Những bài thơ nói về Cố TT Ngô Đình Diệm

Thái Bá Tân

Học giả Thái Bá Tân, sinh quán ở Nghệ An, được gửi đi du học ở Moscow trong thời kỳ thập niên 60-70. Sau khi trở về, ông sinh sống ở Hà Nội bằng nghề dạy học, viết văn, dịch sách, và làm thơ. Những bài thơ 5 chữ của ông mang nhiều tính chất nâng cao dân trí. Mỗi bài thơ đều có mang theo vài thông điệp để gửi đến một số đối tượng, với lời lẽ nhẹ nhàng nhưng rất thâm thúy. Hy vọng những đối tượng ấy sẽ nhận ra được và tự điều chỉnh, để xã hội được tốt đẹp hơn. Ông luôn luôn tự hào: là một “hạt giống đỏ”, nảy mầm và lớn lên trong một “ngôi vườn đỏ”, nhưng không hề bị nhuộm “đỏ”, và chưa bao giờ là một đảng viên của Đảng Cộng Sản.

NGÔ ĐÌNH DIỆM - 1
Đọc trên mạng, thấy nói
Vào những năm sáu mươi,
Khi Ngô Đình Diệm chết,
Người ta lục trong người
Chỉ thấy chuỗi tràng hạt,
Nửa bao Bastos Xanh.
Loại thuốc rẻ tiền nhất
Của người nghèo Sài Thành.
Các tướng lĩnh đảo chính
Soi tài khoản của ông,
Cả trong và ngoài nước,
Xem có nhiều tiền không.
Cuối cùng, ông Minh Lớn
Thông báo với đồng bào:
Tài khoản của ông Diệm
Không có đồng tiền nào.
*
Trên mạng nghe nói thế,
Không biết đúng hay sai.
Còn đây là sự thật,
Tuyệt đối đúng, không sai.
Trưởng ban tổ chức đảng
Tỉnh Yên Bái vừa qua,
Bị bắn chết, để lại
Một trăm nghìn đô-la.
Cộng thêm một tỉ rưỡi,
Thành gần bốn tỉ đồng.
Số tiền khổng lồ ấy
Được cất ở văn phòng.
Dân, vốn lười suy nghĩ.
Tuy nhiên, qua vụ này
Cũng muốn hỏi nhà nước
Mấy câu hỏi sau đây:
Một - ông Ngô Ngọc Tuấn,
Chết, tiền thế là nhiều.
Thế những năm còn sống,
Trong phòng có bao nhiêu?
Hai - ông Tuấn giàu thật,
Dẫu mới chỉ quan to,
Chưa phải quan to nhất
Đang sống ở thủ đô.
Họ, quan to nhất ấy,
Ngộ nhỡ chết như ông,
Trong phòng họ làm việc
Có bao nhiêu tỉ đồng?
*
Tự nhiên nhớ ông Thiệu
Hồi còn ở Miền Nam:
“Đừng nghe cộng sản nói.
Hãy xem cộng sản làm!”
___

NGÔ ĐÌNH DIỆM - 2
Thời ông Diệm, kinh tế
Của Việt Nam Cộng Hòa
Hơn Hàn Quốc gấp rưỡi.
Thái Lan - gần gấp ba.
Đến ông Lý Quang Diệu
Cũng chỉ mong nước ông
Có ngày sẽ giàu đẹp
Như Hòn Ngọc Viễn Đông.
Nghe nói cả bóng đá
Từng lên đỉnh vinh quang -
SEAP Games năm 59
Dành được Huy Chương Vàng.
Thậm chí đội Nhật Bản,
Lại nghe nói, nhiều lần
Sang Sài Gòn tập huấn
Nên mới khá hơn dần.
*
Sau khi ông Diệm chết,
Ngô Đình Thục, anh ông
Sống nghèo đói ở Mỹ
Trong Tu Viện Cộng Đồng.
Bà Nhu thì héo hắt
Trong căn hộ tí hon
Ở thành Rome nước Ý,
Vì nghèo và vì buồn.
Tức là cả ông Diệm
Và người thân của ông,
Khi tại chức, quyền lực,
Không tư túi một đồng.
Nghe người ta nói thế
Về Việt Nam Cộng Hòa.
Sai đúng là một chuyện.
Chuyện khác, buồn cho ta.
___

NGÔ ĐÌNH DIỆM - 3
“Tôi không phải thần thánh,
Mà là người bình thường.
Tôi thức khuya, dậy sớm,
Vì đất nước, quê hương.
Tôi tiến, mong các bạn
Hãy cùng tiến theo tôi.
Tôi lùi, hãy bắn bỏ.
Tôi chết, nối chí tôi”.
___

NGÔ ĐÌNH DIỆM - 4
Tổng thống Ngô Đình Diệm
Cúng năm trăm nghìn đồng
Và ra lệnh chính phủ
Xuất thêm hai triệu đồng
Để xây chùa Xá Lợi,
Hai nghìn rưởi mét vuông.
Năm Một Chín Năm Sáu
Ngôi chùa ấy xây xong.
Chính ông đã đề nghị
Cấp đất không lấy tiền
Xây một ngôi chùa mới,
Đó là chùa Vĩnh Nghiêm.
Ông cũng cúng toàn bộ
Mười lăm nghìn đô-la
Tiền ông được giải thưởng
Cho Đạt Lai Lạt Ma.
Chùa Nam Thiên Nhất Trụ
Và cả chùa Phổ Quang
Cùng một số chùa khác
Được xây dựng khang trang
Cũng là nhờ ông Diệm,
Một con chiên có lòng.
Tiếc, sau này phật tử
Đã nhiều người chống ông.

Thái Bá Tân
(Hà Nội) – Apr 2019

1. Chùa Vĩnh Nghiêm xây 1964. Toàn bộ khu đất rộng xây chùa được ông Diệm ký bán, giá tượng trưng một đồng.
2. Đức Đạt Lai Lạt Ma lúc ấy là lãnh tụ của Tây Tạng vừa bị Trung Quốc chiếm đóng.

https://www.facebook.com/thai.ba.tan.vt?

https://www.facebook.com/xuan.hong.586354

Có một chi tiết sau đây mà gần như đó giờ không ai biết được cho đến khi cuốn sách nói về Bà Ngô Đình Thị Hiệp do tác giả Nguyễn Văn Châu ghi lại từ lời kể của bà Hiệp.  Xin mạo muội tạm dịch một đoạn để hầu làm sáng tỏ sự thật, mang lại sự công đạo cho dòng họ Ngô Đình:

Trong một lần đến thăm Cẩn trong tù, Cẩn đã nói với bà Hiệp: “chắc chắn họ sẽ kết án tử hình em. Khi em chết, em muốn được chôn trong một Đất chùa Phật.” Hiệp đã thốt lên: “Em sẽ không chết, Chính Giáo hoàng đã can thiệp cho em. Đại sứ Cabot Lodge đã hứa với Giáo hoàng rằng mạng sống của em sẽ được tha."
Ông Cẩn nhìn bà với ánh mắt dịu dàng và nói: “Đừng tin theo lời Đại sứ của Lodge, giống như Chị đã tin lời của Anh Diệm. Giáo hoàng ở rất xa. Em cần những lời cầu nguyện và phước lành của Ngài ấy nhiều hơn sự can thiệp của Ngài ấy. Dù sao thì em cũng sẽ chết, ở trong tù hoặc phải đối mặt với đội xử bắn. Nhưng hãy hứa với em rằng chị sẽ chôn em trong khuôn viên chùa Phật giáo".
Bà Hiệp lắc đầu. Bà vẫn muốn hy vọng, dù biết rằng có không còn chỗ cho hy vọng nữa. Những gì Cẩn yêu cầu bà làm là không thể. Bà nói với ông ta: “Làm sao chúng ta có thể làm được điều đó? Em là người Công giáo. Em phải được chôn cất trong một Nghĩa trang Công giáo, trên mảnh đất được ban phước lành.”
Ông Cẩn mỉm cười buồn bã: “Cả anh Diệm và anh Nhu đều không được chôn trong mộ nghĩa trang Công giáo. Như anh Khôi và cháu Huân của chúng ta trước đó, họ được chôn cất vội vã trong những ngôi mộ không dấu vết. Chị Hiệp ơi em muốn được chôn cất gần chùa. Trong suốt cuộc đời của mình, em đã không thành công trong việc bảo tồn sự hòa hợp giữa người Thiên Chúa giáo và người Phật tử. Hãy để cái chết của em nhắc nhở tất cả người dân Việt Nam rằng chúng tôi, Ngô Đình, luôn có một lòng vô cùng kính trọng Đức Phật và chúng tôi chưa bao giờ có hiềm khích hay cãi vã gì với Phật giáo”.
Bà Hiệp bật khóc nức nở không kìm được.  Bà hỏi Cẩn: “Em đã nói chuyện với Cha giải tội Cha Thịnh về quyết định này?” Cẩn mỉm cười: “Cha bị sốc lúc đầu, nhưng sau đó ông ấy đã hiểu".
Hiệp hỏi: “Chùa nào sẵn sàng đón tiếp xác em? Chẳng phải tất cả Phật tử đều chống lại em?” 
Cẩn nhìn bà Hiệp một lúc lâu mới trả lời:
“Có nhiều Phật tử hơn chị tưởng, những người hiểu được anh Diệm. Giờ đây họ im lặng trước sự hận thù xung quanh. Nhưng ta sẽ tìm thấy trong số đó có những con người dũng cảm. Họ cũng muốn làm gì đó để chuộc lỗi sự căm ghét khủng khiếp này. Chị sẽ tìm thấy nhiều tu sĩ Phật giáo ở Sài Gòn, những người sẽ vui lòng chôn cất hài cốt của em một cách đàng hoàng sau khi em chết".

Ngày 8 tháng 5 năm 1964, ông Cẩn bị bắn ngay trước một nhóm nhỏ người, trong đó có một vị trụ trì Phật giáo và một linh mục người Việt. Vị linh mục này là con đỡ đầu của ông Cẩn . Báo chí sau này mô tả rằng ông Cẩn gần như không thể đi lại được; thực ra ông ấy đã vực dậy thân xác của mình với thái độ điềm tĩnh cho đến phút cuối cùng.
Bước xuống những bậc thang tới sân nơi ông sắp bị bắn, Cẩn từ chối giúp đỡ. Ông ta cũng từ chối bị bịt mắt và chỉ đồng ý cho những kẻ hành quyết chỉ bịt mắt anh ta khi họ đã nài nỉ rằng họ phải tuân theo các quy định.
Vị linh mục đến gặp ông Cẩn lần cuối và đã ban phước lành cho ông ấy. Cẩn cảm ơn mọi người hiện diện và yêu cầu những người ai có thể đọc một kinh “Lạy Cha” với ông ấy, sau đó ông nói rằng ông đã sẵn sàng.
Bà Hiệp và ông Ấm, cùng với Cha Thuận và Tuyền, cùng với Niệm và Brian Smith, ngồi ở nhà Tuyền chờ đợi. Các tướng đảo chính đã cấm sự hiện diện của họ tại cuộc hành quyết. 
Tuy nhiên, các tướng lĩnh đã hứa sẽ gửi một chiếc ô tô tới đón họ sau khi cuộc hành quyết kết thúc. Họ sẽ được phép nhận lấy thi thể của ông Cẩn và về lo việc chôn cất của ông.

Thời gian dài dường như là vô tận cho đến khi cuối cùng là một xe ô tô quân đội tới. Mọi người leo lên xe. Họ bị đưa đến nhà tù Chí Hoà và được dẫn đến căn phòng nơi xác ông Cẩn nằm được mang ra sau khi hành quyết.
Tầm nhìn của bà Hiệp mờ đi khi nhìn thấy vũng máu trên sàn. Ông Ấm đã cố gắng chặn bà ấy khỏi nhìn thấy cơ thể bầm tím của ông Cẩn nhưng bà Hiệp bước tới và đặt tay lên trán em trai bà. Trong trạng thái như bị thôi miên, bà nhớ lại những đoạn cầu nguyện. Như một kẻ mộng du, bà nhìn vào khuôn mặt của em trai mình và nhớ lại hình ảnh khuôn mặt của ông ấy khi còn nhỏ.
Tuyền và Thuận cố gắng giúp đỡ bà đứng dậy nhưng bà cố gắng tự mình đứng thẳng lên. Bà quay sang hỏi vị trụ trì Phật giáo, "Thưa ngài, ngài đã làm tất cả những sự chuẩn bị cần thiết chưa?” Trụ trì gật đầu, "Thưa bà, chúng tôi rất vinh dự được làm một lễ chôn cất đàng hoàng nhất cho ông Cố vấn. Ông sẽ tìm thấy sự bình yên trên khuôn viên chùa của chúng tôi, theo mong muốn của ông ấy.”
Vì vậy, cùng ngày hôm đó, Hòa thượng đã mang di thể ông Cẩn trở về chùa trong một quan tài đơn sơ và chôn cất ông trong khuôn viên của chùa Mutuality Pagoda.

Một buổi lễ kỷ niệm kéo dài được tập hợp, gồm các Phật tử và người Kitô giáo vào ngày hôm sau. Bà Hiệp quan sát những khuôn mặt xung quanh bà.  Trên tất cả các khuôn mặt của họ, bà đọc được nỗi buồn và niềm tự hào. Họ là những người những người đến để tỏ lòng thành kính và cầu nguyện cho người đã bị kết án tử hình và bị xử tử vì những tội ác mà ông ta chưa bao giờ phạm phải.
Yêu cầu của ông được chôn cất giữa các Phật tử, trên mảnh đất Phật giáo, đã minh chứng rõ ràng sự thật rằng ông chưa bao giờ ghét Phật giáo.

Việc một tu sĩ Phật giáo đứng bên cạnh một linh mục Công giáo trong cuộc hành quyết, và nhận thi thể của ông vào chôn trong chùa, cho thấy rằng nhiều Phật tử tin vào sự vô tội của ông và tôn trọng ông ấy.

Bà Hiệp thì thầm với ông Cẩn: “Hãy yên nghỉ nhé em. Bằng cách nào đó, chúng ta sẽ tìm cách mang di thể của anh Diệm và Nhu ra khỏi khuôn viên Bộ Tổng Tham Mưu và chôn cất họ một cách thích đáng. Chúng ta muốn họ được yên nghỉ. Em sẽ giúp chúng tôi chứ?" 

Nguồn: Fb Sử học Sinh

https://www.facebook.com/xuan.hong.586354

Đăng ngày 08 tháng 11.2026