Chuyến công du của  François Hollande tại  Arabie Saoudite
 
Nhữ Đình Hùng
 
Tổng-thống Pháp François Hollande đã đến Arabie Saoudite vào ngày chủ nhật 29.12.2013 cho một cuộc thăm viếng 'chớp nhoáng'  kéo dài 24 tiếng. Cùng đi với tổng-thống Pháp còn có bốn tổng-trưởng (ngoại-trưởng Laurent Fabius, tổng-trưởng quốc phòng Jean-Yves Le Drian, ngoại-thương Nicole, phục-hoạt sản-xuất Arnaud Montebourg và  khoảng 30 nhà điều-khiển các xí-nghiệp lớn trong số có EDF, Areva, Alstom và Thalès.

TT Pháp François Hollande - quốc vương Abdallah tại Riyad ngày 29.12.2013

Arabie Saoudite hiện đang tìm cách giữ một vai trò then chốt trong việc giải-quyết các hồ-sơ nóng bỏng trong vùng, đặc biệt là hồ-sơ Syrie và Iran. Giữa Arabie Saoudite và Mỹ dù chưa có việc 'chén, đĩa bay' nhưng việc 'cơm không lành, canh không ngọt' là điều đã  có sau khi Mỹ có những cuộc nói chuyện kín với Iran tại Oman. Trong cuộc họp của tổ chức 'hội-đồng hợp-tác vùng Vịnh' (CCG) gồm sáu nước sản-xuất dầu hoả vùng Vịnh, Oman cho biết sẽ không tán thành và không tham-gia vào việc biến tổ chức này thành 'liên-hiệp' các quốc-gia vùng Vịnh. Mặc dù thế, Arabie Saoudite đã quyết-định lập một lực-lượng an-ninh vùng với quân-số dự-trù lên đến 100.000 người.

Trong một cuộc phỏng-vấn dành cho New York Times vào ngày 17 tháng 12 vừa qua, đại sứ của Arabie Saoudite tại Anh cho biết nước ông không có giải-pháp nào khác hơn là phải cương-quyết hơn trong các vấn-đề quốc-tế, phải cương-quyết hơn bao giờ hết trong việc bảo-vệ sự ổn-định thực sự cần-thiết trong vùng. Trước đó, trong Diễn-đàn chánh-trị quốc-tế (World Forum Policy) tại Monaco, hoàng thân Turki Al Faisal đã đòi việc hội-đồng hợp-tác vùng Vịnh (CCG) phải được tham gia vào hội nghị 5+1 với Iran về việc thanh tra các  trung-tâm nguyên-tử của Iran. Trong khi đó, có những tin tức Arabie Saoudite cũng đã 'gián-tiếp' có vũ-khí nguyên-tử xuyên qua một mật-ước giữa nước này với Pakistan: Arabie Saoudite đã cung cấp ngân-khoản cho Pakistan để nghiên-cứu và chế tạo đầu đạn nguyên-tử và khi cần Arabie Saoudite có thể xử dụng!

Chuyến công-du của tổng-thống Pháp như thế sẽ giúp làm mạnh thêm vị-thế của Arabie Saoudite vì Pháp có vị thế cứng rắn với Syrie và Iran. Mặt khác, vấn-đề nguyên-tử của Arabie Saoudite có thể được đưa ra thảo luận vì có sự hiện-diện của Areva trong phái đoàn Pháp. Pháp chờ đợi các khế-ước quân-sự với Arabie Saoudite, nhưng trong bang-giao quốc-tế, chuyện 'bánh ít đi, bách qui lại' là điều thông thường! Pháp có thể chờ 'đèn xanh' của Arabie Saoudite về việc cung cấp hoả-tiễn phòng không địa-không Crotale ,  các thảo-luận đã kết-thúc từ lâu nay. Nếu được ký kết, việc cung cấp hoả-tiễn Crotale có thể đem lại cho Pháp khoảng 4 tỉ euros. Ngoài ra, cũng có thể có việc Pháp cung cấp cho Arabie Saoudite một vệ-tinh do-thám.

Ngoài vấn-đề Syrie và Iran, vấn-đề Ai-Cập và Liban hẳn cũng là quan-tâm của hai nước Pháp và Arabie Saoudite.

Tổng-thống Pháp François Hollande đã được quốc-vương Abdallah tại biệt-điện Rawdat Khurayim nằm giữa sa mạc, cách thủ-đô Ryad 60 cây số về hướng đông-bắc. Đây là một dấu hiệu cho thấy sự biệt-đãi của quốc-vương Abdallah dành cho ông François Hollande, ngoài ra, báo chí ở Arabie Saoudite đã có những ca ngợi nồng nhiệt đối với tổng-thống Pháp!

Trong cuộc thảo-luận, quốc-vương Abdallah đã bày tỏ sự quan-ngại về các khủng-hoảng trong vùng - Iran, Syrie, Liban và Ai-Cập và ca-ngợi vị-thế của Pháp trong các hồ-sơ này. Ngoại trừ dị biệt quan-điểm về hồ sơ Ai-Cập  (Arabie Saoudite ủng hộ giới quân-đội trong khi Hollande kêu gọi việc loại-trừ bạo-động và để các luồng chánh-trị tham-dự vào tiến-trình chuyển-tiếp), về Syrie, Iran và Liban, đôi bên đã có sự hội-tụ về quan-điểm!

Về mặt kinh-tế, trong năm 2013, Arabie Saoudite đã là khách hàng chính của Pháp tại Trung-Đông. Khối lượng trao đổi giữa hai nước lên đến 8 tỉ euros trong đó, xuất cảng của Pháp lên đến 3 tỉ euros, khiếm ngạch nằm về phiá Pháp do việc nhập-cảng quan-trọng về dầu hoả của Arabie Saoudite. Các xuất-cảng của Pháp gồm có việc  trang bị  xe điện ngầm (métro) cho Ryad do hãng Alstom, trang-bị cho đội vệ-binh quốc-gia Arabie Saoudite, tân-trang hạm đội của Ryad do các hãng DCNS,Thalès và MBDA. Trong năm 2014, Pháp chờ đợi một tình trạng sáng hơn. Theo Abdel Aziz Saqr, giám đốc của Gulf Research Centre, Arabie Saoudite muốn mở rộng đối tác với Pháp. (Pháp có thể sẽ được ủy nhiệm việc thực hiện dự án xây 16 lò phản ứng nguyên tử cho Arabie Saoudite trong những năm tới).
   Mohammed Chatah -  Saad Hariri
Trong ngày thứ sáu 27.12, Mohammed Chatah, cố vấn thân-cận của cựu thủ-tướng Liban, ông Saad Hariri, đã thiệt mạng trong một cuộc khủng-bố bằng xe hơi cài chất nổ ở Beyrouth. Hariri là một nhân-vật được Ryad bảo vệ. Sau khi chánh-quyền của ông bị đổ vào tháng giêng năm 2011, ông đã phần lớn sống tại Paris, vì lý do an-ninh. Tình-hình Liban đã là đề tài-thảo luận giữa tổng-thống Pháp và quốc-vương Arabie Saoudite. Arabie đã thuận cấp một ngân khoản lên đến 3 tỉ đô la (2,2 tỉ euros) cho Liban để nước này mua vũ-khí của Pháp. Về phía Pháp, ông Hollande cho biết sẽ cung cấp cho Liban các vũ khí mà nước này cần đến!

  Trong một cuộc phỏng-vấn dành cho báo Al-Hayat, ông Hollande nói rằng Liban cần phải giữ sự thống-nhất đối với các hiểm-họa đang vây bọc nó. Ông cũng nói muốn đưa đến vua Abdallah cũng như toàn thể những người có trách-nhiệm trong vùng một thông-điệp về Liban, kêu gọi việc tôn-trọng các kỳ-hạn hiến-định,  khởi sự bằng việc mở cuộc bầu cử tổng thống được trù liệu vào tháng năm 2014. Về vấn-đề Syrie, ông Hollande nói rằng 'không có một giải pháp chánh-trị với việc duy-trì ông Bachar al-Assad ở chính-quyền.

Về phần ngoại trưởng Laurent Fabius, ông này nói thông điệp riêng mà ông Hollande sẽ gởi cho Saad Hariri sẽ là 'nước Pháp, bạn của nhân dân Liban và của nước Liban, biện-hộ cho việc toàn vẹn và độc lập của nước này'. Về phiá Syrie, ông Fabuis nói thông điệp dành cho ôngAhmed Jarba, thủ lãnh của đối lập Syrie, sẽ là đối lập nên tham dự Genève 2 sẽ được mở ra vào ngày 22.01.2014 với một mục tiêu rõ ràng là đạt đến một chánh-quyền chuyển-tiếp!

Tuy nhiên, trong lúc này, các lực lượng đối lập xem chừng đang 'mất đà' ở Syrie, họ có gì để buộc chánh-quyền Damas làm theo ý họ?  Và ở hội-nghị Genève 2, Pháp xem chừng là nước duy nhất tiếp tục ủng hộ mạnh mẽ phe đối-lập Syrie!

Nhữ Đình Hùng/tổng-hợp/30.12.2013
  • Tham khảo: