Syrie:ánh sáng cuối đường hầm?

Phát-ngôn-viên của Kofi Annan,đặc-phái-viên của Liên-Hiệp-Quốc và của liên-đoàn ả-rập,cho biết trong ngày thứ hai 26.03 là "chánh-quyền Syrie đã chánh-thức trả lời kế-hoạch sáu điểm của ông Kofi Annan", một kế-hoạch đã được Hội-Đồng Bảo-An LHQ phê-chuẩn."Ông Kofi Annan đang nghiên-cứu và sẽ trả lờỉ.

Trong ngày 14.03,ông Annan đã nhận được những trả lời đầu tiên của chánh-quyền Syrie và ông Annan đã yêu-cầu nhà cầm-quyền Syrie làm sáng tỏ một số vấn-đề.Những điểm chánh trong kế-hoạch của ông Annan là ngưng tất cả mọi hình-thức bạo-động bởi mọi phe dưới sự giám-sát của LHQ,việc cung-cấp viện-trợ nhân-đạo và việc phóng-thích những người bị giam giữ độc-đoán.

Trong ngày chủ nhật 25.03,ông Dmitri Medvedev,tổng thống Nga, đã đánh giá  sứ-mệnh của ông Kofi Annan như là 'cơ may cuối cùng" để tránh một cuộc nội-chiến kéo dài ở Syrie.Tiếp đón ông Kofi Annan tại phi-trường Vnoukovo,ông Medvedev nói thêm là sẽ đem lại cho ông Annan mọi trợ giúp,ở mọi mức độ và trong mọi chiều hướng,ở những nơi mà Nga có thể và ông Annan cho biết là thực sự trông cậy vào việc giúp đỡ và những lời khuyên tốt của Nga..Trong khi đó,ngoại trưởng Nga Lavrov nhấn mạnh đến việc không can-thiệp vào nội-tình Syrie và tính cách không thể chấp-nhận việc yểm -trợ cho một phe trong cuộc tranh-chấp.Moscou nhấn mạnh về quyền cung cấp vũ khí cho Syrie nhưng không cho thấy  có phản ứng về đề nghị của Mỹ về việc cung cấp viện trợ 'không quân-sự' cho Syrie .  


Trong khi các nước tây-phương đòi hỏi việc ông al-Assad phải ra đi và cáo buộc ông ta tội 'tàn sát nhân-dân',ông Kofi Annan,theo giới truyền-thông Nga,đã nói là qhuyện ông al Assad phải ra đi thuộc về quyết định của nhân-dân Syrie. Bên lề cuộc gặp gỡ Nga Mỹ ở Đại Hàn,ông Obama và ông Medvedev đã bày tỏ sự ủng-hộ các nỗ-lực của ông Kofi Annan, đặc-sứ Liên-Hiệp-Quốc và của liên-đoàn ả-rập. Ông Obama còn cho biết mục-tiêu sau cùng là một thẩm-quyền 'chánh-đáng' ở Syrie.Trong khi đó,chủ -tịch liên-đoàn ả-rập nói không đòi hỏi việc ông al Assad phải ra đi. Những điều này cho thấy có một nhân nhượng với chánh-quyền của ông al-Assad nhằm tạo lối thoát cho cuộc khủng-hoảng Syrie.

Về phía đối-lập ở Syrie,họ chỉ-trích việc LHQ ủng-hộ kế-hoạch của ông Kofi Annan,nói rằng họ bác bỏ mọi giải-pháp chánh-trị trước khi ông al Assad ra đi nhưng cho tới nay,phe đối-lập chưa thống-nhất được với nhau.Vào ngày 01.04,các nhóm đối lập sẽ họp với nhau tại Thổ Nhĩ Kỳ trong đó CNS là thành-phần đối-lập chánh.Nhưng nhiều người đối-lập đã từ chối tham-dự.

Về phiá chánh quyền Syrie,quốc-hội Syrie đã yêu cầu ông Assad hoãn cuộc bầu cử lập pháp dự định vào ngày 07.05 vào một ngày sẽ ấn-định sau nhằm để củng-cố việc thi-hành các cải-cách tổng-quát và để cho các đảng có thể giữ vai trò quốc gia của họ trong việc thi-hành tuyển-cử dân-chủ theo đúng tân hiến-pháp.

Về mặt ngoại giao,nhiều nước đã đóng cửa sứ quán của họ ở Damas nhưÝ,Tây Ban Nha,Pháp,Anh,Hoà Lan và mới đây thêm Na Uy và Thổ Nhĩ Kỳ.Tuy nhiên,Thổ Nhĩ Kỳ duy trì toà tổng lãnh sự ở Alep,một thành phố lớn ở bắc Syrie,sát với biên-giới Thổ-Nhĩ-Kỳ.Trong ngày chủ nhật 25.03,tổng-thống Hoa-Kỳ Obama và thủ-tướng Recep Tayyip Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳvừa qua cũng đã đồng ý sẽ giúp cho phe nổi dậy những viện-trợ 'không có tính cách quân-sự,trong đó có các phương-tiện truyền-tin và vật-liệu y-tế. Trong cuộc gặp gỡ tại Séoul nhân cuộc họp thương-đỉnh về an-ninh hạch-tâm,hai ông bày tỏ mong muốn các nước bạn của Syrie sẽ họp tại Istanbul ngày 01.04 sẽ chấp thuận sự viện-trợ này.

Cùng lúc đó, nhóm li khai Kurdes PKK đã đe dọa sẽ biến thành vùng chiến tranh ở mọi nơi có người Kurdes nếu như lực-lượng Thổ-Nhĩ-Kỳ tiến vào Syrie "Mọi việc cần phải minh-bạch,nếu lực lượng Thổ-Nhĩ -Kỳ tiến vào tây Kurdistan,tất cả Kurdistan sẽ biến thành vùng chiến-tranh.Kurdistan là tên gọi chung cho các vùng lãnh-thổ có người Kurdes,bao gồm các vùng đất thuộc Thổ-Nhĩ-Kỳ,Iran,Syrie và Irak.10% dân chúng Kurdes có mặt trong vùng đông bắc Syrie và sự cảnh cáo của PKK cho thấy họ thiên về chế độ của ông al-Assad.

Sau chuyến vận-động ở Nga,ông Kofi Annan sẽ đến Trung Hoa vào ngày thứ ba 27.03 và thứ tư 28.03. Theo tuyên bố của Hong Lei, phát ngôn viên bộ ngoại giao Trung Hoa, những nhà lãnh-đoạo Trung Hoa và các viên chức cao cấp ngoại giao sẽ thảo luận với ông Annan và hi vọng chuyến công tác của ông Annan sẽ cho phép tìm ra một giải pháp chánh-trị cho vấn đề Syrie.

Nhữ Đình Hùng/tin tổng hợp/26.03.2012