Chuồn chuồn đi đón cơn mưa…

Phí Ngọc Hùng

Ông tặc lưỡi bép một cái về thằng bạn mới quen…
Thằng này hay chữ quá lắm nên có chút danh phận nơi chốn làng văn xóm chữ ở trong nước. Trong khi ông mới chỉ rị mọ viết chữ như cái nghiệp dư ở cái đất tạm dung này. Ấy vậy mà vật lộn với chữ nghĩa vào cái tuổi bóng ngả đường chiều bấy lâu, ông cũng có dăm bài viết theo mạng lưới bay về tới tận Hà Nội và được nó điểm nhãn. Thế là hai thằng áo thụng vái nhau, trước là bạn chữ nghĩa, sau là bạn hồ trường. Qua điện thư, nó “lỳ một lam” thì ông…làm một ly. Nhậu văn chương hàm thụ ở quán nhậu đâu đó được vài niên bỗng khi không nó…tuyệt tình cốc. Tạm hiểu là khi không nó bốc hơi theo bia bọt bay vào…hư không.

Lúc này đang có mặt ở Hà Nội, ông chắc mẩm chạy trời không khỏi nắng là nên tìm cách gặp nó cho phải đạo cái vạ văn chương, sau là…kỳ phùng thiên bôi thiểu cho…nhân sinh quý thích chí. Gần trưa mò ra ngoại ô đi tìm cơ ngơi của nó là “Quán thịt rừng”. Nơi ông vẫn thường lê la với nó qua điện thư. Từ chiếc “xe con” săm soi cái bảng hiệu có hàng chữ: Đặc sản lợn rừng Trám. Ông nhẩm chừng còn sớm chán, gặp nó rồi hãy tính. Ấy là chưa kể trời đang nhuốm một mầu tít mù như sắp có mưa. Ông nhủ thầm khi về, nếu mưa thì làm cách nào từ cái hành lang lợp rơm của quán kia mà băng qua cái sân sỏi để ra tới đường.

Vừa thò đầu vào cửa ông bắt gặp anh phục vụ đứng đợi, miệng lúng búng: “Dà, trời sắp mưa”. Thoáng một cái, ghim vào đầu ông: Một là anh phục vụ này có khuôn mặt rất Nam kỳ sáng nắng chiều mưa. Hai là có cái ô mầu đen cuộn lại dựng cạnh tường, hiểu theo nghĩa là không mưa thì nắng. Nhưng ông cho là đất trời đang lùng nhùng, vậy thôi. Ông quay qua anh phục vụ gọi tách cà phê và loáy nhoáy một đôi chút về ông, đồng thời ngỏ ý muốn gặp thằng bạn chữ nghĩa vẫn ngồi đồng ở đây. Ông nhởn nha bước tới cái bàn ngay cửa sổ cuối quán xá. Nhìn ra ngoài, va vào mắt ông là cái ao mà lúc nãy khi vào ông không thấy.

***
Ngồi không, ông thừ người ra đắm chìm với một mảng dĩ vãng nhấp nhô…Quê nhà thấp thóang qua tre trúc, ruộng đồng, mảnh vườn, khói bếp ngoằn ngòeo trên mái rạ. Ông lẩn ngẩn từ chuyện phơi rốn để chuồn chuồn cắn rốn là… biết bơi. Sau ông biết bơi…chó thật, thế mới hay. Thế là từ đấy, ông bì bọp tắm ao làng…Ao rộng lắm, nước trong veo, mặt nước dập dềnh bèo tây, bèo ta, rau ngót, rau muống. Cứ theo ông bà kể lại thì ban ngày là nơi tắm táp, kín nước về ăn, đêm hôm là nơi trai gái tình tự…Cận tết, cũng bờ ao ấy, dân làng đụng thịt, xẻ lợn bên cái cầu ao.

Vẩn vơ chán ông lần mò cái túi xách lôi ra quyển Góp nhăt cát bụi của thiền sư Shaseki-shuu để lên bàn cho ra dáng có…cơ sở văn hóa. Số là hồi này ở trong nước đổi mới tư duy với cao trào mang công án Thiền vào quán nhậu. Vì cần thuyết phục nhau thì dùng công án Thiền dễ hiểu hơn nhiều. Như "Lấy đũa quơ trăng", "Thiền sư qua sông", "Quẳng dao giết lợn xuống là thành Phật" cùng "vô minh", "vô ngôn", "vô thường", "vô ngã", "vô sở đắc", "vô sở trụ" rất rõ ràng, sáng tỏ. Như hỏi một nhà văn rằng vì sao anh ta cứ mài óc ra mà viết bài cho báo lá cải. Đáp: Phật cũng chỉ là que cứt khô thôi mà! Hỏi tiếp: Sao Phật lại là que cứt khô? Đáp: Anh không biết công án Thiền à? Thế là người hỏi cứng họng. Trao đổi với một nhà phê bình văn học khác: Bài viết này của anh nội dung chả nói được điều gì. Đáp: Nói được cũng bị ba mươi hèo, không nói được cũng bị ba mươi hèo thôi ông ạ. Bèn hỏi tiếp: Ba mươi hèo ở đâu ra thế? Đáp: Thế là ông không đọc công án Thiền rồi!". Là xong tuốt.

Nhưng vơ vẩn chưa đọc vội, quét mắt ra ngoài ao bất chợt bắt gặp mấy con chuồn chuồn bay là là trên mặt nước. Ông lây lất với giấc hương quan luống lẫn mơ canh dài qua cái tuổi ấu thời ẩn hiện đâu đây…Thảng như nếu trời không mưa để tồng ngồng tắm truồng, thì ông chạy chân đất đuổi bắt chuồn chuồn ngòai vườn. Gặp chú chuồn chuồn kim đỏ như trái ớt chúi đầu trên cụm hoa mười giờ, ông bèn râm ran chuồn chuồn có cánh thì bay, có thằng kẻ trộm bắt mày đi tu...Chẳng khó khăn mấy, chú bị ông rình rình nhón gọn cái đuôi. Nếu nhúm được chú chuồn chuồn ngô hay chuồn chuồn voi, ông nhét vào đít nó khúc que nhang ngắn cũn cho chúng đi…tu luôn. Tiếp, ông hoài đồng vọng tới câu ca dao chuồn chuồn bay thấp thời mưa, bay cao thời nắng, bay vừa thời râm. Cứ theo như các cụ ta xưa nói cấm sai bao giờ ấy là chuồn chuồn đi đón cơn mưa đấy thôi, sẽ có mưa ngay ấy mà. Hoặc giả như trời hâm hâm, thế nào cũng giột giời, ắt hẳn là mưa tầm tã ngày này qua ngày khác, buồn thui trời thối đất là thế đấy.

Khi không ông ngẫn ngẫn đâm ra…buồn. Trong đom đóm ngoài bó đuốc chẳng qua là đã từ thở mây chiều gió sớm nào rồi, ông buồn bơ vơ đến chống chếnh. Mưa là buồn, gió cũng buồn. Nắng sáng buồn, nắng chiều càng buồn hơn. Một khuôn mặt, một mái tóc lướt qua hao hao giống người vợ khuất núi đều gợi nỗi buồn nháo nhác nơi ông.Và ông cắm mặt xuống trang sách tụng thiền cho đỡ…buồn. Ông tìm trang luận về niềm vui, nỗi nhớ theo nhà Phật với thường và vô thường. Lớn tuổi nên mỏi mắt, chợt nhớ tới nắng và mưa vừa nhập hồn, nhập vía vào ông, ông lễnh đễnh với mấy con chuồn chuồn đang giang cánh. Ông nghếch mắt ra ngoài ngập nắng gió, khô hanh, khói bụi và giòng đời đang qua qua lại ào ạt bên đường…

Cùng đường sá và khói bụi cũng chẳng có niềm vui nào…vui hơn, ông cúi xuống đọc chương vô ngã…Một lúc sau, mây đen kéo đến ì ào, cây cối liêu xiêu. Đang eo sèo với đất trời, chợt có tiếng kẽo kẹt của cánh cửa, ông đảo mắt như rang lạc hướng về cuối quán. Từ cái cửa trong nhà bước ra là một thiếu phụ có dáng dấp hanh hao…nửa đàn bà, nửa con gái. Ừ thì cứ tạm gọi là cô đi cho đỡ u mê, u ám. Cô đang nhỏ to với anh phục vụ đứng cạnh quầy ra vẻ chủ quán lắm. Cô hóng mắt về phía ông, mấp máy môi, có lẽ định chào một câu xã giao, bỗng thoáng chút bối rối. Rồi lại quay sang trò chuyện tiếp với anh phục vụ, làm như chẳng có chuyện gì đang váng vất đâu đây.

***
Ông cũng làm như chẳng có chuyện gì bằng cách moi trong cái túi xách ra quyển Ngày tháng ngao du của Bùi Giáng đã đánh dấu sẵn trang 81 và tính đọc... Vừa lúc cúi xuống, mắt ông vướng víu với đôi chân thon dài đang thong thả bước về phía ông. Cô gọn gàng trong chiếc váy ngắn mầu hạt dẻ để lộ đôi chân thon mảnh đang thả xuôi theo những bước đi. Tha nhân cho rằng, cũng là cục thịt dư thừa nhô ra của đàn bà, con gái được đàn ông, con trai xanh xao thao thiết nhất chẳng tha ma mộ địa là bộ ngực thây lẩy mà là…cái mông. Riêng ông, dính liền với cái mông là đôi chân ẩn tàng một nơi chốn hỗn mang. Một người đẹp phải có đôi chân có hồn, có phách đan vào nhau qua những bước đi có âm hưởng. Những bước chân có âm điệu, cấu thành một hợp âm với trưởng thì phải như thế, thứ thì phải như thế. Và…cái chân đi guốc đang “cốp, cốp” bước thảnh thơi vào đầu ông.
Để tránh cái hệ lụy với những bước chân tha hóa, đen tối đang len lỏi chui vào đầu. Ông tảng lờ bằng cách cắm cúi vật lộn với đoạn văn của Bùi Giáng cũng chẳng sáng sủa gì hơn:
“…Bay lơ lửng loanh quanh, ấy là con chuồn chuồn. Bay mà cũng như không bay, ấy là con chuồn chuồn. Khiến người ta nhớ nhung mà chẳng rõ nhớ nhung cái gì, ấy là con chuồn chuồn. Hiện diện gần gũi mà xa vắng như trong lớp mù sương, ấy là con chuồn chuồn. Vô khả vô bất khả, ấy là con chuồn chuồn. Mang vô lượng A tăng tì kiếp về trong mỗi sát na, ấy là con chuồn chuồn. Có tức là không, không tức là có, có tức là…có-chẳng-có, không tức là…không-chẳng-không, ấy là con chuồn chuồn…”.

Bất giác ngước mắt lên khỏang không, trời hom hom, mây đùn lên ngang ngang một mầu xám chì tẻ ngắt, đất trời trùng hẳn xuống, gió thổi mây xoắn tít. Mưa bắt đầu xập xoài, mưa chớp nhùng nhoằng. Mưa lộp bộp lên lá chuối tươi tớp. Những hạt mưa rơi bung lên những chiếc bong bóng vừa hình thành đã vỡ tan trên mặt ao, mặt đường, một số dạt sang hai bên cuốn trôi theo dòng nước. Bụng dạ ông cũng xoắn xúyt những nỗi lềnh bềnh như đang bơi trong một ngày trống vắng.

Bong bóng mưa khiến ông nghĩ đến đời người, đến số phận, đến những mong manh, những tạm thời. Mưa cứ giăng màn màn khiến ông tong tả với bao năm rồi, nhiều lần, trong giấc mơ ông gặp một người đàn bà không rõ nét. Lần nào người đàn bà ấy cũng nhìn ông làm như có chuyện gì muốn nói rồi tan biến vào bóng đêm. Và ông cứ chờ đợi người đàn bà ấy, và chờ đợi một cái gì đó nhưng chỉ thấy hẫng hụt. Mà nếu có, chỉ là cảm giác tò he tẻ nhạt, cảm giác bong bóng không sắc, không vị, không mùi như đang ở ngòai kia. Nó hiện diện gần gũi mà xa vắng, khiến ông nhớ rang nhớ rức mà chẳng biết nhớ nhung gì!
Cô đến gần ông hơn, ngắm mưa hong hanh, nhuôm nhuôm vậy đấy, nhưng mắt ông từ chân bò từ từ lên và đậu lên người cô. Và ông nhận ra ngay: Ngoài cô…có dáng dấp nửa đàn bà,nửa con gái thì chẳng có gì rõ nét, như đẹp hoặc xấu, trắng hay đen. Mà trái lại chính vì chẳng có những nét gì rõ nét, như những cái bong bóng không sắc không vị, không mùi. Khiến ông hình tượng đến con tò he vô hình, vô tướng đi cạnh bờ ao, vào lúc trời mưa và dưới ao phập phồng những chiếc bong bóng.
Gần hơn nữa, bây giờ ông mới dòm thấy đôi mắt lúng liếng. Cô…có dáng dấp nửa đàn bà nửa con gái đến cạnh bàn, miệng như nở hoa, lắc lắc cái đầu hỏi:
- Xin lỗi, ông anh đây là…
- Là bạn Truyền, thưa...
- Bạn anh Truyền thì ông anh vừa cho chồng em hay rồi. Em muốn hỏi tên cơ?
- Tôi là Ngộ Không…Phí…
Bất thình lình cô gào toáng lên:
- Ối giời ơi ! Anh…Không ngộ hở?
Và cười hoẻn:
- Anh Truyền có đưa mấy bài viết của anh cho em đọc. Gớm chửa! Bây giờ mới thấy mặt!
Thế là cô kéo ghế ngồi xuống ngay trước mặt ông. Cô đúng là mắn chuyện, tiếp đến là tâm tư, tâm thái được tháo ống cống xả ra từ đầu môi chót lưỡi. Cô dĩu dĩu môi. Cô ngúc ngắc đầu, tóc phất phơ bay. Cô nói bằng mắt, khóe mắt lúng liếng chung chiêng. Cái cười thia lia trên mặt ao vì có làn sóng lao xao như cá đâu đớp động dưới chân bèo như hớp hồn ông. Còn chuyện của ông cũng chỉ bâng quơ xa gần. Xa với quê hương thứ hai của ông, ngã tư nào cũng có đèn xanh đèn đỏ, có cây xăng, có nhà thờ. Gần hơn nữa với thằng bạn ông là khách hàng của cô. Cô thao tác rằng cô chịu đèn ông ở cái khoản nhìn rõ ra mảnh đời thằng thằng bạn ăn bờ ở bụi tại quán cô bình dị đến bình thản. Bình bình cho đến lúc tay bắt chuồn chuồn chẳng có cuộc tình nào ra hồn để vắt vai. Cô chẻ hoe trắng phớ:
- Nòi nhà cả đấy, anh giai.
Và có thể vì vậy cô và ông gần gũi hơn. Nhưng nhì nhằng được dăm câu nào có ra chuyện, vì vậy cả hai hóng ra ngoài trời và cũng không ngoài chuyện đi nắng về mưa. Rõ ra là mưa bóng mây, mưa đấy tạnh ngay đấy, bầu trời thoắt đổi thành mầu hoa mướp, hoa bí mênh mang. Chuồn chuồn vỡ tổ đổ ra. Ông ngước mặt lên khoảng không bắt gặp mấy cặpchuồn chuồn đang…”cõng” nhau, bấu đuôi nhau mà... mà…
Vừa lúc anh phục vụ kiêm chồng cô mang cà phê ra. Mặt bè ra như bánh xe bị xẹp lốp và chèn ngang một câu: “Dà, trời hết mưa” với giọng Nam kỳ giá sống nhuộm Bắc kỳ rau muống rồi lững thững quay vào. Bắt gặp mắt ông tròn dấu hỏi, vừa điều chỉnh cái phin cà phê nhỏ giọt chậm lại, cô vừa cơm cớm:
- Con cháu tập kết đấy. Nhưng cùn lắm ông anh.
Mặt cô hâm hâm, miệng cô lừ rừ:
- Đúng là cái nợ đồng lần, em nói điêu, ông anh cứ vả vào mặt em.
Đầu óc bời bời rối nên không để ý đến câu nói ấy. Trong cái đầu củ chuối của ông cứ bị ám ảnh với chuồn chuồn đi đón cơn mưa vừa rồi, ông lẫm đẫm với cô:
- Lần đầu tiên tôi thấy chuồn chuồn đi đón cơn mưa nhiều đến như vậy.
- Giống như lễ hội. Bình thường thôi.
Được thể ông bày vẽ chữ nghĩa:
- Lễ hội là giao hòa, giữa trời và đất, giữa cỏ cây và muôn loài, giữa người và người, giữa nam và nữ. Ông bà mình vẫn thường nói ngày xưa trai gái đi xem lễ hội, tuồng chèo là để chim chuột nhau, sờ soạng nhau đó thôi.
Đôi mắt lúng liếng lườm ông:
- Ông anh ăn nói hay nhỉ! Chỉ ngoéo chuyện ấy cho bằng được. Chuyện không bình thường đây!
Miệng ông tắt ứ, mắt ông ve ve ra ngoài song cửa, chuồn chuồn vỡ tổ ở đâu ra bay khắp mặt ao. Chúng bay lượn, nhào lên, lộn xuống, con đực, con cái cong mình nối đuôi nhau giao hoan nhau trên không trung, có đôi là là sát xuống mặt nước. Xong, chúng rời nhau, con này bay…đứng một chỗ, con kia đậu ở cái cột hàng rào. Bỗng khi không câu nói của cô “Nòi nhà cả đấy, anh giai” về thằng bạn mới quen chui vào đầu ông ngọ nguậy. Bèn hỏi cho ra nhẽ. Cô trả lời tỉnh queo: “Bạn tình của em đấy”.
Ông chưa kịp há hốc mồm ra hỏi tiếp thì cô khủng khỉnh: “Vào Nam lấy vợ rồi”.Rồi cô nhong nhóng mắt theo mấy con chuồn chuồn... Đột nhiên quay lại ngầy ngật với ông:
- Em không phải là con chuồn chuồn, xong chuyện là đậu cọc rào mà ngủ, em cần một cái tổ hẳn hoi.
Hơ! Nghe lỗm bỗm chưa kịp hiểu gì, cô đã ngoặt ngoẹo:
- Ba ngày nữa là ngày em đóng cửa hàng, buổi chiều anh lại đây em làm bún chả Hà Nội anh xơi. Em nói chồng em lánh mặt để hỏi anh một chuyện…
Giời ạ! Cái đầu ông cứ rối tinh rối mù lên…

***
Về khách sạn, ông củm nủm cùm nụm chẳng hiểu chuyện gì thế này hả giời? Dám cô mắng vốn ông chuyện…chim chuột nhau, sờ soạng nhau ở chốn tôn nghiêm lắm ạ. Hay cô muốn hỏi ông chuyện chuồn chuồn khi vui thì đậu, khi buồn thì bay! Mà nó bay về nơi nao, ông nào biết gì về thằng bạn ông hơn cô. Còn anh chồng Nam bộ…hiện thực của cô rồi ra sẽ đi về đâu? Bao nhiêu chuyện cứ rối rít trong đầu, nhưng mồm miệng ông cứ nhón nhén với tại sao không là thịt lợn rừng mà là…bún chả Hà Nội thì chạy trời không khỏi nắng, mà…trời không nắng trốn làm gì.

Thế là ông đến. Tới nơi đã thấy cô ngồi đợi ở cái bàn hôm nào bên cạnh cửa sổ, với tách cà phê đợi sẵn. Vừa ngồi xuống trước mặt cô, ngoài kia gió liu riu lạnh…Ông cứ óc ách với cô mặc cái áo phong phanh, tiết kiệm vải vóc đến như vậy nhỡ trúng gió thì…thì vừa lúc cô nhoài người lấy cái phích chế nước nóng vào cái phin. Mảng áo ngực có hơi thảnh thơi, trễ nải, có hơi thoáng đãng, mát mẻ. Mắt ông quán chiếu vào nghiệp chướng sở cuồng và va vào mặt ông là hai, ba cái nốt ruồi son lẩn khuất giữa khe rãnh trắng như rau cần trông cứ rối cả mắt.
Đợi ông nhấp ngụm cà phê, cô vào chuyện là cô muốn…ly dị chồng. Tao đoạn này ông cũng đành lờ đờ như gà ban hôm thôi. Chuyện là cứ theo cô kể lể thì cô gặp anh ta từ cái tuổi mới lớn, yêu rồi lấy. Lấy rồi thấy chả làm sao cả nên chuyện vợ chồng đâm ra…chả ra làm sao. Cứ như bị giời đày vậy! Lúc này đây hai vợ chồng cô ly thân, mỗi người một phòng với hồn ai nấy giữ. Chuyện râm ran giữa cô và ông chỉ có thế. Thế nhưng ông thấy lạ. Lạ chẳng phải là chuyện của cô mà chuyện người tình cũ một thời một thưở của ông và cô là “âm bản” của nhau. Số là ông có người tình cũng cùng tên với cô: Chỉ khác thay vì rước anh người Nam thì nhè anh người Trung mang về, và…về rồi lúng túng với nhau như gà mắc tóc. Rồi cả hai, hiểu theo nghĩa là cô và người tình cũ của ông, cả hai mảnh đời cứ nhạt nhẽo dần theo nửa đêm về sáng cùng chuyện đàn ông với đàn bà như canh bí chiều đông.

Bỗng có một cơn gió thốc vào quán xá, cánh cửa quán he hé mở ra…Ông muốn hé mở với cô chuyện trâu ta ăn cỏ đồng ta, đồng ta hết cỏ ăn ra đồng người…của chính ông. Theo cơn gió lùa, theo cánh cửa đong đưa, ông đẩy đưa với cô về người tình cũ với trước là…bạn văn, sau là…bạn tình. Những chuyện từ lâu ông nhốt vào cũi ký ức như chó hóc xương, nay ông nhấm nháp từng mẩu một với cô là qua một bài viết rồi quen nhau. Người tình chữ nghĩa đã có chồng, rất nhạy cảm trước mọi hoàn cảnh và mơ mộng trong tình yêu đã âm ỉ với ông: “Có khi chung thủy chỉ là một cố gắng tuyệt vọng”. Người tình chữ nghĩa là một người đàn bà có tâm hồn và biết…ngoại tình nên xoay xỏa với ông: “Ngoại tình là yêu một lần nữa mà không cần phải cố gắng“. Rồi ậm ừ: “Nếu gian díu với đàn ông có vợ là tội lỗi thì đó là một thứ tội lỗi đầy quyến rũ”. Sau vài năm mặn nồng, vào một ngày không mưa thì nắng, cũng không cần cố gắng lắm, người tình bỏ đi, để ông nhôm nhoang trong hoang lạnh qua mấy mùa thu chết cho đến lúc này đây ông gặp cô nơi quán vắng bên đường.

Chiều về trống vắng đến rỗng rễnh, ông đăm đắm nhìn vào mắt cô và ông có lẫn đẫn về ông hay cô cũng vậy thôi: Ngày ấy ông cũng bằng tuổi cô bây giờ, nếu không níu kéo ngày trời tháng Bụt sao cho ngắn lại, thời gian được thể trôi nhanh theo. Ngày tháng cứ trôi đi, trôi đi mãi tới một nơi…vô sở đắc, vô sở trụ. Cô hay ông cứ đi, đi mãi mà chẳng biết mình đi đâu! Tìm gì giữa dòng đời xôn xao xuôi ngược trong buổi tan tầm hay trong phiên chợ chiều? Tìm hoài chỉ thấy lạc lõng ngay giữa lòng phố thị nhộn nhịp ngựa xe như mắc cửi. Cô hay ông như con ruồi sa lưới nhện, giãy giụa mãi chỉ rối rắm thêm. Thế nên lăn tăn làm gì cho mệt, phải dền dứ chứ, nếu không có mà toi. Chứ nếu cô có quay quả với quãng đời còn lại với đường ai nấy đi, cô đi lại lối mòn xưa cũ rồi tậm tịt cả đời. Gặp lúc mây chiều gió sớm, cô hãy tìm cho mình một lối riêng, rất riêng, ngay trong cái chung. Tưởng lặng mà động, ấy là thiền quán. Dựa vào cửa thiền môn, ông ới Bùi Giáng ra dẫn chứng: “Có tức là…có-chẳng-có, không tức là…không-chẳng-không: Ấy là con chuồn chuồn”.
Hay nói khác đi chan tương đổ mẻ với không-chẳng-không và có-chẳng-có. Vừa động vừa tĩnh. Ấy là…ngoại tình.
Ông mở, đóng thêm ngoại tình là cái thú đau thương, nhức nhối và ngứa ngáy nào có khác gì bệnh…giời bò. Nghe thoáng đãng một hồi xong, cô cám cảnh trong một trời hoang vắng:
- Lạy Chúa tôi! Mà em đâu có ai.
Ông đưa cô vào hạ:
- Trước sau gì cũng gặp.
Ông kể lể với cô những giấc mơ của ông về một người đàn bà, thỉnh thoảng có mặt với ông vào những khi nửa đêm về sáng với một sớm hai sương. Ngồi lá vông chổng mông lá trốc, cô mõ thảm chuông sầu với ông rằng cô cũng vậy, đã bao đêm rồi, nhiều lần, trong giấc mơ cô gặp một người đàn ông đến rồi đi. Hoang vắng giữa chiều hôm, chồm qua bàn một chút, ông chăm chút nắm tay cô. Ấp ủ trong bàn tay, ông rù rì: Vậy thì đừng chùn chân không muốn bước, vẫn phải tiếp tục đi nữa, đi cho đến khi hóa thân thành cát bụi. Tay ông ve vuốt tay cô. Ông bắt gặp mắt cô mở to, mặt cô ngỡ ngàng. Ông tiếp tục với nỗi trăn trở khôn nguôi của cô nhỏ bé và hữu hạn, trong khi tình yêu lại quá mênh mang, vô hạn. Ông quấy quả với cô hãy để hồn đi hoang về một nơi chốn chỉ có…cái giường. Nếu ông nhớ không lầm một nhà văn Tây phương nào đó đã cho rằng: Cái giường không phải để ngủ. Mà là để nói chuyện. Vì ở trên giường, người ta dễ thành thật với nhau nhất. Hai bàn tay vẫn đan vào nhau. Ông cảm nhận trong cô có những xao lòng, yếu đuối, những nao núng, hoang mang.
Nói xong, ông thấy mặt cô ngỡ ngàng, mắt cô đang mở to…

***
Cô đứng dậy cáo lỗi vào nhà có chút chuyện. Chiều, quán đóng cửa không có khách, ông đang thu mình mong đợi một cơn mưa bất chợt để được nghe tiếng mưa rơi tí tách như hôm nào. Đúng lúc có tiếng nhạc từ trong quán vọng ra, hóa ra cô mở nhạc:
Bao nhiêu năm rồi còn mãi ra đi
Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt
Trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệt
Rọi suốt trăm năm một cõi đi vê
Dòng nhạc đưa ông vào cõi vắng với đời người là quãng đường vừa dài vừa ngắn, cứ miệt mài đi theo thời gian để kiếm tìm điều mình khát vọng. Tìm, tìm hoài, tìm mãi. Và chợt một ngày tóc trắng như vôi. Bừng giấc đời. Ông bỗng thấy mình chưa tìm được gì ngay cả chính mình.
Cái đầu ông vừa thả rong đến đây, cũng vừa lúc cô bước ra. Cô để rơi nụ cười chúm chím lên môi ông khi cô nhẹ nhàng đặt hộp bơ “Bretel” lên bàn và ngồi sát cạnh ông. Và nghiêng nghiêng dựa vào người ông. Chiều tối lọ mặt người, ông lại thầm mưa rơi, có lẽ ông chưa gặp được mưa nên cảm thấy trống trải. Quán xá vẫn chưa đỏ đèn, mây vẫn bay, bóng chiều vẫn trôi đi. Thoáng như có tiếng ễnh ương, chẫu chuộc ì ọp đâu đây mời gọi. Tiếng ì ọp như tiếng chuông tỉnh thức...Theo quán tính ông ôm cô. Môi ông dính vào môi cô ẩm ướt…Tay ông xoa nhè nhẹ lên bờ ngực. Những ngón tay ông đang len lén tìm về một bờ mê bến ngộ. Mặt cô như lá chuối hơ lửa. Bàn tay ông len lỏi vào trong khoảng áo hững hờ, và buông thả của cô.
Mặt cô đờ đẫn. Và nhắm mắt lại…
Dòng nhạc Một cõi đi về đã dứt mà mưa còn ray rứt chưa tạnh trong ông. Cô rên nhè nhẹ. Chiều lên cao, gần chạm vào mặt đêm. Nước ao mà vỗ lên bờ là cùng quanh quất bên bờ ao, ễnh ương dưới đất khác với chuồn chuồn trên trời…Nhiễu nhương là ễnh ương gọi nhau để động tình là trời sắp mưa, chúng cứ nhao nhao cả lên như chào mào ăn dom. Bỗng khi không âm vọng động đậy đến một công án nào đó, ấy là Vô môn quan mà ông ăn sổi ở thì là “Thiền không có cửa”. Một người như ông muốn đi qua “cửa không” phải làm gì bây giờ…Thế là tay ông lạc theo nẻo đường trần của phù du lãng nhân và lần mò tới chốn…không. Ông đã tìm được cõi hư vô, vô thường có những xào xạc ở một nơi chốn hỗn mang u u minh minh. Và ông coi chốn vô cùng, vô ngã đó như cõi ngu lạc trường của riêng mình. Nhiễu sự là ông đang lạc nẻo đường trần với Đại đạo không có cổng - Ngàn lối đi vào nó - Khi ai đi qua được cổng không cửa này - Thì thong dong giữa đất trời. Thong dong với trời đất đâu chẳng thấy vì ông đang cỏ hoa lạc lối đây, vậy mà trời vẫn chưa mưa…

***
- Em…
- Dạ…
Trong cõi vô cùng, vô ngã, một chiều trên bên nước, đúng ra là trong quán xá, ông đã ngã vào tay cô. Ông học theo cô, ông trộm cho là chuyện…bình thường thôi.
- Khiếp! Ngượng chết đi được!
Có tiếng cười rinh rích như chuột rúc trong cót thóc…
- Này này…Nỡm vừa chứ, cái tay bậy bạ.
Tiếng rúc rích tịt mít.
- Mở miệng ra cho anh hôn tí…
- Ư…ư…Nghẹt thở em! Ư…ư…
Là bạn văn chương của bạn ông và cũng là bạn tình một thời một thưở của cô, ông hành ngôn hành tỏi rất ư hàn lâm:
- Anh hôn em bằng cái hôn của hàng ngàn năm văn học đấy.
- Xời ạ! Em chỉ nghe mùi thuốc lá!
Có tiếng trở mình…
- Môi em mềm thật.
- Chứ còn gì nữa, môi xịn đấy.
Tiếng cười tắt lịm, chỉ còn tiếng ư hử:
- Tại sao hôn lại phải nhắm mắt, hở anh.
- ...
Vô ngôn, vô thanh là tiếng thở đứt quãng, lẫn với tiếng hừ…hừ…âm ỉ.
Đêm mỏng tang, nằm trên giường, lúc này ông mới săm sắm ngắm thân thể cô kỹ hơn. Cô không có dáng đẹp một cách…điêu đứng, nhưng mình mẩy đầy…ứ hự. Cô là một thứ trái cấm nở muộn, nó chín vào cuối mùa, cuối mùa lãng mạn. Của những mệnh phụ, của những tà dương. Ông lâm râm hai câu thơ của Lý Thương Ân: “Tịch dương vô hạn hảo - Chỉ thị cận hoàng hôn”. Cô háy mắt cười rằng ông chỉ rách chuyện. Đảo qua tít lại, cô hỏi ông tại sao lại…“phải lòng” và ”tương tư” cô?
Hiểu theo chữ nghĩa bây giờ là…“iu”. Chẳng nhẽ nói ông “iu” cô như khỉ yêu cây, như chày yêu cối, chẳng hẳn là vậy. Hay vì đôi môi cô ngọt như nước mắm nhĩ, hoặc giả như ông cảm khái rằng cô đẹp mong manh như miếng mỡ gầu. Nên ông đành phải nói thật vì rằng da thịt cô có…mùi bơ. Nó ngầy ngậy beo béo như bơ Bretel, lại hơi khét khét như mùi tóc cháy, mùi cháy của thịt nướng Hà Nội. Nó mang vẻ hoang dại, hoang dã đồng bái quê mùa khiến nó mê hoặc ông, làm ông yêu cô…thậm tệ. Cô ôm chặt lấy ông thủ thỉ vì đúng Bắc kỳ đặc có khác, khác hẳn anh chồng Nam kỳ của cô.
Và chuyện…không bình thường là vừa lúc anh chồng đi đâu về gõ cửa “cạch cạch”.
Mặt tỉnh rụi, cô nói chõ ra:
- Tư có cần gì không. Hôm nay có xôi chè giỗ bố tôi đấy.
Cô xì xầm vào tai ông:
- Khi trước, bố em không ưa chồng em chỉ vì Bắc với Nam. Không ưa thì dưa có dòi là vậy.
Rồi cô xầm xì tiếp:
- Anh đừng…”cà cuống”, chúng em đã thỏa thuận với nhau rồi. Nắng không ưa, mưa không chịu, nhưng không ai được đâm sầm vào đời tư của nhau!.
Và tiếp:
- Lạ là em chỉ ới chồng em bằng tên. Lười gọi bằng anh như…anh.
Lại có tiếng…cạch cạch:
- Tui muốn hỏi bây giờ là mấy giờ rồi.
- Hở? Đừng giở hơi giở hám. Đừng có chộ nhau nhá! Bộ có lệnh giới nghiêm hả.
- Không! Nhưng tui không thích mang khách vào nhà, không có hộ khẩu.
- Ra thế đấy, thế thì khỏi lo. Anh ấy không ngủ ở lại đây đâu. Đừng có bắt chẹt nhau nhá, cứ việc đi báo công an hộ khẩu.
- Nhưng nói chuyện khe khẽ chứ, cho người khác ngủ.
- Là gi mà hoắng lên thế, chuyện nhỏ như con thỏ! Cám ơn.
Và mắt cười tít với ông:
- Nói nhỏ thôi nhá…Mà tốt nhất là không nói gì…Cần gì phải nói, phải không anh.
Tiếp đến, ông mụ người trong âu yếm. Sau đấy cũng không quên hỏi trái nắng trở trời gì cô lại “cảm” ông. Cô cười ron rón:
- Đàn ông phải như anh cơ…
- Như anh là làm sao?
- Trông mặt tin tưởng được, hiểu biết, nhưng anh hơi khô! Mà em thích thế…
Rôi chả hiểu sao mặt cô trùng xuống và vẽo vọt:
- Anh giai xá cho nhá. Nói thật đây có hơi buồn vì anh giai có hơi…già tí.
Nói cho ngay, ông có hơi…buồn thật. Nỗi buồn thân quen lại lõm ngõm trở về. Mưa là thấy buồn, nắng lại càng buồn hơn. Chả là từ những ngày tập tành làm người lớn với một đồng ba điếu Ruby, húp cà phê đĩa “xây chừng”, “xây nại”, ông cứ mông lung với ý tưởng lớn lên rồi ra sao? Ông ước ao chóng lớn để biết yêu là gì? Nhưng nhằm vào cái tuổi 20, ông phảng phất thấy mình…già như đã 30. Đến năm 40, ông ngạc nhiên thấy mình già rồi sao? Hiểu theo nghĩa là ông chưa muốn già. Sinh nhật 50, ông u uẩn vị mặn của thời gian với mình chưa già nhưng đã lớn tuổi. Lạt mềm buộc chặt thì dòng nhạc hỡi ơi cứ đeo đuổi ông không rời trong nắng quái chiều hôm: Ta nghiêng vai nghe lại cuộc đời, hãi hùng hoàng hôn chờ tới.

Chờ năm ông 60, những biến đổi của tâm tính làm ông ngại ngùng, đằm hơn, không sốc nổi như cái tuổi hoa niên. Nhưng ngớ ngẩn nhất là khi không biết cái kính lão để đâu. Và một ngày nào đó, đến cái tuổi 70 thì ông oằn người chẳng dám nghĩ tới…cái tuổi tan hoang. Già rồi, cũ kỹ rồi, ông trở thành cổ kính. Thế nên ông chẳng dại gì chui đầu vào cái thòng lọng những chuyện tình ảo đang mọc như nấm sau cơn mưa…Thề chẻ đũa chẻ tiền là với cảm khái xa xưa: Nhớ ai nhớ tận cuối tuần – Nhớ quay nhớ quắt bần thần nhớ ai thì ông đã chôn vùi vào quá vãng từ lâu.
Nay ông chờ đợi cái tuổi 60 như khi ông chờ đợi cái tuổi 30, 40, 50 với cái tâm thái trẻ dôi ra, già co lại. Ông hóa sinh, hóa ngộ tuổi 70 sắp đến chỉ là rạng đông của tuổi già, ông hoang tưởng mình còn trẻ. Ông chỉ là người mới…nhập cuộc, mới…dấn thân. Có thể ông đang ở tuổi chớm xế chiều. Nhưng không khác gì lắm lúc ông ở cái tuổi 20. Lòng dạ ông cứ dàn dạt thắt lại lúc đó sao thì bây giờ ông vẫn vậy, ông không còn trẻ nữa mà chỉ già hơn một tí chút thôi.
Ấy vậy mà tình sau cơn mưa cuối mùa láo nháo đến với ông…Ông lêu bêu rằng người ta đến với nhau vì hụt hẫng, thiếu vắng, để ông ngúc ngắc với Lưu Nguyễn nhập thiên thai. Cân đo đong đếm với thời gian được thể ngủng ngoẳng co quắp lại. Tuổi tác cứ lững thững trôi đi, trôi đi mãi tới một nơi... Để níu kéo ông…nhập cuộc, ông bám víu bằng cách…dấn thân với cô thêm một lần nữa. Ông tan trọn vẹn vào cô, vào đêm giữa ban ngày. Ông đang chơi vơi…trong căn phòng nhá nhem tối, như mầu hoa mướp, hoa bí trễ tràng rười rượi. Ông đang như...Từ Thức lạc nẻo đường trần đây…

***
Nằm ở dưới, ôm ông, cô chao chát:
- Rõ dơ! Anh lúc nào cũng ngoéo em vào chuyện ấy cho bằng được. Mệt muốn chết!
Khi không cô cắc củm hỏi ông:
- Tại sao gọi là con chuồn chuồn?
- Có thể mây mưa xong, mỗi con…”chuồn” đi một ngả. Con đậu cọc rào, con đậu bụi cây mà ngủ…rồi lại đợi cơn mưa sau.
- Thành ngữ “Đi tìm tổ con chuồn chuồn” là thế ư sao anh?
- Đúng vậy, chúng có đôi, nhưng không có tổ.
- Chả nhẽ anh với em lại giống hai con chuồn chuồn!
Ông trong mộng mị:
- Không, anh và em sẽ là một đôi và sẽ có tổ.
Cô vít đầu ông xuống và hôn lấy hôn để.
Rồi cô thở ra:
- Nặng quá rồi. Thôi anh xuống đi…
Cả hai ngửa mặt nhìn trần nhà một hồi lâu. Ông bắt gặp con thạch sùng bò trên trần nhà. Màu da nó ngà ngà tiệp màu vôi. Nó đuổi theo một con thạch sùng khác đang chạy dọc theo chiếc đèn “nê-ông” dài ở góc tường. Chiếc đèn lâu ngày cũ kỹ, hom hem như ông vậy nên chớp, tắt, rồi chớp, lập lòe như con đom đóm đực. Ông dọ dẫm:
- Em không yêu anh nữa sao?
- Phải gió phải giây gì đâu! Yêu đứt đuôi đi chứ lị.
Rồi cô chun mũi, âm âm:
- Úi giào! Yêu nhưng mà chán. Chán bỏ sừ đi ấy.
Vẫn lối nói chuyện lửng xửng, cô nhíu mày ú tìm:
- Khi nào em không yêu anh nữa, em sẽ nói với anh. Em đang yêu anh...
Cả hai vẫn nói chuyện với cái trần nhà. Im tăm tắp. Bất động. Con thạch sùng bò xuống đến mép tường thì dừng lại. Hai con mắt nó, hai chấm đen, nhìn xuống chiếc giường có hai thân thể. Ông lâm râm: “Lạ lắm sao mà nhìn?”. Như hiểu được tâm viên ý mã ông, nó bò ngược lên trần, đuổi theo con thạch sùng cái.
Mắt không rời con thạch sùng, miệng ông hỏi:
- Là sao? Khó hiểu vậy?
- Có lẽ không phải vậy. Em yêu anh, như bất cứ một người đàn bà yêu một người đàn ông. Muốn sở hữu. Muốn chỉ là của mình. Nhưng đó là chưa gặp anh. Nay tưởng tượng những lúc xa, thật xa anh. Tưởng tượng nếu không có anh lúc này lúc nọ…
Ngừng lại một chút, cô đắng đót:
- Khi gặp anh, em thấy gần gũi như một người tình. Khi anh trở về, bởi vì, ngoài anh ra, em đâu còn nơi nào để mà trở về. Như con chuồn chuồn không có tổ như anh nói là vậy.
Con thạch sùng đi đâu mất. Chúng vừa làm xong chuyện giữa con đực và con cái. Thoải mái. Ông ước kiếp sau làm con thạch sùng. Cô vẫn độc thoại với cái trần nhà:
- Sống với em, rồi anh cũng sẽ khổ. Và em cũng chẳng sung sướng gì. Giá chúng mình cứ yêu nhau mãi như thế này nhỉ. Mà em thích thế. Đừng ràng buộc. Em sợ những thứ ấy lắm!
- Nhưng anh và em, sao sống mãi như thế này được.
- Ấy đấy, nó khổ thế đấy. Em yêu anh, nhưng không muốn…lấy anh.
Cứ như ăn khoai môn ngứa miệng, ông cám cảnh:
- Em không yêu anh nữa sao? Nói đi.
- Thì em đã nói rồi. Khi nào em không yêu anh nữa, em sẽ nói với anh...
Ăn cơm mắm ngắm về sau, ông lụng bụng:
- Có nghĩa là…
- Em không thể nói được! Vì em không hiểu em nữa là? Chỉ biết rằng nó như thế. Nó chỉ là linh cảm. Anh đừng bắt em phải giải thích, vì em phải nghĩ ngợi. Mệt lắm!
Tay cô tìm tay ông và nắm chặt:
- Bây giờ em đuối sức lắm rồi.
Cô quay sang ông, ôm chặt và hôn ông. Cô ôm riết lấy ông như sợ mất mát, thiếu vắng. Mắt cô ngời ngời, giọng thì thầm:
- Em cho anh…Em chỉ cho mình anh thôi…
Chợt có tiếng mưa rơi lộp bộp, đứt quãng trên mái nhà…Thoáng như có dòng nhạc Giọt mưa trên đá bồng bềnh giữa khỏang không. Chiếc đèn “nê-ông” khi chớp khi tắt hòa nhịp với tiếng mưa rơi rải rác lộp bộp dẫn đưa âm vọng, âm hưởng dòng nhạc chui vào ngõ ngách trong ông, trong trống vắng ta chạy vòng vòng, ta chạy mòn hơi, nào có hay đời cạn, nào có hay cạn đời… Chiếc đèn lại tắt lại chớp…
Ông vẫn nhìn cái trần nhà.

***
Sáng ông dậy trễ, cô còn đang trong giấc nồng. Ra đến phòng ngoài, đến cái bàn cạnh cửa sổ có sẵn tách cà phê nhưng không có bơ “Bretel”. Anh phục vụ đang lui cui chế nước sôi vào cái phin. Thấy ông, anh nắc nỏm: “Dà, trời đang mưa”.
Nhấp ngụm cà phê nhạt hoen hóet như nước lã ao bèo, nghếch ra ngoài trời đang mưa. Ông lơ đãng dòm một đôi trai gái đứng khít khìn khịt sát nhau đụt mưa dưới gốc cây bỗng bỏ đi, họ lên xe đèo nhau phóng thẳng. Ông tự hỏi trời đang tầm tã như vậy sao lại phải dầm mưa như thế? Đường vẫn vắng lặng, thỉnh thoảng có chiếc xe “ô-tô” vụt qua, hoặc một vài xe gắn máy, người ngồi xe áo mưa trùm kín. Những chiếc bong bóng vẫn đang trôi và đang vỡ. Ngớt mưa. Thay vì những chiếc bong bóng, lúc này lòng đường rối mù xe cộ, đông như nêm cối, dòng người xuôi ngược trên đường hối hả như để bù lại thời gian trú mưa đã mất.
Thì cũng như ông đang trú mưa ở đây, trong khi chờ đợi xeđến đón, lật giở trang 82 kinh thư Bùi Giáng và ông lâm râm tụng:
“…Tôi gạ gẫm con chuồn chuồn, đem phó thác thân xác trần gian của tôi cho con chuồn chuồn trên hai cánh mỏng bay đi rồi trở về đồng ruộng làm mục tử chăn trâu. Con trâu chạy lạc. Tôi chạy về bẩm báo với ni cô cho phép con chuồn chuồn của tôi cư lưu một thời gian. Ni cô đuổi tôi. Thì tôi ra bờ ao nằm ngủ giữa chiêm bao. Chiêm bao lãng đãng…”.
Và làm như đang chiêm bao lãng đãng…ông lễnh đễnh đọc chương vô ngã của thiền sư Shaseki-shuu. Đến đâu rồi nhỉ? Ông bỏ qua một đoạn và rị mò tiếp: “Vô ngã không có nghĩa là không có cái Ta. Nhưng là cái Ta biến đổi, không ngừng biến đổi và không còn Ta nữa. Chuyện hợp tan, tan hợp, tình cảm, tình yêu buồn vui của con người cũng như bong bóng trên mặt nước nổi trôi”. Mắt ông dời trang sách thả rong từng hạt mưa còn rơi rớt, từng bọt nước bong bóng đang vật vờ trên mặt ao. Ông không phân biệt được cái nào vừa hiện ra là đã tan biến ngay trong sương sớm. Ông tự hỏi có bọt nước bong bóng nào giống chiếc nào? Mải mê vướng mắt theo từng đoạn luân hồi của những cái bong bóng nước. Ông thầm cho là ông và cô chỉ là bọt nước bong bóng như nhau thôi.

Mưa tạnh hẳn. Chuồn chuồn vỡ tổ đổ ra. Mưa phảy qua mùa, nhãng một chốc nắng hừng lên…Có hai con cõng nhau, bấu đuôi vào nhau mà hớp nắng, bốn cánh mỏng xanh xám thẳng căng. Xong chuyện, cả hai con cùng bay đi về một ngả…
Vừa lúc xe tới đón. Nhìn quanh không thấy anh phục vụ. Ông đi qua cửa và thấy cái ô đen mở ra để chỏng chơ ở hành lang. Ông tặc lưỡi thầm nhủ là trời vừa tạnh mưa ấy mà.
Men theo hành lang lợp rơm của quán và bước xuống sân sỏi. Trời xanh nao lòng, nắng vàng cũng ngẩn ngơ. Từng bước một thật chậm, ông muốn níu kéo ngày trời tháng Bụt sao cho ngắn lại. Ông cảm thấy những viên sỏi lăn mòn theo những bước chân. Đám mây trắng khật khừ mãi mới đi qua được bên kia đường. Qua bụi cây, bắt gặp hai con chuồn chuồn cánh mỏng xanh xám đang ngủ đợi cơn mưa sau…Ông chùn chân không muốn bước vì hai con chuồn chuồn vẫn chưa có tổ. Ông vẫn tiếp tục đi, đi nữa. Cái cột hàng rào bên bờ ao đứng bất động chơ vơ, im tăm tắp.

Mặt trời rúc vào mây, ông đi tít mít, đi cho đến một ngày hóa thân thành cát bụi. Đang đi ông lẫn đẫn nhơ nhớ một cái gì đấy, thiêu thiếu một cái gì đó…Đầu ông rỗng rễnh chẳng hiểu cớ sự gì cái túi xách lại nhẹ hẫng…Ông chợt nhớ ra để quên trên bàn quyển Góp nhăt cát bụi Ngày tháng ngao du.<br/p>

Thạch trúc gia trang
Xuân phân, Nhâm Thìn 2012
Ngộ Không Phí Ngọc Hùng

 

Đăng ngày 15 tháng 11.2015