Pháp và Maroc:  cơm không lành, canh không ngọt

 

Nhữ Đình Hùng

Maroc ngưng áp-dụng mọi thoả-hiệp hợp-tác tư-pháp với Pháp.

Ngày thứ tư 26.02.2014, bộ tư-pháp Maroc đã đưa ra quyết-định ' ngưng thi-hành mọi thoả-hiệp hợp-tác tư-pháp với Pháp. Ngoài ra, bộ tư pháp Maroc cũng loan-báo việc triệu-hồi vị thẩm-phán liên-lạc tại Pháp trong khi chờ đợi một giải-pháp bảo đảm việc tôn-trọng hổ-tương hoàn-toàn các thoả-ước song-phương.

Cho đến gần đây, Maroc và Pháp đã là hai nước có những bang-giao rất tốt đẹp. Việc loan-báo của bộ tư-pháp Maroc như thế đã cho thấy có một xung-đột nặng trong lãnh-vực pháp lý. Lý do là một tổ chức phi-chánh-phủ của Pháp đã đệ đơn khiếu tố tại Paris cáo buộc vị trưởng ngành phản-gián Maroc tội 'đồng-loã trong việc tra khảo'.

Sự căng-thẳng giữa hai nước được coi là ở mức độ cao, trong ngày thứ ba 25.02, hàng ngàn người Maroc đã biểu-tình trước toà đại sứ Pháp ở Rabat mặc dù trước đó vào ngày thứ hai, tổng-thống Pháp François Hollande đã điện-thoại cho vua Maroc Mohamed VI nhằm làm giảm thiểu căng thẳng.

hamouchiSự căng-thẳng đã khởi đi từ ngày thứ năm 20.02.2014. Tổ-chức phi-chánh-phủ ACAT 'Action des chrétiens pour l'abolition de la torture) đã đưa ra khiếu-tố chống Abdellatif Hammouchi, tổng giám-đốc DGST của Maroc về tội 'đồng-loã tra-khảo'. Trong ngày đó, Abdellatif Mammouchi đang viếng thăm Pháp; bảy cảnh sát viên Pháp đã đến nơi cư-trú của đại-sứ Maroc tại Paris để tống-đạt lệnh đòi hầu toà cho Abdellatif Hammouchi. Việc làm này khiến vương-quốc Maroc phẫn-nộ, đã bác bỏ các cáo buộc và triệu tập đại sứ Pháp tại Rabat, ta thán về một biến-sự hiếm và chưa từng thấy!. Cùng lúc,Maroc đã đơn phương quyết-định triễn-hạn chuyến viếng thăm Maroc của Nicolas Hublot, đặc sứ của tổng-thống Pháp về vấn-đề hành-tinh (địa cầu), Viện đại học quốc-tế ở Rabat  (UIR), nơi mà Nicolas Hublot sẽ đến để làm về đề tài 'việc bảo-vệ hành-tinh: một trận-thế toàn cầu' viện dẫn lý do 'thời khoá biểu' để hủy bỏ cuộc thuyết-trình! Trong lúc đó,một khiếu tố khác tại Pháp lại được đưa ra để chống ông Abdellatif Hammouchi về việc 'tra-khảo'. Khó có thể nói đây không phải là hành vi khiêu khích, dù cho là của một tổ chức phi chánh phủ!

Bộ ngoại-giao Pháp coi đây là một sự việc đáng tiếc và đã tiếp đại-sứ  Maroc tại Paris, ông Chakib Benmoussa, ở bộ ngoại-giao để đề cậpfrance maroc vấn-đề này và hưá sẽ làm 'sáng tỏ sự việc'. Ông Laurent Fabius, ngoại-trưởng Pháp, thừa nhận là trong những ngày vừa qua đã thực sự có một căng thẳng nào đó, 'chúng tôi đã đưa ra các giải-thích hữu-ích, tiếc là sự việc đã xảy ra, ta thánh là người ta đã đưa tình trạng này đến chỗ không nên có và tôi hi vọng là tất cả sẽ thuộc về quá khứ, nếu không là điều đã xảy ra'. Ông Fabius cũng cho biết là tổng-thống Hollande đã gọi cho quốc vương Maroc và , về phần ông, cũng đã gọi điện thoại cho bạn đồng sự Maroc.

Vào ngày thứ tư 26.02, bộ ngoại giao lại lên tiếng để cải chánh việc diễn viên Javier Bardem đã gán cho đại sứ Pháp ở LHQ, Gérard Araud, những lời lẽ bất nhã với Maroc, ' Maroc là một cô tình nhân mà người ta ngủ mỗi đêm,như thế người ta không đặc biệt yêu nhưng người ta phải bảo-vệ', vào năm 2011.

Phát ngôn nhân bộ ngoại-giao Pháp Romain Nadal thừa-nhận việc ông Javier Bardem có gặp ông Gérard Araud vào năm 2011, theo lời yêu cầu của ông Bardem, nhưng bác bỏ việc ông Araud đã có những lời lẽ như thế!

Trong ngày thứ ba 25.02, hàng ngàn người Maroc đã biểu-tình trước toà đại-sứ ở Rabat để phản-đối việc ông Araud đã có những lời lẽ 'lăng-nhục' nước Maroc và dân Maroc!
Không biết việc can-thiệp nhân quyền, của một tổ chức Phi chánh phủ của Pháp, đối với Maroc có những hậu quả tương tự như việc cáo-buộc chế-độ độc'tài Kadhafi hay không, chỉ biết việc khiếu tố này nhân danh một người dân Saraoui. Vùng Sahara đông là một vùng trước đây là thuộc địa Tây Ban Nha nhưng nay do Maroc quản trị. Cho đến nay, Pháp ủng-hộ Maroc trong việc quản trị đông Sahara. Nhưng việc gì sẽ xảy ra sau việc khiếu-tố này. Và việc cảnh-sát đến tư-thất của đại sứ Maroc để tống-đạt lệnh đòi của toà án đối với tổng giám đốc DGST Maroc đang thăm viếng Pháp có là một việc bình thường?

Nhữ Đình Hùng/tổng-hợp/ 28.02.2014

 

Tham khảo:

http://www.lexpress.fr/actualite/monde/afrique/france-maroc-malgre-les-maladresses-diplomatiques-une-relation-sans-nuages_1495060.html
http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20140227083434/france-diplomatie-maroc-mohammed-vi-diplomatie-le-maroc-suspend-sa-cooperation-judiciaire-avec-la-france-pour-la-reevaluer.html
http://www.rtl.fr/actualites/info/international/article/incident-diplomatique-entre-la-france-et-le-maroc-la-visite-de-nicolas-hulot-reportee-7769921169
http://www.rtl.fr/actualites/info/politique/article/incident-diplomatique-france-maroc-fabius-deplore-une-tension-7770025290