Syrie tuân theo quyết nghị của HĐBA LHQ
về việc phá hủy vũ khí hoá học 
 

Nhữ Đình Hùng
 
Trong một cuộc phỏng vấn dành cho đài truyền hình Ý-đại-lợi Raï News 24  ngày chủ nhật 29.09.2013, tổng thống Bachar al-Assad của Syrie cho biết ông sẽ tuân theo quyết-nghị của LHQ về vấn đề vũ-khí hoá-học nhưng chối bỏ mọi vai trò của Âu Châu trong việc giải-quyết cuộc khủng-hoảng ở Syrie.


Nữ ký giả đài Raï News 24 - TT Bachar al-Assad ngày 29.9.2013

Trả lời câu hỏi của đài truyền hình liệu nước ông có tuân theo quyết-nghị 2118 của HĐBA LHQ được toàn thể đồng thuận, ông al-Assad đã trả lời "đương nhiên, chúng tôi sẽ tôn trọng và lịch sử của chúng tôi chứng tỏ rằng chúng tôi luôn luôn thi hành các ký kết trên mọi thoả hiệp mà chúng tôi đã ký."

Ông al-Assad cũng nói rằng đương nhiên nước ông phải giúp đỡ và bảo vệ các chuyên gia của OIAC. Một viên chức hữu trách của tổ chức này đã cho biết không có lý do gì để ngờ vực các tin tức do Syrie cung cấp.
Dina Esfandiary
Theo Dina Esfandiary, chuyên gia của Học viện quốc tế nghiên cứu chiến lược tại Londres "các thanh tra là những mục tiêu hoàn hảo. Kẻ nào muốn phá hoại chiến dịch, và tôi chắc chắn có nhiều người muốn làm, có thể nhắm bắn họ". Thực sự, việc bảo đảm an ninh cho các chuyên gia của LHQ trong một nước đang chiến tranh là một vấn đề không phải nhỏ.

Toán chuyên gia đầu tiên sẽ đến Damas vào thứ ba để khởi đầu một chiến dịch tháo gỡ vũ khí hoá học quan trọng trong khung cảnh một nước đắm chìm trong nội chiến. Công việc của các chuyên gia xem chừng không dễ dàng. Trong vòng 30 ngày, họ sẽ phải thanh tra tất cả các địa điểm ghi trong danh-sách do Syrie đệ trình cho LHQ!

Ngoài ra, còn phải lo việc phá hủy khoảng trên 1000 tấn thành phẩm độc hại (hơi sarin, hơi moutarde) tồn trữ ở nhiều nơi trên lãnh thổ Syrie. OIAC không đủ chuyên gia làm việc này, LHQ đang tìm kiếm các chuyên gia để thực hiện việc phá hủy các vũ khí hoá học theo đúng thời biểu. Trên nguyên tắc, các kho vũ khí hoá học phải được phá hủy hết, chậm nhất vào giữa năm 2014. Moscou và Pékin đã đề nghị giúp về nhân sự, Hoa Kỳ, Đức và những nước khác giúp về kỹ thuật và tài chánh. Được biết trước đây, Anh và Đức đã cung cấp cho Syrie những hoá chất có thể dùng vào việc chế tạo vũ khí hoá học. Ý cung cấp vận tải cơ C-130 để chuyên chở chuyên viên về vũ khí hoá học và các trang bị từ Hoà Lan sang Syrie.

Cũng trong buổi phỏng vấn, ông Bachar al-Assad đã coi là 'tích cực' việc Iran và Mỹ  sáp lại gần nhau trong phiên họp đại hội đồng LHQ vừa qua. Iran và Nga là đồng minh chính của Syrie. Theo ông Bachar al-Assad, "nếu Mỹ thành thật trong việc nhích lại gần Iran, các kết quả sẽ là tích cực về những việc bao gồm cuộc khủng hoảng Syrie và mọi cuộc khủng hoảng trong vùng".

Đối với Âu Châu, ông al-Assad đã đưa ra nhận định cay nghiệt  "một cách thẳng thắn, phần lớn các nước Âu Châu không có khả năng giữ một vai tuồng trong Genève 2, bởi vì họ không có những lợi điểm thiết yếu để thành công trong vai tuồng này. Họ đã theo chánh sách của Mỹ trong những bang giao với những nước khác. Làm thế nào họ có thể giữ một vai tuồng khi họ không được tin tưởng?...Làm thế nào họ có thể nói đến viện trợ nhân đạo khi Âu Châu áp đặt một việc phong toả tệ hại mà Syrie biết đến kể từ khi nước này được độc lập?"

Thái độ đối với quân nổi dậy xem chừng không thay đổi: 'những quân vũ trang là những tên khủng bố...Bất cứ đảng chánh trị nào cũng có thể tham dự hội nghị Genève nhưng người không thể, ví dụ, nói chuyện với những tổ chức liên hệ với Al Qaïda hay với những quân khủng bố. Chúng tôi không thể thương thuyết với những người yêu cầu một can thiệp quân-sự vào Syrie'.

Trên chiến trường, quân nổi dậy phải đối phó một mặt với quân chánh quyền Damas, mặt khác với những tổ chức Hồi giáo vũ trang có liên hệ tới Al Qaïda!


Đoàn thanh tra LHQ từ Liban sang Syrie sáng ngày 30.09.2013

Theo một số chuyên gia LHQ, thời hạn do quyết nghị HĐBA đưa ra về việc phá hủy vũ khí hoá học  ở Syrie quá ngắn và Syrie ở trong tình trạng chiến tranh. Để thanh tra và loại trừ các thành phẩm độc hại, cần phải có khoảng 200 chuyên gia nhưng OIAC không có số này. Nga và Trung Hoa nhận lời tiếp tay. Theo một pbúc trình chung của Nga-Mỹ, đa số các thành phẩm ở trong tình trạng không xử dụng được, do vấn đề an toàn, hai thành phẩm tạo hơi độc được tách riêng, chỉ khi nào xử dụng mới pha trộn lại. Sự phá huỷ được nghĩ đến dưới nhiều hình thức như cơ học, (đập hoặc cho xe tăng cán), phá hủy bằng thuốc nổ hoặc trong các lò thiêu đặc biệt! Trước đây, tại Irak, các chuyên gia đã cho hoả thiêu các vũ khí hoá học của Irak.

Vũ khí hoá học của Syrie được coi là dùng để đối đầu với vũ khí nguyên tử của  Do Thái. Việc chế tạo bắt đầu từ 1970 với sự giúp đỡ của Ai Cập, sau đó Liên Sô tiếp tay vào 1990 và từ 2005 là Iran. Vũ khí hoá học của Syrie ước lượng 1000 tấn trong số có 300 tấn hơi 'moutarde'.
     
Nhữ Đình Hùng:tổng hợp/01.10.2013
 
Tham khảo