Thời sự

 

Iran đe dọa đóng eo bể Ormuz.

Sau những đe dọa trừng phạt của tây phương đối với Iran trong đó có việc gây trở ngại cho việc xuất cảng dầu hoả của Iran, nước sau này đã đưa ra những tuyên bố nhằm cảnh cáo trở lại các nước tây phương. Đô đốc hải quân Habibollah Saỳari của Iran đã cho biết trong ngày thứ tư 28.12.2011 là đối với Iran ,việc đóng cửa eo biển Ormuz là điều quá dễ dàng.

Sự căng thẳng giữa Iran và tây phương đã tăng thêm một nấc sau khi cục năng lượng nguyên tử quốc tế (AIEA) cho ấn hành vào đầu tháng 11 một báo cáo theo đó Téhéran đã tìm cách để có vũ khí nguyên tử và có thể tiếp tục làm việc này. Iran đã bác bỏ điều này, bảođảm rằng chương trình nguyên tử của họ chỉ cốt để sản xuất điện lực. Nhưng Âu Châu đã tăng cường sự trừng phạt đối với Iran kể từ đầu tháng 12 bằng cách ghi thêm 180 người và tổ chức vào danh sách cấm đoán, ngoài ra một dự liệu phong toả đối với Iran cũng đang được xét đến ở Bruxelles. Mohammad Ali Khatibi, thống đốc của OPEP, người Iran, cho biết nếu sự phong toả được áp đặt, điều này tạo ra một tình trạng bất bình thường và sẽ mở đường cho bất kỳ hành động nào. Nếu eo biển Ormuz bị đóng, không có dầu hoả nào của vùng vịnh được xuất cảng.Tình hình sẽ khó khăn cho mọi nước... Chúng tôi thực sự hi vọng là diễn cảnh (scénario) này sẽ không xảy ra bởi vì sẽ gây rối cho mọi nước, chúng tôi muốn mọi việc sẽ ổn định cho các người tiêu thụ, nhà sản xuất và các nhà đầu tư"

Bị tây phương và Hoa Kỳ đe dọa sẽ phong toả việc xuất cảng dầu hoả của Iran, nước Iran đã đặt thị trường dầu hoả trong tình trạng căng thẳng. Những tuyên bố cứng rắn của Iran đã có từ đầu tuần này, nhưng trong ngày thứ tư, đô đốc Habibollah Saỳari của hải quân Iran đã nói đến việc đóng cửa eo bể Ormuz và coi đây là một điều quá dễ. Ormuz là lối đi bắt buộc cho nhiều nước xuất càng dầu hoả, đây là một điểm chiến lược quan trọng hoàn toàn đặt dưới sự kiểm soát của Iran. Trả lời cuộc phỏng vấn của đài truyền hình Press-TV bằng anh ngữ, vị thủ lãnh hải quân của Iran đã cho biết "Eo biển  có tính cách quan trọng và chiến lược,hoàn toàn đặt dưới sự kiểm soát của Cộng Hoà Hồi Giáo Iran...Việc đóng cửa eo biển Ozmuz cũng dễ như việc uống một cốc nước "tuy nhiên cũng nói thêm một biện pháp có tầm vóc như thế (đóng eo biển 0rmuz) chưa cần thiết trong lúc này vì hải quân Iran kiểm soát biển Oman và việc hải hành trên vùng biển này!. Phụ thêm cho các tuyên bố mạnh mẽ của vị đô đốc hải quân, chánh quyền Iran qua phát biểu của phó tổng thống Mohammad Reza Rahimi còn nói thêm trong trường hợp có phong toả 'không một giọt dầu nào sẽ được chuyển vận qua eo bể Ormuz". Bên cạnh các tuyên bố còn có những hoạt động quân sự kéo dài trong mười ngày.  Những cuộc thao diễn hải quân trong vùng eo biển Ormuz đã  khời sự!. Theo Olivier Appert, chủ tịch của IFP Rnergies Nouvelles, không có cách thay thế nào đáng tin hơn eo bể Ormuz.

Hoa Kỳ đã lập tức phản ứng trước các đe dọa của Iran, đã cảnh cáo Téhéran rằng không một xáo động nào trong việc giao thông hàng hải trong vùng eo biển Ormuz có thể được chấp nhận, theo phát ngôn viên bộ quốc phòng Mỹ George Little. Về cuộc thao diễn hải quân của Iran, ông này cho đó là điều thường xảy ra và mọi việc làm tạo căng thẳng thêm là điều vô ích! Theo lời một phát ngôn viên của đệ ngũ hạm đội Hoa Kỳ "việc tự do lưu thông tài sản và dịch vụ bằng eo biển Ormuz là thiết yếu cho sự thịnh vượng trong vùng và trên thế giới... Ai mà đe dọa tự do hải hành trong một eo biền quốc tế rõ ràng là tự đặt mình ra ngoài cộng đồng các quốc gia và một sự gián đoạn vận chuyển sẽ không được khoan dung".
Trong cuộc thao diễn hải quân của IRAN đang diễn ra, các phi cơ tuần thám của Iran đã nhận ra một hàng không mẫu hạm Mỹ hiện diện trong vùng diễn tập của Iran. Hoa Kỳ duy trì sự hiện diện hải quân trong vùng vịnh với đệ ngũ hạm đội đặt căn cứ tại Bahrein (điều này giải thích việc nổi dậy ở Bahrein đã bị nhanh chóng dập tắt với sự hỗ trợ của Arabie Saoudite!).

Về mặt quân sự, việc đóng cửa eo biển Ormuz là điều dễ dàng vì eo biển Ormuz có chiều rộng tương đối nhỏ (50 cây số), khoàng cách giữa nước Iran và Oman chỉ có 6,4 cây số!. Ngoài Iran, còn những nước trong vùng vịnh cũng xử dụng eo Ormuz như Arabie Saoudite, Koweit, Irak, Qatar và Emirats ArabesUnis để xuất cảng một phần dầu hoả của họ. Khoảng một phần ba lượng dầu hoả vận chuyển bằng đường hàng hải đã phải xử dụng đến eo biển Ormuz trong năm 2009, theo lượng định của cục thông tin năng lượng (EIA) của Hoa Kỳ và theo lượng định của hải quân Mỹ đảm trách an ninh trong khu vực.

Trong khi di chuyển trong vùng tỉnh Ilam, vào ngày thứ tư 28.12.2011, tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad xác nhận rằng Iran sẽ không nhượng bộ trước các áp lực của quốc tế: "Chúng tôi không nhượng bộ trước áp lực ép chúng tôi phải từ bỏ các quyền hành của chúng tôi. Nhân dân Iran sẽ không từ bỏ quyền hành của họ đối với kỹ thuật học về nguyên tử, dù chỉ là một dấu chấm, vì các áp lực".

Vào cuối năm 2011, tình hình hình Iran khiến cho vùng Bắc Phi và Cận Đông và Trung Đông trở nên gay gắt hơn. E rằng đầu năm 2012 sẽ có những biến chuyển mạnh trong vùng như là cách mạng hoa lài đã đến với Bắc Phi cho năm 2011.

Nhữ Đình Hùng

Tin tổng hợp các báo và thông tấn xã Pháp/29.12.2011