BRICS, thủ-lãnh tương-lai của thế-giới ?

Trong cuộc họp thượng-đỉnh tại New Delhi trong hai ngày thứ tư 28.03 và thứ năm 29.03 vừa qua, khối BRICS - Ba Tây,Nga,Ấn-Độ,Trung-Hoa và Nam Phi - Cho thấy các nướcnày muốn giữ một vai trò quan trên thế giới trong tương-lai.

Các nước trong khối BRICS đã thoả thuận củng-cố các liện-hệ thương-mãi và các hợp-tác trong lãnh-vực tài-chánh nhằm giảm-thiểu sự tùy-thuộc đối với các quốc-gia tây-phương.Khối BRICS cũng chỉ trích những quốc-gia tây-phương đã làm tràn-ngập hệ-thống tài-chánh quốc-tế bằng các khối tiền tệ,đổng thời bày tỏ sự mong muốn thấy họ được tham dự nhiều hơn trong các định-chế tài-chánh quốc-tế.Khối BRICS bao gồm 40% dân-số trên thế-giới,chiếm 20% tăng trưởng kinh-tế nhưng đã không được đại diện đúng mức trong các định-chế tài chánh-quốc-tế.Họ đòi được có nhiều tiếng nói hơn  trong Quỹ tiền-tệ quốc-tế (FMI) và đòi có thay đổi trong việc chỉ định thủ-lãnh của ngân-hàng thế-giới.Theo thông-lệ,vị thủ-lãnh ngân-hàng thế-giới là một người Mỹ và thủ-lãnh quỹ tiền-tệ quốc-tế là một người Âu.Trong lần tranh chức thủ-lãnh ngân-hàng thế-giới trong vài tuần sắp tới,Mỹ đã đưa ra một ứng-cử viên người Mỹ gốc Hàn-quốc (Jim Young Kim,một giáo-sư đại-học Mỹ),các quốc gia thuộc khối BRICS và Phi Châu ủng-hộ hai ứng-cử-viên một người  Nigeria ( Ngozi Okonjo-Iweala,tổng trưởng tài chánh của Nigeria) và một người Colombie ( José Antonio Ocampo,tổng trưởng tài chánh nước Colombie),nhưng họ không nói rõ sẽ ủng-hộ người nào.Đây là lần đầu tiên, kể từ năm 1945, có các ứng-cử-viên nước khác  tranh -chấp với ứng cử viên Mỹ về chức-vụ này.Đây là dấu hiệu cho thấy các nước đang trỗi dậy muốn  chống lại sự khống-chế của Hoa Kỳ trong lãnh-vực tài chánh quốc-tế.

Nhung điều nổi bật nhất trong hội-nghị thương-đỉnh lần thứ tư của khối BRICS là họ mong muốn tạo ra một ngân-hàng đầu-tư chung có khả năng cạnh-tranh với ngân-hàng thế-giới.Ngân hàng đầu tư này nhắm vào việc tăng-cường các liện-hệ thương-mãi giữ những nước trong khối,đồng thời đưa ra một nguồn cung-cấp tài-chánh mới cho các dự-án hạ-tầng cơ-sở.Tổng trưởng thương-mãi  Ba-Tây Fernando Pimentel còn đi xa hơn khi nói rằng "ngân-hàng này là một chặng chính để hỗ-trợ cho Liên Âu trong những nỗ-lực của nó để vượt qua cuộc khủng-hoảng tài-chánh",nói khác đi,về tài-chánh,BRICS mạnh hơn Liên Âu!Điều cho thấy trong việc tái quân-bình thế-lực trên thế giới, khối BRICS đòi hỏi có một vai trò trong việc quản-trị quốc-tế.

Về đề -nghị lập một ngân-hàng đầu tư,ý tưởng này đã được các tổng-trương tài-chánh trong khối BRICS đề-cập đến  bên lề cuộc hội-nghị thương-đỉnh G20 vào tháng hai vừa qua.Lúc đầu,dây là một ý-niệm về thương-mãi nhằm cung cấp cho các xí nghiệp đâquốc các chỉ dấu kinh-tế quan-trọng trong các thị-trường trỗi dậy nhưng sau đó,đã có những trở thành một cơ-chế tham khảo đa phương và hợp-tác giữa những quốc-gia trỗi dậy,với các quốc gia đang phát-triển.Với sự tham dự của Nam Phi vào năm 2010,BRICS ngày nay trở thành một cơ chế hợp-tác bao-gồm Á,Âu,Nam Mỹ và Phi Châu.THáng tư 2011,các quốc-gia khối BRICS đã họp nhau ở Hainan (hội nghị thượng-đỉnh Sanya),đã đưa ra một tuyên-cáo về sự hợp-tác và phối-hợp trên một  khôn khổ rộng rãi về các vấn-đề thế-giới và vùng,từ việc cải-thiện hệ-thống tài-chánh và tiền-tệ thế-giới,việc hợp-tác thương-mãi và kinh-tế cũng như việc theo dõi toàn cầu về thị trường nguyên-liệu,việc an-toàn thực-phẩm,việc xử dụng năng lượng nguyên tử.Hiện nay,khối BRICS có ba đại biểu trong Hội Đồng Bảo-An Liên-Hiệp-Quốc,đó là Ba Tây,Nga và Trung-Cộng và hai nước sau có quyền phủ-quyết.Trong hội nghị thượng-đỉnh tại New Delhi,vấn-đề lập ra một ngân-hàng phát-triển đa-phương đã được đề-cập tới cũng như việc phối-hợp và hợp-tác trong các vấn-đề quốc-tế.Một thương-thuyết gia của Nga,Vadim Lukov,đã đề-cập đến "một liên-minh những nhà cải cách",cho thấy quyết-tâm muốn tái tổ-chức các định-chế kinh-tế và tài-chánh  quốc-tế chánh.Tổng thống Nga Dmitri Medvedev còn cho biết tại New Delhi ' các cải cách này phải được thực hiện hoàn-toàn theo phương-cách mà chúng ta đã đồng-thuận trong cuộc họp G20,không chậm trễ,vì hệ-thống tài-chánh thế-giới chưa đi tới cùng mọi vấn đề của nó" .

Trong lúc Hoa-Kỳ và Âu Châu đang ì-ạch trong việc hồi phục nền kinh-tế đang suy-thoái,BRICS đã cho thấy những lợi-điểm để có thể trở thành đầu tầu mới của thế-giới từ nay đến 2050! Hội nghị thượng-đỉnh New Delhi trong hai ngày 27 và 28 vừa qua đã cho phép khối này có cùng một tiếng nói trong các định-chế quốc-tế.Lần đầu tiên  BRICS đã thảo-luận các vấn-đề quốc-tế và đằng sau việc quan-ngại về vấn-đề khủng-hoảng Syrie và Iran,trọng-tâm vẫn là vấn đề tiếp-liệu dầu hoả từ Iran mặc dù có những đe dọa trừng phạt của Mỹ với những quốc-gia tiếp tục nhập-cảng dầu hoả từ Iran.Giữa các nước trong khối Brics,để không lệ thuộc nhiều vào đồng đô-la,việc thanh toán song phương bằng tiền tệ quốc-gia sẽ được áp dụng trong vòng ba năm tới.

Trong ngày thứ năm 29.03, hai thoả hiệp đã được ký kết giữa những quốc-gia trong khối BRICS,một về thương-mãi trong đó có việc thanh-toán song phương bằng tiền-tệ địa phương,việc lập một ngân hàng đầu tư...,và một thoả-hiệp nhằm xác nhận các tín dụng khoản đối với nhà xuất cảng,ngân hàng xuất cảng hay ngân hàng nhập cảng.

Việc lập ngân-hàng đầu-tư có sự tham dự của các ngân hàng  Export Import Bank of India,Bano Nacional de Desenvolimento Economico e Social (BNDES) của Brésil;?Ngân hàng phát triển của Trung Hoa,của Nga và của Nam Phi.

Nhận-định về thành-quả của hội-nghị thượng-đỉnh BRICS ở New Delhi,tổng-thống Nga Medvedev nói rằng phải có một chiến-lược phát-triển quan-hệ ở ngoài diễn-đàn cho phép tăng-cường nhóm BRICS trong hệ-thống bang-giao quốc-tế.Nhiều thoả-hiệp nhằm giải-quyết vấn-đề liên-quan đến việc tạo ra những dự trữ tiền tệ quốc-tế đã được ký kết :"Những thoả hiệp liên-quan đến sự hợp tác của chúng tôi trong lãnh-vực tiền tệ quốc-tế đã được xác nhận.Đương nhiên là liên quan trước tiên đến việc cải tổ FMI.Chúng tôi đã phân-tích tình hình kinh tế thế giới và chúng tôi đã thoả thuận về sự phối hợp hành-động trong khuôn khổ cơ chế mà chúng tôi đã phối hợp trong khi chuẩn bị hội nghị G20".

Trong khi đó,các phân-tích gia cho rằng BRICS chỉ là một sự đoàn-kết giả tạo.Khối BRIS được biết đến  cách đây mười năm,khi đó chưa có Nam Phi,là do Goldman Sachs khi nói đến những quốc gia trỗi dậy.Ngày nay,có thêm Nam Phi nhưng Nga bị coi là "nước Nga hậu BRIC" nhằm ám chỉ việc nước này đang trên đà suy thoái.Các nước trong khối BRICS có những khác biệt với nhau hoàn toàn như vị thế địa lý chiến-lược,văn-hoá,dân-số..Sự kết hợp của họ không vì nhu cầu nội tại nhưng vì tình hình thế giới đang thay đổi nhanh chóng và các giải pháp do tây phương đề ra đã không hữu hiệu hoặc tệ hơn,có hiệu quả ngược hẳn lại.Ý chí chung của các nước thuộc khối BRICS là vấn đề không can thiệp vào việc nội bộ và vấn đề chủ quyền quốc gia.Cách thi hành quyết nghị 1973 về Libye đã khiến nhiều nước lo ngại (và không phải là điều khó hiểu khi HĐBA LHQ bị bế tắc trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng Syrie) - trong đó có khối BRICS và những nước Phi Châu.NHưng liệu rằng BRICS có thể trở thành thủ lãnh của thégiới.Xem chừng đó là giấc mơ!

Nhữ Đình Hùng/tin tổng hợp/01.04.2012

Tham khảo:
http://french.peopledaily.com.cn/International/7774484.html
http://www.affaires-strategiques.info/spip.php?article6426
http://www.elwatan.com/international/inde-le-brics-futur-maitre-du-monde-30-03-2012-164795_112.php
http://www.romandie.com/news/n/BRICS_pour_une_nouvelle_banque_et_inquiets_des_exces_de_liquidite41290320121229.asp
http://www.agoravox.fr/actualites/international/article/le-sommet-des-brics-du-28-mars-113628
http://french.china.org.cn/business/txt/2012-03/30/content_25029584.htm
http://fr.ria.ru/tribune/20120329/194084928.html
http://www.dedefensa.org/article-discretement_mais_fermement_le_brics_devient_politique_30_03_2012.html
http://www.romandie.com/news/n/_Banque_mondiale_Kim_commence_sa_tournee_Okonjo_Iweala_critique_l_Occident75290320122235.asp

******