Liên Âu sẽ phải mua hơi đốt Nga qua ngõ Thổ-nhĩ-kỳ

 

Nhữ Đình Hùng

Ngày thứ tư 14.01.2015, phó chủ-tịch ủy-ban Âu Châu đặc trách về năng-lượng, Maros Sefcovic, cho biết hơi đốt của Nga cung cấp cho Âu Châu sẽ đi qua ngõ Thổ-nhĩ-kỳ thay vì ngõ Ukraine.

Ông Sefkovic đã đến Nga để nghiên-cứu việc khả dĩ cung cấp hơi đốt cho Đông-Nam Âu-Châu sau khi dự-án hệ-thống dẫn South Stream bị bỏ. Ông Sefkovic cho biết hệ-thống dẫn hơi đốt Nga-Thổ Turkish Stream do Nga quyết-định làm là 'lộ-trình duy-nhất để giao 63 tỉ thước khối hơi đốt của Nga hiện nay đang được chuyển qua ngõ Ukraine. Ông Sefkovic cho biết rất ngạc-nhiên về quyết-định này!

Vào ngày 01 tháng 12 năm 2014, trong chuyến công-du Thổ-nhĩ-kỳ, tổng-thống Nga Poutine đã cho biết Nga  từ bỏ dự án Southe Stream vì thái-độ thiếu xây-dựng của Liên-Âu do việc Sofia (Bảo) đã không cho phép đặt ống dẫn trong khu-vực kinh-tế đặc quyền của nước này. Và vẫn theo Poutine, Nga sẽ đặt ống dẫn hơi nối liền Nga và Thổ dọc theo đáy biển Hắc Hải đến một bồn chứa hơi ở cạnh biên-thùy Thổ và Hi-Lạp. Và theo lời TGĐ của Gazprom, Alexeï Miller 'sắp tới, Gazprom sẽ ngưng mọi vận chuyển hơi đốt dành cho Liên Âu qua ngõ Ukraine,để tập-trung lại ở Thổ...Trong trường-hợp Liên Âu từ chối làm việc theo các thực-trạng mới,khối lượng hơi đốt dành cho Liên Âu sẽ được cung cấp cho các thị trường khác'

                                          
                                                         Maros Sefkovic

Quyết-định của Poutine không làm cho người ta ngạc-nhiên, ông ta chỉ làm công việc 'đặt dấu chấm trên chữ i'. Các nhà lãnh-đạo của Liên Âu đã có những nỗ-lực nhằm tách Ukraine ra khỏi Nga và đã có những 'trừng phạt kinh-tế' với Nga vì Nga đã hỗ-trợ cho quân nổi dậy. Việc phải đến, đã đến. Nga ngưng việc dẫn hơi đốt qua Ukraine, điều này cũng có nghĩa là Ukraine sẽ không còn nhận được  các tài khoản có được do việc vận chuyển hơi đốt ngang qua nước này Ngược lại, Thổ sẽ tăng cường ảnh-hưởng trong khu-vực.

Trước đây, Thổ đã không tham-dự vào việc 'trừng phạt' Nga, điều này cũng dễ hiểu vì Nga là đối-tác thương-mãi hàng thứ nhì của Thổ, nay, với việc Nga chuyển vận hơi đốt sang Đông Nam Âu Châu qua ngõ Thổ, một triển-vọng phát-triển kinh-tế mở ra cho Thổ, trước mắt là việc Gazprom hợp tác với xí nghiệp vận chuyển nhiên-liệu Botas trong việc xây dựng hệ-thống dẫn hơi đốt xuyên Hắc Hải!

Trong việc hợp-tác với Nga, Thổ-nhĩ-kỳ đã cho thấy vai trò địa-lý chiến-lược của nước này do việc Thổ-nhĩ-kỳ là cửa ngõ để đi vào cả hai lục-địa Âu-Châu và Á-Châu, là gạch nối giữa Hắc-Hải và Địa-Trung-Hải. Trước đây, Thổ-nhĩ-kỳ mong muốn được vào Liên Âu nhưng nhiều nước Âu-Châu không đồng-ý, e ngại Thổ sẽ là đầu cầu cho việc xâm-nhập của người hồi-giáo vào Âu Châu, hiện nay, Thổ-nhĩ-kỳ được coi là bàn đạp của quân djihad, Thổ dã ủng-hộ quân nổi dậy hồi-giáo ở Syrie mà phần lớn là quân hồi-giáo theo các phong-trào khủng-bố al-Nosra và EI. Ngày nay, với sự hợp-tác với Nga, Thổ có thể ngưng ủng hộ al Nosra và EI, từ đó, một triển-vọng giải-quyết vấn-đề Syrie, vả chăng, Thổ cũng muốn người Kurdes ở Syrie tiếp tục nằm dưới quyền kiểm-soát của Syrie và như thế không có việc thành-lập lãnh-thổ Kurdistan trong đó có bao gồm một phần lãnh-thổ của Thổ-nhĩ-kỳ! Vai trò địa-lý chiến-lược của Thổ và của Hắc-Hải có lẽ sẽ phải được xét lại trong tầm nhìn chiến-lược của Hoa-Kỳ và OTAN.

Người ta nói nhiều về việc giá dầu hoả giảm sẽ là một đòn giáng mạnh vào nền kinh-tế Nga. Nhưng không nên quên điều này cũng giáng mạnh lên nền kinh-tế Hoa-Kỳ đặc biệt trong lãnh vực khai thác dầu hoả từ đá phiến. Đồng đô la bắt đầu lên giá vì kinh-tế Hoa-Kỳ đã khá hơn trong năm 2014 nhưng điều này ảnh-hưởng mạnh đến các nước giao-dịch thương-mãi dựa trên mỹ-kim; Nga, Trung Hoa và các nước trong khối BRIC đã giảm thiểu sự lệ-thuộc này nhờ việc xử dụng đồng roupe và đồng yuan trong các giao-dịch thương-mãi trong khối. Người ta không biết các quốc gia trong khối OPEP sẽ tiếp tục cho sụt giá dầu hay giữ giá hiện nay ( trong khoảng trên dưới 50 đô la một thùng dầu) trong bao lâu nữa nhưng việc sụt giá không phải là điều có lợi cho họ vì lợi tức sút giảm. Nhưng chắc chắn việc giảm giá dầu là một đòn nặng giáng vào quân khủng-bố và đặc biệt là EI vì những lực lượng này đã dùng dầu ở những nơi  chiếm đóng để tài trợ cho những hoạt động của họ!

Nhữ Đình Hùng/19.01.2015

* Tham khảo tài liệu trên các site RIA-Novosti, La Voix de la Russie.