrie, Moscou coi rằng  'một lần nữa,đây là một khiêu khích có kế hoạch'.
Alexandre Loukachevitch
Trong một thông cáo ngày thứ tư 21.08, phát ngôn nhân bộ ngoại giao Nga, Alexandre Loukachevitch,  nói rằng các tin tức về việc xử dụng vũ khí hoá học ở Syrie, được phổ biến vào lúc các chuyên viên của LHQ thi hành sứ mạng của họ trong nước này, có thể tạo ra một khiêu khích  định trước và nhấn mạnh việc điều tra khách quan. "Điều làm lưu ý là các giới truyền thông dấn thân đã lập tức tung ra một cuộc tấn công thông tin hung hăng bằng cách đổ lỗi cho chánh quyền Syrie. Tất cả những việc này đưa chúng ta đến suy nghĩ, lại một lần nữa, đây là một khiêu khích có hoạch định trước" . Ông Loukachevitch lưu ý là cuộc tấn công với 'vũ khí hoá học ' xảy ra đúng vào lúc phái bộ chuyên viên LHQ bắt đầu mở cuộc điều tra về việc coi là xử dụng hơi sarin trong vùng phụ cận Alep ngày 19.03 vừa qua. Theo ông, điều này nhằm tạo một cớ để yêu cầu HĐBA can thiệp nghiêng về phiá đối lập và làm hỏng cơ may một cuộc triệu tập hội nghị Genève 2 về Syrie! Moscou coi là  rất quan trọng việc làm một cuộc điều tra khách quan và có khả năng về  biến cố này!

Nga cho biết theo những tin tức nước này có được, các vũ khí hoá học xử dụng ngày 21.08 trong vùng ngoại ô Damas là từ phe đối lập, chớ không phải của chánh quyền Bachar al Assad.

Theo một nguồn tin của truyền thông Algérie, Al Khabar, trong phiên họp khẩn cấp của HĐBA về việc tàn sát ở Al Ghouta, Nga đã đưa ra các hình ảnh vệ tinh cho thấy hai hoả tiễn 'hoá học' được bắn đi từ một vị trí của quân phiến loạn!  Vẫn theo Al Khabar, việc  Nga đưa ra các hình ảnh này đã yểm trợ cho "luận điệu của Syrie là muốn tìm kiếm sự thật về việc cáo giác chế độ Syrie xử dụng vũ khí hoá học trong chiến dịch Damas và tiếp nhận quyết định của tổ cức LHQ để điều tra về việc này". Đại diện của Ý đã tuyên bố 'cái nhìn của Syrie đáng được suy nghĩ nhiều hơn'.

Vẫn theo Al Khabar, các hình ảnh do Nga đưa ra cũng phù hợp với các hình ảnh vệ tinh của Mỹ.

* Bên cạnh việc tuyên bố 'nghiên cứu mọi nhiệm ý' về tình hình Syrie, Hoa Kỳ cũng có một số hành động về quân sự. Như khu trục hạm USS Ramage, lẽ ra được khu trục hạm USS Mahan thay thế, đã được lệnh tiếp tục ở lại Địa Trung Hải, trong khi đó, USS Ramage vẫn có lệnh đến Địa Trung Hải.

Uss Ramage
Uss Barry
Như thế, Hoa Kỳ có cả thảy 4 khu trục hạm trong vùng, cách không xa Syrie!( hai khu trục hạm khác có mặt ở Địa Trung Hải là USS Barry và USS Gravely). Các chiến hạm này có trang bị hoả tiễn Tomahawk, loại hoả tiễn đã được dùng khi khởi đầu cuộc can thiệp ở Libye năm 2011. Sự tăng cường hiện diện  hải quân của Hoa Kỳ có thể là để chuẩn bị cho tình hình Syrie, nhưng cũng có thể chuẩn bị cho tình hình Ai Cập. Syrie không hẳn đã là mối quan tâm hàng đầu của Hoa Kỳ. Tướng Martin Dempsey, Tham mưu trưởng quân lực Hoa Kỳ đả nhận định rằng "việc can thiệp quân sự Mỹ vào Syrie không đem lại những thuận lợi cho Hoa Kỳ vì quân nổi dậy không hỗ trợ cho quyền lợi Mỹ."

Trong lúc quân lực Hoa Kỳ sẵn sàng để thi hành lệnh của tổng thống, các vận động ngoại giao vẫn tiếp tục. Ngoại trưởng Mỹ Kerry đã gọi điện thoại cho ngoại trưởng Syrie. Theo bộ ngoại giao Mỹ, ông Kerry nói với ngoại trưởng Syrie là hãy để cho phái bộ LHQ điều tra nếu như Syrie không có gì để dấu và ông Kerry cũng đảm bảo là phe ASL cũng sẽ để cho phái đoàn LHQ được làm việc trong an ninh trong khu vực do họ kiểm soát.

Cuối cùng, chế độ của ông Bachar al Assad đã chấp thuận để phái đoàn LHQ đến điều tra ở vùng phụ cận Damas cũng như đã từng cho phép phái đoàn LHQ đến điều tra về việc xử dụng vũ khí hoá học hồi tháng ba trước đây.

Nhữ Đình Hùng/tổng hợp/25.08.2013.

  • Tham khảo