Syrie: quyế​t nghị 2043

 

Nhữ Đình Hùng

Cho đến ngày hôm nay,21.04.2012, việc ngưng bắn tại Syrie theo như kế hoạch Kofi Annan,chánh-thức có hiệu-lực ngày 12.04,đã không được tôn-trọng, các vi-phạm vẫn thường xuyên xảy ra mặc dù tại chỗ đã có một nhóm quan sát viên đầu tiên của LHQ được gởi đến.

Để giải-quyết việc này, Nga và Pháp đã gởi đến HĐBA LHQ hai dự thảo quyết nghị nhưng sau đó, Nga và các quốc gia Âu Châu đã làm chung một dự thảo quyết nghị đệ trình vào ngày thứ sáu, dự thảo được Nga,Trung Hoa,Pháp và Đức bảo-trợ.Quyết nghị  này (quyết nghị 2043) đã được toàn thể thông-qua. Điểm chính của quyết-nghị này là việc dàn-trải một cách nhanh chóng trong giai đoạn sơ khởi 300 quan sát viên không võ trang và trong thời hạn 90 ngày. Nhưng lực lượng 'bê-rê xanh' này chỉ  được gởi đi khi TTK Ban Ki Moon xét rằng việc 'củng cố' lệnh ngưng bắn đã đầy đủ.(Đây là điều bó buộc Syrie và phe nổi dậy phải cùng thực tâm thi hành kế hoạch của KOfi Annan. Nếu như giới truyền thông tây phương cho thấy việc Syrie tiếp tục tấn công ở một số thành phố tại Syrie,họ cũng nói đến việc phe nổi dậy yêu cầu có sự can thiệp quân sự quốc tế. Cả hai việc này đều không đi đúng tinh thần kế hoạch Kofi Annan)Hiện tại chỗ đã có một toán quan sát viên LHQ không vũ trang gồm 30 người.

Nếu như quyết nghị 2943 nói đến việc dàn trải sơ khởi với 300 quan sát viên, con số quan sát viên cần thiết không được xác định, điều mở ngõ cho việc tăng cường thêm sau này nếu có nhu cầu. Ngoài ra,thành phần nhân sự cũng không được nói rõ nhưng theo các tin tức trên mạng, Nga và Trung Hoa có những suy nghĩ về việc gởi quan sát viên tới Syrie.
Nhiệm vụ của các quan-sát-viên là trông coi việc ngưng bắn ở Syrie và giúp vào việc thi hành kế hoạch Kofi Annan gồm sáu điểm trong đó ngoài việc ngưng bắn còn có việc phóng thích các người bị bắt giữ một cách độc đoán và đối thoại giữa chánh quyền Damas và phe nổi dậy.
Quyết nghị 2943 cũng kêu gọi chánh quyền Syrie giúp cho việc điều hành tốt nhiệm vụ của các quan sát viên bằng các bảo đảm tức khắc việc tự do lưu thông và toàn quyền và không bị ngăn trở,cần thiết cho việc thực hiện ủy mệnh của họ. Quyết nghị cũng nói đến việc Syrie và LHQ có những thoả thuận nhanh chóng về các phương tiện chuyển vận hàng không thích đáng với nhiệm vụ. HĐBA LHQ cũng kêu gọi Syrie tôn trọng một cách có thể thấy được và trong toàn bộ các cam kết với Kofi Annan trong việc triệt thoái các toán quân và vũ khí nặng ra khỏi các thành phố. Nhưng không có một dự trù trừng phạt nào đối với Syrie. Do đó,ngoại trưởng Pháp Juppé đã kêu gọi xét đến các nhiệm ý có thể nghĩ đến nếu như Syrie không tôn trọng quyết nghị. Nhưng vào thời điểm có cuộc bầu cử tổng thống ở Pháp, lời kêu gọi này là một chiếu lệ vì không nói đến các nhiệm ý này là gì! Trong khi đó,Nga kêu gọi chánh quyền Syrie và phe đối lập ngưng các cuộc bạo động,thi hành các điều khoản trong kế hoạch Kofi Annan và các điều yêu cầu của quyết nghị 2043 và việc cần thiết hợp tác với các quan sát viên quốc tế.
Về phần Hoa Kỳ,nước này cho rằng nếu Syrie không tôn trọng quyết nghị 2043 và không thi hành kế hoạch Kofi Annan, nhiệm vụ của các quan sát viên sẽ không thể kéo dài hơn ba tháng vì không hữu ích! Tuy nhiên,Hoa Kỳ không nói rõ sau đó sẽ làm gì,bởi lẽ, Hoa Kỳ sẽ bước vào cuộc tranh cử tổng thống.
Ngày thứ năm 19.04.2012, một cuộc họp các nước bạn của Syrie (15 nước) đã được tổ chức ở Paris nhưng đây cũng chỉ là một cuộc họp hình thức vì Pháp đang ở vào thời điểm bầu tổng thống. Trong cuộc họp này, đại diện cho phe nổi dậy, tướng Moustapha Ahmed Al-Cheikh, thủ lãnh hội đồng quân sự của Quân đội Syrie tự do đã yêu cầu một can-thiệp quân-sự không cần đươc LHQ cho phép lấy cớ chế độ Damas không tôn trọng ngưng bắn: "một liên minh quân sự của những nước bạn Syrie cần phải can thiệp nhanh chóng để thực hiện các cuộc oanh tạc chính xác trên các thiết trí then chốt của chế độ.

Cũng trong ngày thứ năm,Syrie đã ký kết một nghị định thư về tổ chức làm việc với các quan sát viên quốc tế trong đó có việc dành cho họ những thuận lợi trong việc di chuyển, điều thiết yếu cho việc kiểm soát ngưng bắn!

Nhữ Đình Hùng/tin tổng hợp/21.04.2012